przewlekłe zapalenie osierdzia
Przewlekłe zapalenie osierdzia to długotrwały stan zapalny dotyczący osierdzia – dwuwarstwowej błony otaczającej serce. W przeciwieństwie do ostrej postaci, przewlekłe zapalenie osierdzia rozwija się powoli, trwa ponad 3 miesiące i może prowadzić do trwałych zmian strukturalnych w obrębie worka osierdziowego.
Etiologia przewlekłego zapalenia osierdzia jest zróżnicowana. Najczęstsze przyczyny obejmują: przebyte infekcje wirusowe lub bakteryjne, choroby autoimmunologiczne (toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów), stany po urazach klatki piersiowej, radioterapię, nowotwory, choroby metaboliczne oraz zaburzenia pracy nerek. W wielu przypadkach etiologia pozostaje nieznana (idiopatyczne zapalenie osierdzia).
Klinicznie przewlekłe zapalenie osierdzia może manifestować się bólem w klatce piersiowej, dusznością, przewlekłym zmęczeniem oraz objawami niewydolności serca. Długotrwały proces zapalny może prowadzić do zwłóknienia i pogrubienia osierdzia, a w konsekwencji do zaciskającego zapalenia osierdzia, które charakteryzuje się ograniczeniem napełniania komór serca.
Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (echokardiografia, rezonans magnetyczny serca, tomografia komputerowa), EKG, badania laboratoryjne oraz czasami biopsję osierdzia. Leczenie zależy od przyczyny i obejmuje farmakoterapię przeciwzapalną, leki immunosupresyjne, a w przypadkach zaawansowanych – interwencję chirurgiczną w postaci perikardiektomii (usunięcia osierdzia).
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie osierdzia – Diagnostyka i diagnoza
Zapalenie osierdzia diagnozuje się na podstawie co najmniej dwóch z czterech kryteriów: typowego bólu w klatce piersiowej (>85% przypadków), tarcia osierdziowego (~30%), charakterystycznych zmian w EKG (~60%) oraz obecności płynu w worku osierdziowym (~60%). Diagnostyka obejmuje szczegółowy wywiad, badanie fizykalne z osłuchiwaniem serca, badania laboratoryjne (podwyższone CRP u ~80% pacjentów, OB, leukocytoza, podwyższone troponiny u ~30% wskazujące na myoperikarditis) oraz badania obrazowe, w tym echokardiografię przezklatkową (TTE) jako badanie pierwszego rzutu do oceny wysięku i funkcji serca. Charakterystyczne zmiany w EKG przechodzą przez cztery etapy, z rozlanym uniesieniem odcinka ST o kształcie wklęsłym i obniżeniem odcinka PR jako cechą wyróżniającą od zawału serca. Diagnostyka różnicowa obejmuje wykluczenie zawału, rozwarstwienia aorty, zatorowości płucnej i innych przyczyn bólu w klatce piersiowej.
białko C-reaktywne, biopsja osierdzia, ból w klatce piersiowej, cewnikowanie serca, echokardiografia przezklatkowa, gruźlicze zapalenie osierdzia, idiopatyczne zapalenie osierdzia, leukocytoza, nawracające zapalenie osierdzia, obniżenie odcinka PR, odczyn Biernackiego, ostre zapalenie osierdzia, perikardiektomia, perikardiocenteza, płyn w worku osierdziowym, przewlekłe zapalenie osierdzia, rezonans magnetyczny serca, ropne zapalenie osierdzia, rozwarstwienie aorty, tamponada serca, tarcie osierdziowe, tomografia komputerowa serca, troponina, uniesienie odcinka ST, wysięk osierdziowy, zaciskające zapalenie osierdzia, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie opłucnej, zapalenie osierdzia, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zmiany w EKG - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół dresslera – Objawy
Zespół Dresslera to wtórne zapalenie osierdzia pojawiające się zwykle 1-6 tygodni po uszkodzeniu serca, najczęściej po zawale mięśnia sercowego, operacji kardiochirurgicznej lub urazie klatki piersiowej. Charakteryzuje się bólem w klatce piersiowej o ostrym lub kłującym charakterze, nasilającym się przy głębokim oddechu i zmniejszającym w pozycji siedzącej, gorączką w zakresie 38,0-39,0°C (rzadziej do 40°C), dusznością, tachykardią, tarciem osierdziowym oraz wysiękiem osierdziowym i opłucnowym. Objawy pojawiają się zwykle po 2-10 tygodniach od incydentu, choć mogą wystąpić już po 3-4 dniach. Zespół ma tendencję do samoograniczania się, ale może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak tamponada serca czy zaciskające zapalenie osierdzia (ryzyko około 2,8% w ciągu 72 miesięcy). Nawracające epizody obserwuje się u 10-15% pacjentów, co wymaga długoterminowej obserwacji i leczenia.
ból opłucnowy, ból stawowy, duszność, mechanizm autoimmunologiczny, operacja kardiochirurgiczna, ortopnea, palpitacje serca, paradoks tętniczy, PCI, perikardiektomia, perikardiocenteza, płyn w opłucnej, przewlekłe zapalenie osierdzia, przezskórna interwencja wieńcowa, saturacja, tachykardia, tamponada osierdzia, tarcie osierdziowe, triada Becka, uraz klatki piersiowej, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaciskające zapalenie osierdzia, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zawał mięśnia sercowego, zespół Dresslera - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie osierdzia – Objawy
Zapalenie osierdzia to stan zapalny osierdzia, manifestujący się przede wszystkim ostrym, kłującym bólem w klatce piersiowej u 85-90% pacjentów, nasilającym się przy kaszlu, leżeniu na plecach i głębokim oddychaniu, a łagodniejącym podczas siedzenia lub pochylania się do przodu. Diagnostyka opiera się na co najmniej dwóch z czterech kryteriów: charakterystycznym bólu, tarciu osierdziowym (obecnym u 85% chorych), zmianach w EKG (uniesienie odcinka ST, obniżenie PR) oraz nowym lub nasilającym się wysięku osierdziowym. Wysięk osierdziowy występuje u około 60% pacjentów, a tamponada serca, z objawami takimi jak niskie ciśnienie, przyspieszone tętno, rozszerzenie żył szyjnych i paradoks tętniczy (spadek ciśnienia skurczowego ≥10 mmHg podczas wdechu), wymaga pilnej perikardiocentezy. Zapalenie osierdzia dzieli się na ostre (<4-6 tygodni), przewlekłe (>3 miesiące), nawrotowe (15-30% przypadków), uporczywe (4-6 tygodni bez remisji) oraz zaciskające, które prowadzi do ograniczenia napełniania serca i objawów niewydolności krążenia.
ból w klatce piersiowej, duszność, kołatanie serca, kolchicyna, kortykosteroidy, migotanie przedsionków, myocarditis, niesteroidowe leki przeciwzapalne, obniżenie odcinka PR, osierdzie, ostre zapalenie osierdzia, paradoks tętniczy, pericarditis, perikardiocenteza, przewlekłe zapalenie osierdzia, suchy kaszel, tamponada serca, tarcie osierdziowe, uniesienie odcinka ST, wysięk osierdziowy, zaciskające zapalenie osierdzia, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia