odwodnienie izotoniczne
Odwodnienie izotoniczne to rodzaj zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, w którym dochodzi do proporcjonalnej utraty wody i elektrolitów, głównie sodu. Jest to najczęściej występujący typ odwodnienia, stanowiący około 80% wszystkich przypadków klinicznych.
W odwodnieniu izotonicznym stężenie sodu w surowicy pozostaje w granicach normy (135-145 mmol/l), natomiast objętość płynu pozakomórkowego ulega zmniejszeniu. Stan ten rozwija się najczęściej wskutek utraty płynów izotonicznych z przewodu pokarmowego (wymioty, biegunka), przez skórę (nadmierne pocenie) lub nerki (diureza osmotyczna, faza wielomoczu po ostrej niewydolności nerek).
Objawy kliniczne odwodnienia izotonicznego zależą od stopnia utraty płynów i obejmują: suchość błon śluzowych, zmniejszone napięcie skóry, zapadnięte gałki oczne, tachykardię, hipotensję ortostatyczną, a w cięższych przypadkach zaburzenia świadomości i wstrząs hipowolemiczny. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się wzrost hematokrytu, stężenia białka całkowitego i mocznika przy prawidłowym stężeniu sodu.
Leczenie polega na uzupełnianiu utraconych płynów i elektrolitów, najczęściej za pomocą dożylnego podawania płynów izotonicznych, takich jak 0,9% roztwór NaCl czy płyn Ringera. Tempo i objętość podawanych płynów zależą od stopnia odwodnienia oraz stanu klinicznego pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Benelyte –
Benelyte to roztwór do infuzji o składzie elektrolitowym zbliżonym do osocza, wzbogacony glukozą (10 mg/ml, 55,5 mmol/l), przeznaczony do stosowania w populacji pediatrycznej od noworodków do młodzieży (0-14 lat). Preparat zawiera elektrolity w stężeniach fizjologicznych: Na+ 140 mmol/l, K+ 4 mmol/l, Ca2+ 1 mmol/l, Mg2+ 1 mmol/l, Cl– 118 mmol/l oraz jony octanowe 30 mmol/l, o teoretycznej osmolarności 351 mOsmol/l i wartości energetycznej 40 kcal/l (168 kJ/l). Benelyte jest wskazany do okołooperacyjnego uzupełniania płynów izotonicznych i elektrolitów, częściowego pokrycia zapotrzebowania na węglowodany oraz krótkotrwałego uzupełniania objętości krwi krążącej w stanach umiarkowanej hipowolemii i odwodnienia izotonicznego u dzieci.
Benelyte, chlorek magnezu, chlorek potasu, chlorek sodu, chlorek wapnia, glukoza, glukoza jednowodna, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipowolemia, jon octanowy, koncentrat elektrolitowy, kwasowość miareczkowa, niedobór elektrolitów, objętość krwi krążącej, octan sodu, odwodnienie izotoniczne, osmolarność, osmolarność osocza, płyny izotoniczne, roztwór do infuzji, skład elektrolitowy osocza, węglowodany - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kalii chloridum 0,3% + Natrii chloridum 0,9% Kabi (3 mg + 9 mg)/ml
Lek Kalii chloridum 0,3% + Natrii chloridum 0,9% Kabi zawiera 3 mg KCl i 9 mg NaCl na ml, co odpowiada stężeniom jonów: K+ 40 mmol/l, Na+ 154 mmol/l oraz Cl– 194 mmol/l. Dawkowanie leku jest indywidualizowane w zależności od wieku, masy ciała, stanu klinicznego, równowagi kwasowo-zasadowej oraz stanu nawodnienia pacjenta. W leczeniu hipokaliemii u dorosłych zaleca się podanie 20 mmol potasu przez 2-3 godziny (7-10 mmol/godz.) z obowiązkową kontrolą EKG, natomiast w profilaktyce i łagodnym niedoborze potasu dawka wynosi do 50 mmol K+ na dobę, podawana z maksymalną szybkością 15-20 mmol/godz. U dzieci dawka wynosi 0,3-0,5 mmol/kg mc./godz., maksymalnie 2-3 mmol/kg mc./dobę, z koniecznością częstych badań laboratoryjnych. W przypadku odwodnienia izotonicznego podaje się od 500 ml do 3 litrów roztworu na dobę, dostosowując objętość do indywidualnych potrzeb pacjenta.
