paradoks tętniczy
Paradoks tętniczy (pulsus paradoxus) to zjawisko fizjologiczne polegające na nietypowym spadku ciśnienia tętniczego podczas wdechu, przekraczającym 10 mmHg. W warunkach fizjologicznych ciśnienie tętnicze może zmniejszać się podczas wdechu o 5-10 mmHg, jednak większy spadek jest uznawany za patologiczny.
Mechanizm paradoksu tętniczego wiąże się z zaburzeniami hemodynamicznymi w obrębie klatki piersiowej. Podczas wdechu dochodzi do zwiększonego napływu krwi do prawego przedsionka, co może prowadzić do przesunięcia przegrody międzyprzedsionkowej w kierunku lewego przedsionka, zmniejszając jego objętość i wypełnienie lewej komory. W konsekwencji zmniejsza się objętość wyrzutowa lewej komory i spada ciśnienie tętnicze.
W praktyce klinicznej paradoks tętniczy jest ważnym objawem takich stanów jak tamponada serca, zaciskające zapalenie osierdzia, ciężka astma oskrzelowa, POChP czy masywna zatorowość płucna. Szczególnie wartościowy diagnostycznie jest w tamponadzie serca, gdzie może występować u 98% pacjentów, będąc jednym z kluczowych objawów triady Becka.
Pomiar paradoksu tętniczego można wykonać za pomocą sfigmomanometru lub monitorowania inwazyjnego ciśnienia tętniczego. Podczas pomiaru manualnego należy określić ciśnienie skurczowe w czasie wydechu i wdechu – różnica większa niż 10 mmHg wskazuje na obecność paradoksu tętniczego i wymaga dalszej diagnostyki przyczyny tego zjawiska.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół dresslera – Objawy
Zespół Dresslera to wtórne zapalenie osierdzia pojawiające się zwykle 1-6 tygodni po uszkodzeniu serca, najczęściej po zawale mięśnia sercowego, operacji kardiochirurgicznej lub urazie klatki piersiowej. Charakteryzuje się bólem w klatce piersiowej o ostrym lub kłującym charakterze, nasilającym się przy głębokim oddechu i zmniejszającym w pozycji siedzącej, gorączką w zakresie 38,0-39,0°C (rzadziej do 40°C), dusznością, tachykardią, tarciem osierdziowym oraz wysiękiem osierdziowym i opłucnowym. Objawy pojawiają się zwykle po 2-10 tygodniach od incydentu, choć mogą wystąpić już po 3-4 dniach. Zespół ma tendencję do samoograniczania się, ale może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak tamponada serca czy zaciskające zapalenie osierdzia (ryzyko około 2,8% w ciągu 72 miesięcy). Nawracające epizody obserwuje się u 10-15% pacjentów, co wymaga długoterminowej obserwacji i leczenia.
ból opłucnowy, ból stawowy, duszność, mechanizm autoimmunologiczny, operacja kardiochirurgiczna, ortopnea, palpitacje serca, paradoks tętniczy, PCI, perikardiektomia, perikardiocenteza, płyn w opłucnej, przewlekłe zapalenie osierdzia, przezskórna interwencja wieńcowa, saturacja, tachykardia, tamponada osierdzia, tarcie osierdziowe, triada Becka, uraz klatki piersiowej, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaciskające zapalenie osierdzia, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zawał mięśnia sercowego, zespół Dresslera - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie osierdzia – Objawy
Zapalenie osierdzia to stan zapalny osierdzia, manifestujący się przede wszystkim ostrym, kłującym bólem w klatce piersiowej u 85-90% pacjentów, nasilającym się przy kaszlu, leżeniu na plecach i głębokim oddychaniu, a łagodniejącym podczas siedzenia lub pochylania się do przodu. Diagnostyka opiera się na co najmniej dwóch z czterech kryteriów: charakterystycznym bólu, tarciu osierdziowym (obecnym u 85% chorych), zmianach w EKG (uniesienie odcinka ST, obniżenie PR) oraz nowym lub nasilającym się wysięku osierdziowym. Wysięk osierdziowy występuje u około 60% pacjentów, a tamponada serca, z objawami takimi jak niskie ciśnienie, przyspieszone tętno, rozszerzenie żył szyjnych i paradoks tętniczy (spadek ciśnienia skurczowego ≥10 mmHg podczas wdechu), wymaga pilnej perikardiocentezy. Zapalenie osierdzia dzieli się na ostre (<4-6 tygodni), przewlekłe (>3 miesiące), nawrotowe (15-30% przypadków), uporczywe (4-6 tygodni bez remisji) oraz zaciskające, które prowadzi do ograniczenia napełniania serca i objawów niewydolności krążenia.
ból w klatce piersiowej, duszność, kołatanie serca, kolchicyna, kortykosteroidy, migotanie przedsionków, myocarditis, niesteroidowe leki przeciwzapalne, obniżenie odcinka PR, osierdzie, ostre zapalenie osierdzia, paradoks tętniczy, pericarditis, perikardiocenteza, przewlekłe zapalenie osierdzia, suchy kaszel, tamponada serca, tarcie osierdziowe, uniesienie odcinka ST, wysięk osierdziowy, zaciskające zapalenie osierdzia, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia