infekcja skóry
Infekcja skóry to stan zapalny wywołany przez patogeny, głównie bakterie, wirusy, grzyby lub pasożyty, które wnikają przez uszkodzoną barierę skórną lub przydatki skóry. Najczęstszymi czynnikami etiologicznymi są bakterie z rodzaju Staphylococcus i Streptococcus, powodujące takie schorzenia jak liszajec zakaźny, zapalenie mieszków włosowych, czyrak, ropień czy róża.
Diagnostyka infekcji skórnych opiera się na ocenie klinicznej zmian skórnych, badaniach mikrobiologicznych (posiew, antybiogram), badaniach histopatologicznych oraz testach molekularnych. Objawy mogą obejmować zaczerwienienie, obrzęk, ból, świąd, wysypkę, pęcherze, owrzodzenia oraz obecność wydzieliny ropnej.
Leczenie infekcji skórnych zależy od czynnika etiologicznego i ciężkości zakażenia. Obejmuje ono stosowanie leków przeciwbakteryjnych (antybiotyki miejscowe lub ogólnoustrojowe), przeciwgrzybiczych lub przeciwwirusowych. W przypadku ropni konieczne może być nacięcie i drenaż chirurgiczny. Istotne jest także odpowiednie postępowanie miejscowe, w tym właściwa pielęgnacja skóry, utrzymanie higieny i stosowanie opatrunków.
Profilaktyka infekcji skórnych polega na utrzymywaniu prawidłowej higieny, unikaniu czynników ryzyka i wczesnym leczeniu drobnych urazów skóry. Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z czynnikami predysponującymi, takimi jak cukrzyca, zaburzenia odporności, przewlekłe choroby skóry czy zaburzenia krążenia obwodowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wysypka wielopostaciowa na światło – Objawy
Wysypka wielopostaciowa na światło (PMLE) jest najczęstszą idiopatyczną fotodermatozą, charakteryzującą się opóźnioną reakcją skóry na promieniowanie UV, dotykającą 10-20% populacji, głównie w klimacie umiarkowanym. Klinicznie manifestuje się różnorodnymi zmianami skórnymi, takimi jak grudki (2-5 mm), pęcherzyki, rumień wielopostaciowy, płaskie wyniosłe obszary czy wybroczyny, najczęściej na odsłoniętych po zimie partiach ciała (dekolt, szyja, ramiona, przedramiona, uda, nogi, grzbiety dłoni). Objawy to świąd, pieczenie, zaczerwienienie i obrzęk, zwykle symetryczne, pojawiające się od 30 minut do 2-3 dni po ekspozycji na słońce. Wysypka ustępuje samoistnie w ciągu 7-10 dni, choć może utrzymywać się do 5 tygodni, a jej nasilenie zmniejsza się w trakcie lata dzięki zjawisku hartowania skóry, które występuje u około 50% pacjentów. PMLE ma tendencję do nawrotów sezonowych, a u większości pacjentów objawy utrzymują się przez wiele lat, z możliwym całkowitym ustąpieniem po około 30 latach.
ból głowy, dreszcze, fotodermatoza idiopatyczna, fototerapia, fototyp skóry, gorączka, hartowanie skóry, infekcja skóry, klatka piersiowa, kortykosteroid, krem steroidowy, nudności, objawy ogólnoustrojowe, obrzęk, oparzenie słoneczne, pęcherzyk, pieczenie skóry, pokrzywka, pokrzywka słoneczna, promieniowanie UV, rumień wielopostaciowy, świąd, wybroczyny, wyprysk, wysypka wielopostaciowa na światło, zaczerwienienie skóry, zmiany pęcherzykowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ibuprofen Dr. Max 50 mg/g
Żel Ibuprofen Dr.Max o stężeniu 50 mg/g jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ibuprofen lub substancje pomocnicze, a także u osób z historią reakcji alergicznych na NLPZ lub ASA, takich jak skurcz oskrzeli, astma, nieżyt błony śluzowej nosa, obrzęk naczynioruchowy czy pokrzywka. Nie należy stosować preparatu na uszkodzoną lub chorą skórę, w tym na rany otwarte, otarcia, zmiany infekcyjne, zapalne, egzemy czy inne chorobowe zmiany skórne, ze względu na ryzyko zwiększonego wchłaniania i działań niepożądanych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest stosowanie u kobiet w trzecim trymestrze ciąży, gdyż może to prowadzić do zahamowania akcji porodowej, przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego u płodu, zwiększonego ryzyka krwawień oraz uszkodzenia nerek płodu.
