objawy wytwórcze schizofrenii
Objawy wytwórcze (pozytywne) schizofrenii to grupa objawów psychotycznych, które charakteryzują się obecnością dodatkowych, patologicznych elementów w funkcjonowaniu psychicznym pacjenta. Obejmują one halucynacje (najczęściej słuchowe, w formie głosów komentujących, dyskutujących lub rozkazujących), urojenia (fałszywe przekonania, odporne na logiczną argumentację, często o charakterze prześladowczym, wielkościowym, oddziaływania lub kontroli), dezorganizację myślenia i mowy oraz dziwaczne zachowania.
Halucynacje słuchowe to najczęstszy rodzaj objawów wytwórczych, występujący u około 70% pacjentów ze schizofrenią. Pacjenci mogą słyszeć głosy komentujące ich zachowanie, prowadzące dialog między sobą lub wydające polecenia. Urojenia występują u około 90% chorych, najczęściej jako urojenia prześladowcze, odnoszące, kontroli i oddziaływania, a także urojenia wielkościowe czy nihilistyczne.
Zaburzenia myślenia i mowy objawiają się brakiem logiki, rozluźnieniem skojarzeń, neologizmami oraz niespójnością wypowiedzi. Objawy wytwórcze są najbardziej widoczne w ostrej fazie choroby i często dobrze reagują na leczenie przeciwpsychotyczne. Ich obecność stanowi podstawę diagnostyczną schizofrenii, choć do pełnego rozpoznania konieczne jest również uwzględnienie objawów negatywnych oraz czasu trwania zaburzeń.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Rispolept Consta 50 mg
Rysperydon, składnik aktywny leku Rispolept Consta (kod ATC: N05AX08), wykazuje specyficzny mechanizm działania farmakodynamicznego oparty na selektywnym antagonizmie receptorów serotoninergicznych 5-HT2 oraz dopaminergicznych D2. Ponadto, lek wykazuje powinowactwo do receptorów alfa-1-adrenergicznych, histaminergicznych H1 oraz alfa-2-adrenergicznych, przy braku powinowactwa do receptorów cholinergicznych, co wpływa na profil działań niepożądanych. Antagonizm receptorów D2 odpowiada za skuteczność przeciwpsychotyczną, zwłaszcza w zakresie objawów pozytywnych schizofrenii, natomiast zrównoważone działanie na receptory 5-HT2 i D2 zmniejsza ryzyko pozapiramidowych działań niepożądanych oraz rozszerza spektrum terapeutyczne o objawy negatywne i zaburzenia afektywne. W porównaniu z klasycznymi neuroleptykami, rysperydon wykazuje mniejsze ograniczenie aktywności motorycznej i łagodniejszą katalepsję.
aktywność motoryczna, antagonizm monoaminergiczny, działanie pozapiramidowe niepożądane, forma doustna leku, katalepsja, klasyczny neuroleptyk, klasyfikacja DSM-IV, metoda ekstrapolacji ostatniej obserwacji, objawy negatywne schizofrenii, objawy pozytywne schizofrenii, objawy wytwórcze schizofrenii, receptor alfa-1-adrenergiczny, receptor alfa-2 adrenergiczny, receptor cholinergiczny, receptor dopaminergiczny D2, receptor histaminergiczny H1, receptor serotoninergiczny 5-HT2, Rispolept Consta, rysperydon, Skala Objawów Pozytywnych i Negatywnych, zaburzenie afektywne, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie schizoafektywne - Leksykon substancji czynnych
Paliperydon – Właściwości farmakodynamiczne
Paliperydon, będący mieszaniną racemiczną enancjomerów (+)- i (-)-paliperydonu, wykazuje unikatowy profil farmakodynamiczny jako selektywny antagonista receptorów monoaminowych. Jego działanie przeciwpsychotyczne opiera się na wysokim powinowactwie do receptorów serotoninergicznych 5-HT2 oraz dopaminergicznych D2, a także blokadzie receptorów alfa 1-adrenergicznych, H1-histaminergicznych i alfa 2-adrenergicznych, przy braku powinowactwa do receptorów cholinergicznych, co przekłada się na korzystniejszy profil działań niepożądanych, zwłaszcza w zakresie efektów antycholinergicznych. Pomimo silnego antagonizmu D2, paliperydon rzadziej wywołuje objawy pozapiramidowe i stany kataleptyczne, co jest przypisywane dominującemu antagonizmowi serotoninergicznemu. W badaniach klinicznych potwierdzono skuteczność paliperydonu w leczeniu ostrej fazy schizofrenii, gdzie stosowano dawki 25 mg, 100 mg oraz 150 mg podawane co 4 tygodnie, z wyraźną poprawą w skali PANSS oraz funkcjonowaniu społecznym ocenianym skalą PSP, szczególnie przy dawkach 100 mg i 150 mg. Efekt terapeutyczny pojawia się szybko, już od 4. dnia leczenia, co umożliwia wczesną kontrolę objawów psychotycznych.