badania laboratoryjne, chlorek potasu, chlorek sodu, EKG, elektrolity, elektrolity w surowicy, hiperkaliemia, hipokaliemia, infuzja, niedobór potasu, odwodnienie izotoniczne, odwodnienie pozakomórkowe, podanie dożylne, potas, równowaga kwasowo-zasadowa, wydalanie moczu, zaburzenia czynności nerek, żyła centralna, żyła obwodowa - Leksykon substancji czynnych
Chlorek sodu – Dawkowanie i sposób podawania
Chlorek sodu (NaCl) jest kluczowym elektrolitem stosowanym w terapii dożylnej, głównie w postaci roztworów izotonicznych 0,9% (9 mg/ml NaCl), które podaje się dorosłym w dawkach od 500 ml do 3 litrów na dobę w leczeniu odwodnienia izotonicznego. W stanach wymagających zwiększenia objętości krwi krążącej, np. we wstrząsie, stosuje się roztwory takie jak 10% Dekstran 40 000 z chlorkiem sodu w dawce do 20 ml/kg mc. w pierwszej dobie, z pierwszym 500 ml podanym szybko, a resztą wolniej, nie przekraczając 10 ml/kg mc. w kolejnych dniach. U dzieci dawkowanie jest dostosowane do masy ciała i wieku, z ograniczeniem szybkości infuzji potasu do 0,5 mmol/kg mc./godz. oraz maksymalną dawką potasu 2-3 mmol/kg mc./dobę, przy konieczności monitorowania EKG i elektrolitów. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawki chlorku sodu należy zmniejszyć, a u osób z chroniczną hiponatremią szybkość infuzji ograniczyć tak, aby wzrost stężenia sodu w osoczu nie przekroczył 0,35 mmol/l/godz.
bilans elektrolitowy, chlorek sodu, czynność nerek, dawkowanie u dorosłych, EKG, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperkaliemia, hipokaliemia, hiponatremia, infuzja dożylna, krążenie pozaustrojowe, miliekwiwalent, milimol, niewydolność nerek, niewydolność serca, objętość krwi krążącej, odwodnienie izotoniczne, odwodnienie pozakomórkowe, ostra niewydolność nerek, ostre uszkodzenie nerek, ostre zatrucie, pompa infuzyjna, przewlekła choroba nerek, przewlekła niewydolność nerek, równowaga kwasowo-zasadowa, rozpuszczalnik, roztwór izotoniczny, sód w osoczu, stężenie potasu, substytucja potasu, terapia wyrównawcza, wstrząs, zaburzenie czynności nerek - Leksykon substancji czynnych
Potasu chlorek – Wskazania do stosowania
Chlorek potasu jest kluczowym elektrolitem stosowanym w uzupełnianiu niedoborów potasu w różnych stanach klinicznych, w tym w żywieniu pozajelitowym, leczeniu odwodnienia izotonicznego, hipowolemii oraz w terapii nerkozastępczej (hemofiltracja, hemodializa). Preparaty zawierające potas stosuje się w stężeniach od 2 do 5 mmol/l w roztworach do uzupełniania płynów pozakomórkowych (np. Ringer, Plasmalyte, Optilyte) oraz w wyższych stężeniach (24-60 mmol/l) w żywieniu pozajelitowym (np. Kabiven, SmofKabiven). W leczeniu nerkozastępczym stosuje się roztwory z potasem w stężeniach 2-4 mmol/l (Prismasol, Duosol, Phoxilium), gdzie dobór stężenia zależy od aktualnej kaliemii pacjenta. Wskazania obejmują także uzupełnianie elektrolitów w stanach odwodnienia, kwasicy, oraz przygotowanie do zabiegów diagnostycznych i chirurgicznych.
chlorek potasu, gospodarka kwasowo-zasadowa, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperkaliemia, hipowolemia, kaliemia, kwasica, niedobór białka, niedociśnienie, odwodnienie izotoniczne, odżywianie dojelitowe, ostra niewydolność nerek, płyn pozakomórkowy, środek osoczozastępczy, terapia pozajelitowa, uraz mnogi, uzupełnianie elektrolitów, wstrząs, zaburzenia elektrolitowe, zaparcie, znieczulenie zewnątrzoponowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – 0,9% Sodium Chloride-BRAUN 9 mg/ml
0,9% roztwór chlorku sodu (9 mg/ml) zawiera sód i chlorek w stężeniach 154 mmol/l, o teoretycznej osmolarności 308 mOsm/l i pH 4,5-7,0. Preparat jest wskazany przede wszystkim w leczeniu alkalozy hipochloremicznej, gdzie uzupełnia niedobory jonów chlorkowych i normalizuje równowagę kwasowo-zasadową. Ponadto stosuje się go w niedoborach chlorków o różnej etiologii, krótkoterminowym uzupełnianiu objętości śródnaczyniowej w stanach takich jak wstrząs hipowolemiczny czy ostra utrata krwi, a także w leczeniu odwodnienia izotonicznego i hipotonicznego. Roztwór służy również jako rozpuszczalnik do leków dożylnych oraz do zewnętrznego płukania i nawilżania ran, dzięki swojemu izotonicznemu charakterowi, który nie uszkadza tkanek.