aplikacja leku, astma, astma oskrzelowa, egzema, infekcja skóry, kwas acetylosalicylowy, nadwrażliwość na ibuprofen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nieżyt błony śluzowej nosa, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, przewód tętniczy, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, trzeci trymestr ciąży, uszkodzenie nerek, uszkodzona skóra, zamknięcie przewodu tętniczego, zaostrzenie astmy, zapalenie skóry - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Hirudoid 0,3 g/100 g
Maść Hirudoid zawierająca 0,3 g mukopolisacharydowego polisiarczanu na 100 g preparatu (odpowiadająca 25 000 jednostek ustalonych na podstawie APTT) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub na substancje pomocnicze, w tym parahydroksybenzoesany (4-hydroksybenzoesan metylu 1,6 mg/g i 4-hydroksybenzoesan propylu 0,4 mg/g) oraz alkohol cetostearylowy (31,09 mg/g). Szczególną uwagę należy zwrócić na historię reakcji alergicznych, gdyż preparat może wywoływać nadwrażliwość skórną, zwłaszcza u osób predysponowanych.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Rywanol 0,1% 0,1%
Rywanol 0,1% to preparat do stosowania miejscowego, zawierający etakrydynę mleczan jednowodny w stężeniu 1 mg/g płynu, charakteryzujący się żółtym zabarwieniem. Wskazany jest do dezynfekcji skóry, błon śluzowych oraz powierzchownych uszkodzeń powłok ciała, takich jak drobne rany, otarcia i zadrapania. Preparat znajduje zastosowanie w profilaktyce zakażeń wtórnych, przed niewielkimi zabiegami diagnostycznymi i terapeutycznymi oraz jako środek wspomagający leczenie przeciwbakteryjne powierzchownych infekcji skóry i błon śluzowych. Aplikacja jest ograniczona do powierzchniowych uszkodzeń i wymaga uprzedniego oczyszczenia rany.
aplikacja zewnętrzna, aseptyka, błona śluzowa, dezynfekcja błon śluzowych, dezynfekcja skóry, drobna rana, etakrydyny mleczan, infekcja skóry, infekcja wtórna, leczenie przeciwbakteryjne, odkażanie błon śluzowych, odkażanie ran, odkażanie skóry, rana powierzchowna, skóra właściwa, środek odkażający, uszkodzenie naskórka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Canesten Control 10 mg/g
Canesten Control w postaci kremu o stężeniu 10 mg/g klotrymazolu jest skutecznym lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym miejscowo w terapii zakażeń skóry i zewnętrznych błon śluzowych wywołanych przez dermatofity, drożdżaki (głównie Candida) oraz pleśnie. Preparat znajduje zastosowanie w leczeniu grzybic skórnych, łupieżu pstrego (Pityriasis versicolor), pieluszkowego zapalenia skóry u dzieci, a także zapaleń sromu i żołędzi wywołanych przez Candida. Lek jest wskazany dla dorosłych, młodzieży oraz dzieci, z uwzględnieniem specyfiki zakażenia i lokalizacji zmian chorobowych.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, Candida, dermatofit, drożdżak, działanie przeciwgrzybicze, grzyb chorobotwórczy, grzybica pochwy, grzybica skórna, infekcja skóry, kandydoza pochwy, klotrymazol, łupież pstry, nadwrażliwość, pieluszkowe zapalenie skóry, pityriasis versicolor, pleśń, pochodna imidazolowa, powierzchowne zakażenie skóry, zakażenie błony śluzowej, zakażenie grzybicze, zakażenie skóry, zapalenie sromu, zapalenie żołędzi - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Rapydan 70 mg + 70 mg
Rapydan, plaster leczniczy zawierający 70 mg lidokainy oraz 70 mg tetrakainy, jest wskazany do znieczulenia powierzchniowego skóry. U dorosłych stosuje się go zarówno przed wkłuciami igły (np. pobranie krwi, iniekcje, wkłucia dożylne), jak i przed powierzchownymi zabiegami chirurgicznymi na skórze, takimi jak wycięcie znamion, kaszaków, włókniaków czy biopsja trepanem. Warunkiem zastosowania jest niezmieniona chorobowo i nienaruszona skóra w miejscu aplikacji. Plaster ma wymiary około 8,5 cm x 6,0 cm i jest przeznaczony wyłącznie do stosowania na skórę, nie na błony śluzowe.
