inhibitor COX-1
Inhibitory COX-1 (cyklooksygenazy 1) to grupa związków, które hamują aktywność enzymu COX-1, kluczowego w syntezie prostaglandyn. COX-1 jest enzymem konstytutywnym, występującym w większości tkanek i odpowiedzialnym za produkcję prostaglandyn pełniących funkcje fizjologiczne, w tym ochronę błony śluzowej żołądka, prawidłową funkcję płytek krwi oraz utrzymanie homeostazy nerek.
Wśród inhibitorów COX-1 znajdują się nieselektywne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), takie jak kwas acetylosalicylowy (aspiryna), ibuprofen, naproksen czy indometacyna. Hamowanie COX-1 jest mechanizmem odpowiedzialnym za działanie przeciwpłytkowe aspiryny, wykorzystywane w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych, ale również za większość działań niepożądanych NLPZ, szczególnie powikłań gastroenterologicznych.
W praktyce klinicznej, znajomość stopnia hamowania COX-1 przez poszczególne leki jest istotna przy wyborze terapii przeciwzapalnej, przeciwbólowej czy przeciwgorączkowej, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka powikłań ze strony przewodu pokarmowego, zaburzeniami krzepnięcia czy chorobami nerek. W przeciwieństwie do selektywnych inhibitorów COX-2, leki silnie hamujące COX-1 wymagają szczególnej ostrożności w tych grupach pacjentów.