alkaloza hipochloremiczna, dyselektrolitemia, gazometria, infuzja soli fizjologicznej, niedobór chlorków, niezgodność farmaceutyczna, objętość śródnaczyniowa, odwodnienie hipotoniczne, odwodnienie izotoniczne, osmolarność, ostre odwodnienie, płukanie ran, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór chlorku sodu, roztwór infuzyjny, wstrząs hipowolemiczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Glucosum 5% et Natrium chloratum 0,9% (2:1) Fresenius (33,3 mg + 3 mg)/ml
Roztwór do infuzji Glucosum 5% et Natrium chloratum 0,9% (2:1) Fresenius, o stężeniu (33,3 mg + 3 mg)/ml, jest wskazany do leczenia odwodnienia hipertonicznego i izotonicznego poprzez dożylne uzupełnianie płynów, węglowodanów oraz elektrolitów, zwłaszcza jonów sodu (51,3 mmol/l) i chlorkowych (51,3 mmol/l). Preparat charakteryzuje się osmolarnością 290 mOsmol/l oraz pH w zakresie 3,5-6,5, co czyni go odpowiednim także jako rozpuszczalnik i rozcieńczalnik dla innych leków dożylnych. W 1000 ml roztworu znajduje się 33,3 g glukozy (36,63 g glukozy jednowodnej) oraz 3,0 g chlorku sodu, co zapewnia precyzyjne bilansowanie gospodarki wodno-elektrolitowej, szczególnie istotne w populacji pediatrycznej i w sytuacjach, gdy podanie doustne jest niemożliwe lub niewystarczające.
glukoza jednowodna, gospodarka wodno-elektrolitowa, jon chlorkowy, jon sodu, koncentrat elektrolitów, niedobór płynów i elektrolitów, niedobór płynowy, odwodnienie hipertoniczne, odwodnienie izotoniczne, osmolarność osocza, podanie doustne, pozajelitowe uzupełnianie płynów, rozpuszczalnik i rozcieńczalnik, roztwór do infuzji, skład elektrolitowy, substrat energetyczny, terapia dożylna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Płyn Ringera Fresenius (8,6 mg + 0,3 mg + 0,33 mg)/ml
Płyn Ringera Fresenius to roztwór do infuzji o składzie elektrolitowym zbliżonym do osocza krwi, zawierający NaCl 8,6 g/l, KCl 0,3 g/l oraz CaCl2·2H2O 0,33 g/l, co odpowiada stężeniom jonów: Na+ 147,2 mmol/l, K+ 4,0 mmol/l, Ca2+ 2,25 mmol/l i Cl- 155,7 mmol/l. Osmolarność roztworu wynosi 309 mOsmol/l, a pH mieści się w zakresie 5,0-7,5. Preparat jest wskazany przede wszystkim w leczeniu odwodnienia izotonicznego, wynikającego z utraty wody i elektrolitów w równych proporcjach, np. w przebiegu wymiotów, biegunek, przetok przewodu pokarmowego oraz innych stanów z utratą izotoniczną płynów pozakomórkowych. Ponadto, Płyn Ringera Fresenius stosuje się w terapii hipowolemii spowodowanej oparzeniami, zabiegami chirurgicznymi oraz wstrząsem krwotocznym, gdzie służy do wstępnego uzupełnienia objętości łożyska naczyniowego.
biegunka, chlorek potasu, chlorek sodu, chlorek wapnia, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipowolemia, niezgodność farmaceutyczna, objętość krwi krążącej, odwodnienie izotoniczne, oparzenie, osmolarność, płyn pozakomórkowy, płyn Ringera, przestrzeń śródmiąższowa, przetoka, rozpuszczalnik, roztwór do infuzji, skład elektrolitowy, wstrząs krwotoczny, wymioty - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Potassium Chloride 0,15% + Sodium Chloride 0,9% B. Braun 1,5 g/l + 9 g/l
Potassium Chloride w połączeniu z Sodium Chloride w roztworze do infuzji jest wskazany do korekty i utrzymania równowagi elektrolitowej oraz płynowej. Dostępny jest w dwóch stężeniach potasu: 0,15% (1,5 g/l, 20 mmol/l) oraz 0,3% (3,0 g/l, 40 mmol/l), przy stałym stężeniu sodu chlorku 0,9% (9,0 g/l, 154 mmol/l). Preparat stosuje się w leczeniu hipokaliemii, odwodnienia hipotonicznego i izotonicznego oraz zasadowicy hipochloremicznej. Osmolarność roztworów wynosi około 340 mOsm/l dla 0,15% i 380 mOsm/l dla 0,3%, a pH mieści się w zakresie 4,5-7,0. Wybór stężenia potasu powinien być dostosowany do stopnia niedoboru elektrolitów u pacjenta.