antagonizm serotoninergiczny, badanie podwójnie zaślepione, badanie randomizowane, dezorganizacja myślenia, dysfagia, działanie niepożądane, działanie pozapiramidowe, działanie przeciwpsychotyczne, efekt antycholinergiczny, funkcja motoryczna, kryteria DSM-IV, lęk i depresja, lek przeciwpsychotyczny, mieszanina racemiczna, monoterapia, nawrót schizofrenii, neuroleptyk klasyczny, niekontrolowana wrogość, objawy negatywne, objawy pozytywne, objawy psychotyczne, objawy wytwórcze schizofrenii, ostra faza schizofrenii, paliperydon, receptor alfa-1-adrenergiczny, receptor alfa-2 adrenergiczny, receptor cholinergiczny, receptor dopaminergiczny D2, receptor H1-histaminergiczny, receptor serotoninergiczny 5-HT2, skala PANSS, stan kataleptyczny, substancja czynna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Amisan 400 mg
Amisulpryd, substancja czynna leku Amisan 400 mg, jest neuroleptykiem z grupy benzamidów (kod ATC: N05AL05) o unikalnym mechanizmie działania. Wykazuje wysokie powinowactwo do receptorów dopaminergicznych D2/D3, nie oddziałując na podtypy D1, D4, D5 ani na receptory serotoninowe, α-adrenergiczne, histaminowe H1, cholinergiczne czy sigma-1. Wysokie dawki amisulprydu preferencyjnie blokują receptory dopaminowe w układzie limbicznym, co przekłada się na mniejsze ryzyko objawów pozapiramidowych w porównaniu z klasycznymi neuroleptykami. Lek nie indukuje katalepsji ani nadwrażliwości receptorów D2 po długotrwałym stosowaniu, co jest istotne dla bezpieczeństwa terapii.
amisulpryd, anhedonia, depresja, halucynacja, katalepsja, lek przeciwpsychotyczny, neuroleptyk, objawy negatywne schizofrenii, objawy pozapiramidowe, objawy wytwórcze schizofrenii, prążkowie, receptor cholinergiczny, receptor dopaminergiczny, receptor dopaminergiczny D2 D3, receptor histaminowy H1, receptor postsynaptyczny, receptor presynaptyczny, receptor serotoninowy, receptor sigma-1, receptor α-adrenergiczny, schizofrenia, spowolnienie psychoruchowe, układ limbiczny, urojenie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Paliperidone Teva 100 mg
Paliperydon, substancja czynna leku Paliperidone Teva, jest racemiczną mieszaniną izomerów (+)- i (-)-paliperydonu, działającą jako selektywny antagonista receptorów serotoninergicznych 5-HT2 oraz dopaminergicznych D2, z dodatkowym blokowaniem receptorów alfa 1-adrenergicznych, H1-histaminergicznych i alfa 2-adrenergicznych, bez wpływu na receptory cholinergiczne. Mechanizm ten przekłada się na skuteczne łagodzenie objawów schizofrenii, zwłaszcza wytwórczych, przy mniejszym ryzyku pozapiramidowych działań niepożądanych i ograniczonym hamowaniu funkcji motorycznych w porównaniu do klasycznych neuroleptyków. Skuteczność paliperydonu w leczeniu nawrotu schizofrenii potwierdzono w czterech randomizowanych, podwójnie zaślepionych badaniach klinicznych, trwających od 9 do 13 tygodni, w których stosowano schemat wstrzyknięć domięśniowych w dawkach 25 mg, 100 mg oraz 150 mg podawanych co 4 tygodnie, bez konieczności dodatkowego leczenia doustnego.