badanie histopatologiczne, biopsja trepanem, błona śluzowa, infekcja skóry, iniekcja, nakłucie skóry, nienaruszona skóra, plaster leczniczy, pobranie krwi, populacja pediatryczna, rana, Rapydan, uszkodzenie naskórka, wkłucie dożylne, wkłucie igły, włókniak, wysypka, zapalenie skóry, zmiana patologiczna, znamię, znieczulenie powierzchniowe skóry - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Kwiat Nagietka
Produkt leczniczy Kwiat nagietka (Calendula officinalis L., flos) w formie ziół do zaparzania wymaga zachowania ścisłych środków ostrożności zależnie od drogi podania. W przypadku stosowania zewnętrznego na skórę w formie okładów, preparat nie jest zalecany u dzieci poniżej 6 roku życia z powodu braku danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo. W razie wystąpienia objawów infekcji skóry takich jak zaczerwienienie, świąd, wysypka, obrzęk, zmiany ropne czy podwyższona temperatura miejscowa, należy natychmiast przerwać terapię i skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
- Leksykon chorób i schorzeń
Wrzody – Zapobieganie i profilaktyka
Wrzody (czyraki) to bolesne infekcje skóry najczęściej wywołane przez Staphylococcus aureus. Profilaktyka opiera się na utrzymaniu higieny osobistej, w tym codziennym myciu skóry i rąk mydłem antybakteryjnym lub preparatami na bazie alkoholu, szczególną uwagę zwracając na miejsca predysponowane (twarz, szyja, pachy, pośladki). Zaleca się preferowanie prysznica nad kąpielą, dokładne osuszanie skóry oraz unikanie udostępniania osobistych przedmiotów. W przypadku nawracających infekcji można stosować kąpiele z dodatkiem 120 ml wybielacza na pełną wannę wody przez 10 minut dwa razy w tygodniu. Dodatkowo, u około 30% pacjentów nosicielstwo S. aureus w jamie nosowej wymaga miejscowego leczenia antybakteryjnego, np. kremami lub mydłami z chlorheksydyną, a w niektórych przypadkach antybiotykoterapii systemowej.
antybiotyk, antybiotyk miejscowy, antybiotyk ogólnoustrojowy, chlorheksydyna, cukrzyca, infekcja gronkowcowa, infekcja skórna, infekcja skóry, interwencja chirurgiczna, maść antybakteryjną, mydło antybakteryjne, nawodnienie, nosiciel bakterii, nosicielstwo bakterii, odporność organizmu, osłabiona odporność, profilaktyka, rozprzestrzenianie infekcji, Staphylococcus aureus, układ odpornościowy, wrzód, wrzód nawracający - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Bizmutu galusan zasadowy Hasco –
Bizmutu galusan zasadowy Hasco to preparat leczniczy w postaci żółtego proszku zawierający 48,0-51,0% bizmutu, przeznaczony wyłącznie do stosowania miejscowego na skórę. Produkt wykazuje działanie ściągające, przeciwzapalne i antyseptyczne, co wspomaga gojenie ran powierzchniowych, owrzodzeń skórnych (w tym powstałych na tle zaburzeń krążenia) oraz otarć naskórka. Preparat nie jest wskazany do podawania doustnego, parenteralnego ani na błony śluzowe, a jego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących drogi podania, aby uniknąć działań niepożądanych. Przed aplikacją należy dokładnie oczyścić i osuszyć zmienioną chorobowo powierzchnię skóry, a następnie nanieść cienką, równomierną warstwę proszku bezpośrednio na ranę lub owrzodzenie.
bizmutu galusan zasadowy, działanie antyseptyczne, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, gojenie owrzodzeń, gojenie ran, infekcja skóry, otarcie naskórka, owrzodzenie skórne, rana powierzchniowa, rana sącząca, sól fizjologiczna, środek antyseptyczny, uszkodzenie powłok skórnych, zaburzenia krążenia - Leksykon chorób i schorzeń
Palec młotkowaty i palec młoteczkowaty – Objawy
Palec młotkowaty i młoteczkowaty to deformacje palców stopy charakteryzujące się zgięciem odpowiednio środkowego stawu palca lub stawu dystalnego, wynikające z zaburzenia równowagi mięśniowo-ścięgnistej i prowadzące do skrócenia ścięgien oraz więzadeł. W początkowym stadium deformacje są elastyczne i możliwe do korekcji manualnej, z łagodnym bólem i ograniczoną ruchomością stawu. Postęp choroby powoduje utratę elastyczności, nasilenie dolegliwości bólowych, powstawanie modzeli, nagniotków, a w zaawansowanych przypadkach – trwałe usztywnienie palca i konieczność interwencji chirurgicznej. Czynniki ryzyka obejmują noszenie nieodpowiedniego obuwia, choroby współistniejące (np. RZS, cukrzyca), przewlekłe zapalenia stawów oraz urazy. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym i obrazowym, oceniającym stopień deformacji i biomechanikę stopy.
badanie radiologiczne, biomechanika stopy, deformacja kostna, deformacja stawu, elastyczna deformacja, infekcja skóry, interwencja chirurgiczna, korekcja chirurgiczna, leczenie zachowawcze, ograniczenie ruchomości stawu, owrzodzenie stopy, palec młoteczkowaty, palec młotkowaty, przykurcz ścięgna, reumatoidalne zapalenie stawów, sztywna deformacja, tkanka miękka, zaburzenie równowagi mięśniowej, zespół stopy cukrzycowej, zmiany zwyrodnieniowe stawów, zwichnięcie stawu - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie skubania skóry (dermatillomania) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zaburzenie skubania skóry (dermatillomania) to przewlekłe zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne charakteryzujące się kompulsywnym skubaniem, drapaniem lub ściskaniem skóry, prowadzącym do uszkodzeń tkanek, blizn i infekcji. Rozpoczyna się zwykle w wieku 13-15 lat i dotyka 1,4-5,4% dorosłych, częściej kobiety. Objawy obejmują nawracające uszkodzenia skóry, które mogą dotyczyć zdrowej skóry, pryszczy, ran czy strupów, a zachowanie to może trwać kilka godzin dziennie. Zaburzenie powoduje znaczny stres, upośledzenie funkcjonowania społecznego i zawodowego oraz negatywny wpływ na samoocenę. Diagnostyka opiera się na kryteriach DSM-5, a leczenie łączy psychoterapię (głównie terapię poznawczo-behawioralną z komponentami HRT i ERP) oraz farmakoterapię, w tym SSRI, N-acetylocysteinę, olanzapinę i topiramat. Kompleksowa opieka pielęgniarska obejmuje ocenę stanu skóry, pielęgnację ran (dezynfekcja, opatrunki hydrokoloidowe), monitorowanie zachowań, edukację pacjenta i wsparcie psychologiczne.