chlorek potasu, chlorek sodu, diuretyki, glikokortykosteroidy, hiperkaliemia, hipokaliemia, infuzja dożylna, oddział intensywnej terapii, odwodnienie hipotoniczne, odwodnienie izotoniczne, osmolarność, parametry życiowe, równowaga elektrolitowa, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do infuzji, stężenie elektrolitów, wlew dożylny, wymioty i biegunka, zasadowica hipochloremiczna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Benelyte –
Dawkowanie roztworu do infuzji Benelyte w terapii okołooperacyjnej powinno być indywidualnie dostosowane do zapotrzebowania pacjenta na płyny, elektrolity i glukozę. Standardowo infuzję rozpoczyna się z prędkością 10-20 ml/kg mc./h przez pierwszą godzinę, a następnie modyfikuje w oparciu o bieżące potrzeby. Dobowe zapotrzebowanie na płyny różni się w zależności od wieku: noworodki i niemowlęta wymagają 100-140 ml/kg mc./dobę, dzieci 2-5 lat 80-100 ml/kg mc./dobę, a młodzież 50-70 ml/kg mc./dobę. Monitorowanie parametrów sercowo-naczyniowych i laboratoryjnych jest kluczowe dla precyzyjnego dostosowania dawkowania, zwłaszcza w przypadku krótkotrwałego uzupełniania objętości krwi krążącej oraz leczenia odwodnienia izotonicznego. Współpodawanie z innymi roztworami wymaga uwzględnienia całkowitej podaży płynów, aby uniknąć przewodnienia lub zaburzeń elektrolitowych.
chlorek magnezu, chlorek potasu, chlorek sodu, chlorek wapnia, elektrolity, glukoza, infuzja dożylna, jony chlorkowe, kwasowość miareczkowa, mała masa urodzeniowa, monitorowanie parametrów życiowych, objętość krwi krążącej, octan sodu, odwodnienie izotoniczne, osmolarność, parametry sercowo-naczyniowe, równowaga wodno-elektrolitowa, roztwór do infuzji, wcześniak, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Kalii chloridum 0,3% + Natrii chloridum 0,9% Kabi (3 mg + 9 mg)/ml
Produkt leczniczy Kalii chloridum 0,3% + Natrii chloridum 0,9% Kabi to roztwór do infuzji zawierający 40 mmol/l jonów potasu (K+), 154 mmol/l jonów sodu (Na+) oraz 194 mmol/l jonów chlorkowych (Cl-). Preparat dostarcza 3,0 mg potasu chlorku i 9,0 mg sodu chlorku na mililitr roztworu, a jego osmolarność wynosi około 388 mOsm/l. Wskazania do stosowania obejmują zapobieganie i leczenie hipokaliemii, stany utraty chlorku sodu oraz odwodnienie izotoniczne i hipertoniczne, szczególnie z towarzyszącą hipokaliemią. Preparat dostępny jest w butelkach o pojemności 500 ml i 1000 ml, zawierających odpowiednio 20 i 40 mmol K+, 77 i 154 mmol Na+ oraz 97 i 194 mmol Cl-, co umożliwia precyzyjne dostosowanie dawki do potrzeb pacjenta.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kalii chloridum 0,15% + Natrii chloridum 0,9% Kabi (1,5 mg + 9 mg)/ml
Roztwór do infuzji Kalii chloridum 0,15% + Natrii chloridum 0,9% Kabi zawiera 20 mmol/l K+, 154 mmol/l Na+ oraz 174 mmol/l Cl– i wymaga indywidualnego dostosowania dawki w zależności od wieku, masy ciała, stanu klinicznego, równowagi kwasowo-zasadowej oraz nawodnienia pacjenta. W leczeniu odwodnienia izotonicznego zaleca się podawanie 500 ml do 3 litrów na dobę. W profilaktyce hipokaliemii dawka potasu nie powinna przekraczać 50 mmol/dobę (ok. 2,5 l roztworu), natomiast w leczeniu hipokaliemii u dorosłych podaje się 20 mmol potasu w ciągu 2-3 godzin (7-10 mmol/godz.), z koniecznością monitorowania EKG. U dzieci dawka wynosi 0,3-0,5 mmol/kg mc./godz., maksymalnie 2-3 mmol/kg mc./dobę, z częstym kontrolowaniem parametrów laboratoryjnych. U pacjentów z niewydolnością nerek dawki należy odpowiednio zmniejszyć i dostosować na podstawie regularnych badań elektrolitów.
