arcydzięgiel lekarski
Arcydzięgiel lekarski (Angelica archangelica), znany również jako dzięgiel lub anielskie ziele, to roślina lecznicza z rodziny selerowatych (Apiaceae) o udokumentowanych właściwościach terapeutycznych. W medycynie wykorzystywane są głównie korzeń, owoce oraz olejek eteryczny, zawierające szereg aktywnych biologicznie związków, w tym furanokumaryny, flawonoidy, kumaryny, fitosterole i olejki eteryczne.
Z perspektywy klinicznej, arcydzięgiel wykazuje działanie spazmolityczne, przeciwzapalne, wiatropędne oraz żółciopędne. Jest stosowany w leczeniu zaburzeń trawiennych, wzdęć, kolki jelitowej oraz jako środek wspomagający w schorzeniach dróg oddechowych. Badania farmakologiczne potwierdzają jego skuteczność w łagodzeniu dolegliwości związanych z dyspepsją niestrawności oraz stanach skurczowych przewodu pokarmowego.
W praktyce klinicznej należy zachować ostrożność przy stosowaniu preparatów z arcydzięgielu u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, ze względu na potencjalne interakcje. Dodatkowo, zawarte w roślinie furanokumaryny mogą powodować reakcje fotouczulające. Przeciwwskazaniem do stosowania są również ciąża, okres laktacji oraz aktywna choroba wrzodowa przewodu pokarmowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Lawenda – Przeciwwskazania stosowania
Lawenda (Lavandula angustifolia Mill./L. officinalis Chaix) jest stosowana w ziołolecznictwie głównie ze względu na działanie uspokajające i nasenne, jednak jej zastosowanie w preparatach leczniczych wymaga uwzględnienia przeciwwskazań. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na lawendę lub inne składniki preparatów, które zawierają również korzeń kozłka, melisę, arcydzięgiel, chmiel czy serdecznik. Preparaty takie jak Nervosol, Nervosol-K i Stresolek zawierają wysokie stężenia etanolu (50-57% V/V), co stanowi istotne przeciwwskazanie u pacjentów z chorobami wątroby, alkoholizmem, padaczką, kobiet w ciąży i karmiących oraz u osób przyjmujących leki wchodzące w interakcje z alkoholem. Dodatkowo, forma płynu doustnego może być niewskazana u pacjentów z zaburzeniami połykania lub innymi schorzeniami przewodu pokarmowego.
arcydzięgiel lekarski, chmiel zwyczajny, choroba alkoholowa, choroba wątroby, ciąża, działanie uspokajające i nasenne, dzieci poniżej 12 roku życia, etanol, karmienie piersią, korzeń arcydzięgla, korzeń kozłka, kozłek lekarski, kwiat lawendy, lawenda lekarska, melisa lekarska, nadwrażliwość, padaczka, płyn doustny, preparat ziołowy złożony, schorzenie przewodu pokarmowego, serdecznik pospolity, substancja roślinna, szyszka chmielu, zaburzenie połykania, ziele melisy, ziele serdecznika - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Melisal Forte 2,0 g/15 ml
Melisal forte w postaci syropu (2,0 g/15 ml) jest lekiem roślinnym zawierającym wyciąg płynny z liścia melisy (77%), kwiatostanu głogu (15%) oraz korzenia arcydzięgla (8%), ekstrahowanym 60% etanolem (V/V). Preparat jest wskazany do stosowania tradycyjnego w łagodnych stanach napięcia nerwowego, takich jak przejściowe stany napięcia psychicznego, łagodne zaburzenia snu o podłożu nerwowym, stany niepokoju i rozdrażnienia o niewielkim nasileniu oraz umiarkowane sytuacje stresowe. Syrop ma charakterystyczną czerwonobrunatną barwę, jest przezroczysty, dopuszczalne jest zmętnienie i osad, co wynika z naturalnego pochodzenia składników. Należy zwrócić uwagę na zawartość sacharozy (60 g/100 g syropu) oraz etanolu (do 0,4% m/m), co jest istotne u pacjentów z cukrzycą, chorobami wątroby lub uzależnionych od alkoholu.