bliznowacenie skóry, choroba autoimmunologiczna, dermatillomania, fototerapia, infekcja skóry, kompulsywne skubanie skóry, kryteria diagnostyczne, mikronakłuwanie, N-acetylocysteina, ocena pielęgniarska, opatrunek hydrokoloidowy, pielęgnacja ran, przymus skubania skóry, psychiatra, selektywne inhibitory wychwytu serotoniny, skubanie skóry, terapia akceptacji i zaangażowania, terapia laserowa, terapia poznawczo-behawioralna, trening odwracania nawyków, uszkodzenie tkanek, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie skubania skóry, zespół Pradera-Williego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – BCG Szczepionka AJVaccines 2-8×10^6 CFU/ml
BCG Szczepionka AJVaccines zawiera żywy atenuowany szczep Mycobacterium bovis BCG i posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed kwalifikacją pacjenta do szczepienia. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na składniki szczepionki oraz obecność ostrych, ciężkich chorób z gorączką lub uogólnionych infekcji skóry. Szczepionka jest przeciwwskazana u pacjentów z zaburzeniami odporności, w tym poddawanych terapii immunosupresyjnej (kortykosteroidy, radioterapia), chorych na nowotwory hematologiczne (chłoniaki, białaczki, ziarnica złośliwa), z pierwotnymi lub wtórnymi niedoborami odporności oraz u osób zakażonych HIV ze względu na ryzyko uogólnionego zakażenia prątkiem BCG. U niemowląt przeciwwskazania obejmują m.in. urodzenie przez matki HIV-dodatnie, ekspozycję na leki immunosupresyjne in utero lub przez karmienie oraz matki leczone antagonistami TNF-α.
antagonista TNF-α, Bacillus Calmette-Guérin, chłoniak, infekcja BCG, infekcja skóry, infekcja wirusowa, leczenie immunosupresyjne, lek przeciwgruźliczy, Mycobacterium bovis, nadwrażliwość, niedobór odporności, nowotwór złośliwy, obniżenie odporności, prątek BCG, radioterapia, reakcja poszczepienna, szczep BCG, terapia kortykosteroidami, układ krwiotwórczy i limfatyczny, układ siateczkowo-śródbłonkowy, zakażenie HIV - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie skubania skóry (dermatillomania) – Epidemiologia
Zaburzenie skubania skóry (dermatillomania) charakteryzuje się powtarzającym się, kompulsywnym skubaniem skóry, prowadzącym do uszkodzeń tkanek i istotnego upośledzenia funkcjonowania oraz dystresu psychicznego. Epidemiologicznie, rozpowszechnienie w populacji ogólnej wynosi od 1,4% do 5,4%, ze średnią 3,45% według meta-analizy 19 badań (n=38 038). Częstość występowania jest wyższa u kobiet (stosunek szans 1,45:1), a początek zaburzenia najczęściej przypada na okres dojrzewania (13-15 lat), choć możliwe są początki w dzieciństwie i wieku dorosłym (do 45 lat). Zaburzenie ma przewlekły przebieg, średni czas trwania to około 20 lat. Wysokie wskaźniki współwystępowania obserwuje się z zaburzeniami lękowymi (63,4%), depresją (53,1%), OCD (26,3%), ADHD (23,5%) oraz trichotillomanią (12,7%). Dermatillomania jest także częstsza u pacjentów dermatologicznych (np. 26,3% zgłasza patologiczne skubanie) oraz psychiatrycznych (11,8% u hospitalizowanych nastolatków). Współistniejące dermatozy to najczęściej trądzik (24%) i atopowe zapalenie skóry (15%), a choroby autoimmunologiczne, takie jak RZS, toczeń czy cukrzyca typu 1, również wykazują związek z tym zaburzeniem.