antagonista receptora D2, antagonizm serotoninergiczny, dezorganizacja myślenia, działanie pozapiramidowe niepożądane, lek przeciwpsychotyczny, lek psycholeptyczny, nawrót schizofrenii, niekontrolowana wrogość, objawy negatywne, objawy pozytywne, objawy wytwórcze schizofrenii, Paliperidone Teva, paliperydon, PANSS, PSP, receptor alfa-1-adrenergiczny, receptor alfa-2 adrenergiczny, receptor cholinergiczny, receptor dopaminergiczny D2, receptor H1-histaminergiczny, receptor serotoninergiczny 5-HT2, selektywny czynnik blokujący monoaminy, skala funkcjonowania indywidualnego i społecznego, Skala Objawów Pozytywnych i Negatywnych, stan kataleptyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Rispolept 1 mg
Rysperydon, będący antagonistą receptorów serotoninergicznych 5-HT₂ i dopaminergicznych D₂, wykazuje zrównoważone działanie farmakodynamiczne, co przekłada się na skuteczność w leczeniu schizofrenii, zaburzeń dwubiegunowych typu I oraz behawioralnych i psychologicznych objawów demencji (BPSD). W badaniach klinicznych potwierdzono jego efektywność w dawkach od 1 do 16 mg/dobę w schizofrenii (optymalne 4-8 mg/dobę), 1-6 mg/dobę w ostrych epizodach manii oraz 0,5-4 mg/dobę w leczeniu agresji u pacjentów z otępieniem. Rysperydon wykazuje mniejsze ryzyko pozapiramidowych działań niepożądanych w porównaniu z klasycznymi neuroleptykami, co jest związane z jego unikatowym profilem receptorowym, w tym brakiem powinowactwa do receptorów cholinergicznych. Długoterminowe badania wykazały, że rysperydon wydłuża czas do nawrotu schizofrenii w porównaniu z haloperydolem.
aktywność motoryczna, antagonista monoaminergiczny, Behawioralne i Psychologiczne Objawy Demencji, choroba Alzheimera, działanie niepożądane, epizod manii, funkcja intelektualna, haloperydol, karbamazepina, katalepsja, Krótka Skala Oceny Psychiatrycznej, Krótka Skala Oceny Stanu Psychicznego, lit, nawrót choroby, objawy wytwórcze schizofrenii, otępienie, otępienie naczyniowe, receptor alfa1-adrenergiczny, receptor alfa2-adrenergiczny, receptor cholinergiczny, receptor dopaminergiczny D2, receptor histaminergiczny H1, receptor serotoninergiczny 5-HT2, rysperydon, schizofrenia, Skala Objawów Pozytywnych i Negatywnych, Skala Oceny Manii Younga, Skala Oceny Pobudzenia Cohen-Mansfielda, Skala Oceny Zaburzeń Zachowania w Chorobie Alzheimera, stabilizator nastroju, upośledzenie psychiczne, walproinian, zaburzenie afektywne, zaburzenie dwubiegunowe typu I, zaburzenie zachowania, zaburzenie zdolności uczenia się, zachowanie destrukcyjne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Palifren Long 75 mg
Paliperydon, substancja czynna leku Palifren Long, jest racemiczną mieszaniną (+)- i (-)-paliperydonu, wykazującą wysokie powinowactwo do receptorów serotoninergicznych 5-HT2 oraz dopaminergicznych D2, a także blokadę receptorów alfa 1-adrenergicznych, H1-histaminergicznych i alfa 2-adrenergicznych, bez powinowactwa do receptorów cholinergicznych. Jako silny antagonista receptorów D2, paliperydon skutecznie łagodzi objawy wytwórcze schizofrenii, jednocześnie rzadziej wywołując pozapiramidowe działania niepożądane, co przypisuje się dominującemu antagonizmowi serotoninowemu. W badaniach klinicznych potwierdzono skuteczność paliperydonu w dawkach 25 mg, 50 mg, 100 mg i 150 mg podawanych co 4 tygodnie, z istotną poprawą w skali PANSS oraz funkcjonowaniu społecznym ocenianym skalą PSP, przy czym dawki 100 mg i 150 mg wykazały największą skuteczność. Poprawa objawów była widoczna już od 4. dnia terapii, a różnice względem placebo ujawniły się do 8. dnia leczenia.