arcydzięgiel lekarski, choroba wątroby, cukrzyca, dysfagia, działanie kardioprotekcyjne, działanie sedatywne, działanie spazmolityczne, działanie uspokajające, głóg jednoszyjkowy, korzeń arcydzięgla, kwiatostan głogu, liść melisy, melisa lekarska, napięcie nerwowe, napięcie psychiczne, sacharoza, stres, zaburzenia snu - Leksykon substancji czynnych
Nasiono kardamonu – Wskazania do stosowania
Nasiona kardamonu (Elettaria cardamomum) stanowią składnik aktywny produktu leczniczego Melisana Klosterfrau Original w ilości 10 mg na 100 ml, będąc integralną częścią kompleksu olejków lotnych o łącznej zawartości 65 mg/100 ml. Produkt dostępny jest w formie płynu doustnego oraz do stosowania miejscowego, co umożliwia różnorodne zastosowania terapeutyczne. Kardamon wykazuje działanie wielokierunkowe, wspomagając leczenie stanów psychosomatycznych, ułatwiając zasypianie, łagodząc zaburzenia czynności przewodu pokarmowego o podłożu nerwowym oraz wspierając terapię objawów infekcji górnych dróg oddechowych. Miejscowo preparat może być stosowany w celu łagodzenia nerwobóli o mniejszym nasileniu oraz powysiłkowych bólów mięśniowych. Substancje czynne zawarte w produkcie są zawieszone w 66,8% (V/V) etanolu, co zapewnia efektywną ekstrakcję składników roślinnych.
arcydzięgiel lekarski, bezsenność, cynamon cejloński, etanol, fitoterapia, galanga lekarska, gałka muszkatołowa, goryczka żółta, goździkowiec korzenny, imbir lekarski, infekcja górnych dróg oddechowych, melisa lekarska, nasiona kardamonu, neuralgia, objawy psychosomatyczne, olejek eteryczny, olejki lotne, oman wielki, pieprz czarny, pomarańcza gorzka, przeziębienie i grypa, wzdęcia i bóle brzucha, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Kmin – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kminek (Carum carvi L., fructus) jest składnikiem preparatu Melis-Tonic, w którym stanowi 1 część w proporcji 8:7:2:2:1 wyciągu płynnego złożonego (1:5). Preparat zawiera 30-35% (V/V) etanolu, co przekłada się na około 1,4 g etanolu w pojedynczej dawce 5 ml, równoważnej spożyciu 35 ml piwa lub 15 ml wina. Ze względu na właściwości kminku, stosowanie Melis-Tonic jest przeciwwskazane u pacjentów z chorobami wątroby, zapaleniem dróg żółciowych, kamicą żółciową oraz bezkwaśnością. Preparatu nie należy podawać dzieciom poniżej 12 roku życia. Zawartość etanolu wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w ciąży, karmiących, pacjentów z chorobami wątroby, padaczką oraz osób z chorobą alkoholową.
arcydzięgiel lekarski, bezkwaśność, choroba alkoholowa, choroba wątroby, ciąża, ekstrahent, furokumaryna, głóg, kamica żółciowa, karcynogen, karmienie piersią, kminek zwyczajny, Melis-Tonic, melisa lekarska, padaczka, promieniowanie UV, rumianek pospolity, układ pokarmowy, układ żółciowy, zaburzenia dróg żółciowych, zapalenie dróg żółciowych - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Melis-Tonic –
Melis-Tonic to płyn doustny zawierający 1025 mg/ml preparatu, w tym 0,854 ml (820 mg) wyciągu płynnego (1:5) z liścia melisy, kwiatostanu głogu, koszyczka rumianku, korzenia arcydzięgla oraz owocu kminku w proporcjach 8:7:2:2:1, ekstrahowanych 40% etanolem (V/V). Preparat zawiera również 0,146 ml (205 mg) miodu oraz 30-35% (V/V) etanolu. Ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania Melis-Tonic w ciąży i laktacji, a także wysoką zawartość etanolu, nie zaleca się jego stosowania u kobiet w ciąży (w każdym trymestrze) oraz karmiących piersią. Etanol może mieć potencjalnie szkodliwy wpływ na rozwijający się płód oraz przenikać do mleka matki, co stanowi dodatkowe ryzyko dla dziecka. Pacjentki powinny być poinformowane o konieczności zgłoszenia lekarzowi planowanej lub istniejącej ciąży podczas stosowania preparatu.
- Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z kłączy omanu – Wskazania do stosowania
Olejek eteryczny z kłączy omanu (Inula helenium L.) stanowi 13,96% mieszanki ziołowej w preparacie Melisana Klosterfrau, który zawiera 62 mg olejków lotnych w 100 ml roztworu rozpuszczonych w 66,8% (V/V) etanolu. Preparat jest wskazany do stosowania doustnego w stanach psychosomatycznych ze złym samopoczuciem, szczególnie przy nadwrażliwości na zmiany pogody, oraz w zaburzeniach czynności przewodu pokarmowego o podłożu nerwowym, manifestujących się wzdęciami i bólami brzucha. Dodatkowo, olejek wspomaga łagodzenie objawów przeziębienia i grypy. Kompleks terapeutyczny preparatu uzupełniają liście melisy (10,48%), korzeń arcydzięgla (13,96%), kłącza imbiru (13,96%), korzeń goryczki (13,96%) oraz owocnia pomarańczy (13,96%), które wykazują działanie uspokajające, przeciwskurczowe, wiatropędne, przeciwzapalne i tonizujące.
arcydzięgiel lekarski, bóle mięśni powysiłkowe, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, działanie przeciwzapalne, działanie tonizujące, goryczka żółta, imbir lekarski, infekcja górnych dróg oddechowych, Inula helenium, melisa lekarska, nerwobóle, olejek eteryczny z kłączy omanu, owocnia pomarańczy, przeziębienie i grypa, stan psychosomatyczny, wzdęcia i bóle brzucha, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z kory cynamonowca – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Olejek eteryczny z kory cynamonowca (Cinnamomum cassia Blume) stanowi 6,28% mieszanki surowców roślinnych w preparacie Melisana Klosterfrau, który zawiera 62 mg olejków lotnych na 100 ml oraz 66,3%-67,3% (V/V) etanolu. Ze względu na obecność furokumaryn z korzenia arcydzięgla (Angelica archangelica L.) istnieje ryzyko fotouczulenia, co wymaga unikania ekspozycji na promieniowanie UV podczas terapii. Przy doustnym stosowaniu preparatu, wysoka zawartość alkoholu może powodować dolegliwości gastryczne, takie jak zgaga, ból żołądka, nudności i odruchy wymiotne, zwłaszcza przy przyjmowaniu na czczo lub w postaci nierozcieńczonej.
alkohol etylowy, arcydzięgiel lekarski, błona śluzowa, cynamonowiec cejloński, cynamonowiec kasja, dolegliwość gastryczna, ekstrakcja etanolowa, fotouczulenie, furokumaryna, korzeń arcydzięgla, nudności, olejek cynamonowy, promieniowanie UV, stan zapalny skóry, suchość skóry, świąd skóry, test uczuleniowy, uszkodzenie skóry, zgaga - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Melisana Klosterfrau Original –
Melisana Klosterfrau Original to preparat ziołowy zawierający olejki eteryczne z 13 surowców roślinnych, rozpuszczonych w roztworze alkoholowym o stężeniu 66,8% (V/V) etanolu. Ze względu na wysoką zawartość alkoholu, preparat jest bezwzględnie przeciwwskazany w okresie ciąży, gdyż etanol może wywołać poważne zaburzenia rozwojowe płodu, w tym płodowy zespół alkoholowy (FAS). Stosowanie preparatu jest również przeciwwskazane podczas laktacji, ponieważ alkohol i potencjalnie inne składniki mogą przenikać do mleka matki, negatywnie wpływając na dziecko. Przeciwwskazania dotyczą obu form aplikacji – doustnej i na skórę.