atopowe zapalenie skóry, bliznowacenie, cukrzyca typu 2, dermatillomania, dermatologia, dystres, infekcja skóry, łuszczyca, N-acetylocysteina, PTSD, reumatoidalne zapalenie stawów, skubanie skóry, SSRI, stwardnienie rozsiane, świąd, toczeń, trądzik, trichotillomania, uogólnione zaburzenie lękowe, upośledzenie funkcjonowania, uszkodzenie tkanki, zaburzenia lękowe, zaburzenia nastroju, zaburzenie dysmorficzne ciała, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie paniczne, zapalenie wątroby typu C, zespół Pradera-Williego, zespół Smitha-Magenisa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Biotynox Forte 10 mg
Biotynox Forte to preparat zawierający 10 mg biotyny w formie tabletek, przeznaczony do leczenia klinicznie potwierdzonego niedoboru biotyny. Wskazania do stosowania obejmują objawy dermatologiczne i przydatkowe takie jak wypadanie włosów z przerzedzeniem skóry głowy, zaburzenia wzrostu włosów (łamliwość, matowość, zmiana struktury) oraz paznokci (łamanie, rozdwajanie, kruchość). Ponadto lek jest stosowany w stanach zapalnych skóry w charakterystycznych lokalizacjach: okolice oczu, nosa, ust, uszu oraz krocza. Tabletki są białe lub prawie białe, okrągłe, z kreską ułatwiającą rozkruszenie, ale nie służącą do dzielenia dawki. Preparat zawiera również 60 mg laktozy jednowodnej, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
biotyna, choroba tarczycy, infekcja skóry, łamliwość paznokci, łamliwość włosów, łuszczenie skóry, łysienie androgenowe, łysienie plackowate, niedobór biotyny, niedobór witamin, nietolerancja laktozy, objaw dermatologiczny, stan zapalny skóry, wypadanie włosów, zaburzenie wzrostu paznokci, zaburzenie wzrostu włosów, zaczerwienienie skóry, zapalenie czerwieni wargowej, zapalenie skóry, zmiana zapalna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Daktarin 20 mg/g
Daktarin krem o stężeniu 20 mg/g (substancja czynna: azotan mikonazolu) stosuje się miejscowo dwa razy na dobę na zmiany skórne. W przypadku jednoczesnego użycia kremu i pudru leczniczego Daktarin, dawkowanie ulega modyfikacji do jednej aplikacji dziennie obu postaci. Terapia trwa od 2 do 6 tygodni, a jej długość zależy od lokalizacji zmian (np. miejsca o grubszej warstwie rogowej naskórka) oraz nasilenia infekcji grzybiczej. Po ustąpieniu objawów klinicznych zaleca się kontynuację leczenia przez minimum 1 tydzień w celu eliminacji przetrwałych form patogenu i zapobiegania nawrotom.
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z kłącza pięciornika – Wskazania do stosowania
Wyciąg płynny z kłącza pięciornika (Tormentillae rhizomae extractum fluidum) w stężeniu 2% stanowi aktywny składnik maści Tormentiol, która dodatkowo zawiera ichtamol (2%), boraks (1%) oraz tlenek cynku (20%). Preparat jest wskazany do leczenia niewielkich uszkodzeń skóry, takich jak otarcia i zadrapania, gdzie wykazuje działanie przyspieszające gojenie oraz przeciwzapalne. Ponadto, wyciąg z pięciornika wspomaga terapię powierzchownych zmian ropnych skóry, działając przeciwbakteryjnie i wspierając procesy regeneracyjne, a także łagodzi miejscowe stany zapalne dzięki właściwościom przeciwzapalnym i ściągającym.