antagonista receptora D2, antagonizm serotoninowy, działanie pozapiramidowe, funkcja motoryczna, kontrola objawów, kryteria DSM-IV, lek przeciwpsychotyczny, mechanizm farmakodynamiczny, nawrót schizofrenii, objawy wytwórcze schizofrenii, paliperydon o przedłużonym uwalnianiu, powinowactwo receptorowe, receptor alfa-1-adrenergiczny, receptor alfa-2 adrenergiczny, receptor dopaminergiczny D2, receptor H1-histaminergiczny, receptor serotoninergiczny 5-HT2, skala PANSS, skala PSP, stan kataleptyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Risperidone Grindeks 2 mg
Rysperydon, jako wybiórczy antagonista receptorów serotoninergicznych 5-HT2 i dopaminergicznych D2, wykazuje skuteczność w leczeniu schizofrenii, epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I, behawioralnych i psychologicznych objawów demencji (BPSD) oraz zaburzeń zachowania u dzieci z DBD. W badaniach klinicznych obejmujących ponad 2500 pacjentów ze schizofrenią stosowano dawki od 1 do 16 mg/dobę, potwierdzając poprawę w skalach BPRS i PANSS oraz wydłużenie czasu do nawrotu choroby. W leczeniu manii dawki rysperydonu wynosiły od 1 do 6 mg/dobę, z istotnym zmniejszeniem wyniku w skali YMRS. U pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem stosowano dawki 0,5-4 mg/dobę, co skutkowało redukcją agresji, pobudzenia i psychozy ocenianą skalami BEHAVE-AD i CMAI. U dzieci w wieku 5-12 lat z zaburzeniami zachowania (DBD) dawki wynosiły 0,02-0,06 mg/kg mc./dobę, z poprawą w podskali Conduct Problem skali Nisongera (N-CBRF).
9-hydroksyrysperydon, antagonista monoaminergiczny, Behawioralne i Psychologiczne Objawy Demencji, choroba Alzheimera, haloperydol, karbamazepina, katalepsja, klasyczny neuroleptyk, Krótka Skala Oceny Psychiatrycznej, Krótka Skala Oceny Stanu Psychicznego, lek stabilizujący nastrój, lit, objawy negatywne, objawy pozapiramidowe, objawy wytwórcze schizofrenii, otępienie naczyniowe, otępienie umiarkowane, pobudzenie, psychoza, receptor alfa1-adrenergiczny, receptor dopaminergiczny D2, receptor histaminergiczny H1, receptor serotoninergiczny 5-HT2, rysperydon, schizofrenia, Skala Objawów Pozytywnych i Negatywnych, Skala Oceny Manii Younga, Skala Oceny Pobudzenia Cohen-Mansfielda, Skala Oceny Zaburzeń Zachowania w Chorobie Alzheimera, upośledzenie psychiczne, walproinian, zaburzenie afektywne, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie zachowania, zaburzenie zdolności uczenia się - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Rispolept 3 mg
Rysperydon, jako selektywny antagonista receptorów serotoninergicznych 5-HT₂ i dopaminergicznych D₂, wykazuje unikalny profil farmakodynamiczny, który przekłada się na skuteczność w leczeniu schizofrenii, zaburzeń dwubiegunowych typu I oraz behawioralnych i psychologicznych objawów demencji (BPSD). W badaniach klinicznych potwierdzono jego efektywność w dawkach od 1 mg do 16 mg na dobę, z korzystnym profilem działań niepożądanych, w tym mniejszym ryzykiem objawów pozapiramidowych w porównaniu z klasycznymi neuroleptykami. W terapii schizofrenii rysperydon wykazał przewagę nad placebo w ocenie za pomocą skal BPRS i PANSS, a w długoterminowym badaniu wydłużył czas do nawrotu choroby w porównaniu z haloperydolem. W leczeniu manii w zaburzeniu dwubiegunowym typu I skuteczność potwierdzono w dawkach 1–6 mg/dobę, z istotną poprawą w skali YMRS już po 3 tygodniach terapii, zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu ze stabilizatorami nastroju, z wyjątkiem interakcji z karbamazepiną obniżającą stężenia leku.