alkohol etylowy, arcydzięgiel lekarski, ciąża, funkcje rozrodcze, goździkowiec korzenny, imbir lekarski, laktacja, melisa lekarska, Melisana Klosterfrau, olejki eteryczne, oman, płodowy zespół alkoholowy, płyn doustny, płyn na skórę, preparat ziołowy, surowce roślinne, trymestr ciąży, wady rozwojowe płodu - Leksykon substancji czynnych
Arcydzięgiel – Przeciwwskazania stosowania
Arcydzięgiel lekarski (Angelica archangelica L.) jest składnikiem preparatów stosowanych w łagodnych zaburzeniach nerwowych i dolegliwościach trawiennych, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję czynną oraz na rośliny z rodziny baldaszkowatych (Apiaceae), do której należy arcydzięgiel, jak również na rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae) w przypadku preparatów zawierających rumianek. Przykładowo, preparaty takie jak Melis-Tonic, Melisal Forte, Nervosol i Nervosol-K wskazują nadwrażliwość jako główne przeciwwskazanie. Dodatkowo, u pacjentów uczulonych na koper włoski, anyż, seler, kolendrę czy koper, stosowanie arcydzięgla jest niewskazane ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Wiek poniżej 12 lat stanowi przeciwwskazanie do stosowania Nervosol-K. Należy także uwzględnić przeciwwskazania dotyczące innych składników preparatów złożonych, takich jak korzeń kozłka, liść melisy, kwiatostan głogu, szyszka chmielu czy kwiat lawendy.
anyż, arcydzięgiel lekarski, charakterystyka produktu leczniczego, choroba wątroby, ciąża, cukrzyca, dolegliwość trawienna, karmienie piersią, kolendra, koper, koper włoski, korzeń kozłka, kwiat lawendy, kwiatostan głogu, liść melisy, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, pediatria, preparat złożony, reakcja krzyżowa, rośliny astrowate, rośliny baldaszkowate, seler, szyszka chmielu, uzależnienie od alkoholu, wywiad alergologiczny, zaburzenie nerwowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Melisal Forte 2,0 g/15 ml
Melisal Forte w formie syropu o stężeniu 2,0 g/15 ml zawiera wyciąg płynny z liścia melisy (Melissa officinalis L.), kwiatostanu głogu (Crataegus monogyna Jacq., C. leavigata) oraz korzenia arcydzięgla (Angelica archangelica L.) w proporcjach 77/15/8. Preparat zawiera do 0,4% m/m etanolu. Brak jest odpowiednich badań klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania Melisal Forte u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią, co stanowi podstawę do niezalecania jego stosowania w tych okresach. Substancje aktywne mogą przenikać do mleka matki, a brak danych dotyczących wpływu na płodność zarówno u kobiet, jak i mężczyzn dodatkowo ogranicza możliwość rekomendacji preparatu w populacji reprodukcyjnej.
- Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z liści melisy – Właściwości farmakokinetyczne
Olejek eteryczny z liści melisy (Melissa officinalis L.) w preparacie Melisana Klosterfrau stanowi 10,48% mieszanki ziołowej, a całkowita zawartość olejków lotnych wynosi 62 mg na 100 ml produktu, rozpuszczonych w etanolu o stężeniu 66,8% (V/V). Produkt dostępny jest w formie płynu doustnego oraz płynu do stosowania na skórę, co może wpływać na różnice w biodostępności i farmakokinetyce składników aktywnych. Wysokie stężenie etanolu w matrycy preparatu może modyfikować rozpuszczalność i wchłanianie olejku, jednak brak jest dedykowanych badań farmakokinetycznych opisujących absorpcję, dystrybucję, metabolizm i wydalanie tego olejku po podaniu.