badanie laboratoryjne, chlorek potasu, chlorek sodu, droga dożylna, hiperkaliemia miejscowa, hipokaliemia, leczenie hipokaliemii, odwodnienie izotoniczne, odwodnienie pozakomórkowe, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do infuzji, stężenie elektrolitów, stężenie jonów, stwardnienie żył, zaburzenie czynności nerek, zapis EKG, żyła centralna, żyła obwodowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ringer (8,6 mg + 0,3 mg + 0,33 mg)/ml
Roztwór do infuzji Ringer to izotoniczny roztwór o osmolarności około 309 mOsm/l i pH 5,0-7,5, zawierający chlorek sodu (8,60 g/l, Na⁺ 147 mmol/l), chlorek potasu (0,30 g/l, K⁺ 4 mmol/l) oraz chlorek wapnia dwuwodny (0,33 g/l, Ca²⁺ 2,25 mmol/l), z łącznym stężeniem chlorków 155,5 mmol/l. Stosowany jest głównie do uzupełniania strat płynu pozakomórkowego, przywracania równowagi elektrolitowej oraz leczenia odwodnienia izotonicznego. Wskazania kliniczne obejmują stany okołooperacyjne, pourazowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, oparzenia oraz poliuryczne fazy ostrej niewydolności nerek, gdzie dochodzi do utraty elektrolitów i płynów w proporcjach zbliżonych do składu płynu pozakomórkowego.
biegunka, chlorek potasu, chlorek sodu, chlorek wapnia, elektrolity w surowicy, gospodarka wodno-elektrolitowa, niewydolność nerek, odwodnienie izotoniczne, oparzenie, osmolarność, osmolarność osocza, ostra niewydolność nerek, płyn pozakomórkowy, przetoka, resuscytacja płynowa, równowaga elektrolitowa, roztwór izotoniczny, roztwór krystaloidowy, roztwór Ringera, stan obrzękowy, stan okołooperacyjny, terapia płynowa, wymioty, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe - Leksykon substancji czynnych
Wapnia chlorek – Wskazania do stosowania
Wapnia chlorek (CaCl₂ × 2H₂O) jest kluczowym związkiem stosowanym w medycynie do szybkiego uzupełniania jonów wapnia (Ca²⁺) w surowicy krwi, szczególnie w stanach hipokalcemii wywołanej m.in. niedoborem witaminy D, niedoczynnością przytarczyc, ostrym zapaleniem trzustki czy masywnymi przetoczeniami krwi. Podawany dożylnie, umożliwia szybkie zwiększenie stężenia wapnia zjonizowanego, co jest niezbędne w zapobieganiu tężyczce, zaburzeniom rytmu serca i drgawkom. Wapnia chlorek jest także stosowany w resuscytacji w przypadkach zatrzymania krążenia związanym z hiperkalemią, przedawkowaniem lub zatruciem blokerami kanału wapniowego, gdzie antagonizuje ich działanie, poprawiając kurczliwość mięśnia sercowego i przewodnictwo bodźców. Ponadto, jest składnikiem roztworów do żywienia pozajelitowego (np. SmofKabiven dostarczający 1,3-6,2 mmol wapnia), dializy otrzewnowej (Physioneal), hemodializy i hemofiltracji (Hemosol BO), gdzie precyzyjnie reguluje homeostazę wapniową u pacjentów z ostrą i przewlekłą niewydolnością nerek.
dializa otrzewnowa, glikozyd nasercowy, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hemostaza, hiperkalcemia, hiperkalemia, hipokalcemia, hipowolemia, hydroksyetyloskrobia, klej tkankowy, krzepnięcie krwi, kurczliwość mięśni, leczenie nerkozastępcze, niedobór witaminy D, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność przytarczyc, odwodnienie izotoniczne, ostra niewydolność nerek, ostre zapalenie trzustki, przewlekła choroba nerek, przewodnictwo nerwowe, równowaga kwasowo-zasadowa, tężyczka, wapń chlorek, wstrząs, zaburzenia rytmu serca, zatrucie antagonistami wapnia, zatrzymanie krążenia, zespół głodnych kości, znieczulenie rdzeniowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żywienie pozajelitowe