9-hydroksyrysperydon, aktywność motoryczna, Behawioralne i Psychologiczne Objawy Demencji, choroba Alzheimera, epizod maniakalny, funkcja intelektualna, haloperydol, karbamazepina, katalepsja, Krótka Skala Oceny Psychiatrycznej, Krótka Skala Oceny Stanu Psychicznego, lit leczniczy, neuroleptyk klasyczny, objaw negatywny, objawy pozapiramidowe, objawy wytwórcze schizofrenii, otępienie naczyniowe, otępienie umiarkowane, receptor alfa1-adrenergiczny, receptor alfa2-adrenergiczny, receptor cholinergiczny, receptor dopaminergiczny D2, receptor histaminergiczny H1, receptor serotoninergiczny 5-HT2, rysperydon, schizofrenia, Skala Objawów Pozytywnych i Negatywnych, Skala Oceny Manii Younga, Skala Oceny Pobudzenia Cohen-Mansfielda, Skala Oceny Zaburzeń Zachowania w Chorobie Alzheimera, stabilizator nastroju, uporczywa agresja w otępieniu, upośledzenie psychiczne, walproinian, zaburzenie afektywne, zaburzenie dwubiegunowe typu I, zaburzenie zachowania, zaburzenie zdolności uczenia się, zachowanie destrukcyjne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Palifren Long 150 mg
Paliperydon, substancja czynna preparatu Palifren Long, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym z grupy N05AX13, działającym głównie poprzez antagonizm receptorów serotoninergicznych 5-HT2 oraz dopaminergicznych D2, a także receptorów alfa1-adrenergicznych, z minimalnym wpływem na receptory cholinergiczne. Taki profil farmakodynamiczny przekłada się na skuteczne łagodzenie objawów schizofrenii, zwłaszcza wytwórczych, przy jednoczesnym zmniejszeniu ryzyka wystąpienia pozapiramidowych działań niepożądanych i stanów kataleptycznych, które są częstsze w przypadku klasycznych neuroleptyków. Paliperydon jest podawany w formie mieszaniny racemicznej (+)- i (-)-enancjomerów, co zapewnia równomierną aktywność farmakologiczną obu form.
badanie podwójnie zaślepione, blokowanie monoamin, działanie pozapiramidowe, ekstrapolacja LOCF, enancjomer, funkcjonowanie społeczne, klasyfikacja DSM-IV, lek przeciwpsychotyczny, lek psycholeptyczny, nawrót schizofrenii, objawy wytwórcze schizofrenii, paliperydon, receptor alfa-1-adrenergiczny, receptor alfa-2 adrenergiczny, receptor cholinergiczny, receptor dopaminergiczny D2, receptor H1-histaminergiczny, receptor serotoninergiczny 5-HT2, Skala Objawów Pozytywnych i Negatywnych, skala PANSS, skala PSP, stan kataleptyczny