boraks, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, ekstrakt z kłącza pięciornika, ichtamol, infekcja skóry, otarcie, preparat dermatologiczny, proces zapalny, schorzenie skórne, stan zapalny, tlenek cynku, Tormentiol, uraz mechaniczny skóry, uszkodzenie skóry, właściwość antyseptyczna, właściwość przeciwgrzybicza, wyciąg z kłącza pięciornika, zadrapanie, zakażenie bakteryjne, zakażenie skóry, zmiana ropna skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Impetigo – Objawy
Liszajec zakaźny (impetigo) to wysoce zaraźliwa infekcja bakteryjna skóry, najczęściej dotykająca dzieci w wieku 2-5 lat. Wyróżnia się trzy formy kliniczne: liszajec niepęcherzowy (70% przypadków) charakteryzujący się czerwonymi nadżerkami pokrytymi miodowożółtym strupem o grubości około 2 cm, liszajec pęcherzowy (30% przypadków) z pęcherzami o średnicy 1-2 cm, oraz cięższa postać ecthyma, prowadząca do głębokich owrzodzeń i blizn. Zmiany lokalizują się głównie na twarzy (wokół nosa i ust), kończynach oraz u niemowląt w okolicy pieluszkowej. Zakażenie rozprzestrzenia się przez bezpośredni kontakt oraz kontakt z zanieczyszczonymi przedmiotami, pozostając zakaźne do 48 godzin po rozpoczęciu antybiotykoterapii lub wyschnięciu strupów. Bez leczenia objawy ustępują zwykle w ciągu 2-3 tygodni, natomiast terapia skraca czas gojenia do 7-10 dni.
antybiotyk, bakteriemia, cellulitis, duszność, ecthyma, gorączka, gorączka reumatyczna, grudka skórna, infekcja skóry, kłębuszkowe zapalenie nerek, limfangitis, liszajec niepęcherzowy, liszajec pęcherzowy, liszajec zakaźny, nadżerka, nadżerka skóry, owrzodzenie skóry, paciorkowiec grupy A, pęcherz skórny, płonica, powiększone węzły chłonne, strup miodowożółty, zakażenie bakteryjne skóry, zakażenie skóry, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon chorób i schorzeń
Methicillin-resistant staphylococcus aureus – Zapobieganie i profilaktyka
Zapobieganie zakażeniom MRSA wymaga kompleksowego podejścia obejmującego higienę rąk (mycie przez 15-30 sekund ciepłą wodą i mydłem lub stosowanie środków dezynfekcyjnych na bazie alkoholu ≥60%), prawidłową pielęgnację ran oraz unikanie współdzielenia przedmiotów osobistych mających kontakt ze skórą. W środowisku szpitalnym kluczowe są środki ostrożności kontaktowej, izolacja pacjentów, stosowanie rękawiczek i fartuchów ochronnych, dedykowany sprzęt oraz monitorowanie nosicielstwa MRSA poprzez badania przesiewowe, zwłaszcza u pacjentów z grup wysokiego ryzyka. Dekolonizacja nosa mupirocyną (2-3 razy dziennie przez 5-7 dni) oraz kąpiele z chlorheksydyną stanowią skuteczne metody redukcji kolonizacji, szczególnie przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi. Profilaktyka okołooperacyjna powinna uwzględniać selektywne stosowanie wankomycyny u pacjentów skolonizowanych lub w ogniskach epidemicznych, z ograniczeniem rutynowego stosowania zgodnie z wytycznymi SHEA/IDSA/APIC 2022.
antibiotic stewardship, badanie przesiewowe, chlorheksydyna, dekolonizacja MRSA, higiena rąk, infekcja skóry, kolonizacja MRSA, kontrola zakażeń, maść antybakteryjną, metycylina, mupirocyna, nosiciel MRSA, pielęgnacja ran, profilaktyka antybiotykowa, profilaktyka powikłań, środek do dezynfekcji, triklosan, wankomycyna, zakażenie MRSA, zakażenie pooperacyjne, zapobieganie powikłaniom - Leksykon chorób i schorzeń
Wrzody – Objawy
Wrzód (furunculus) to bolesne, ropne zgrubienie powstające w wyniku infekcji bakteryjnej mieszków włosowych, najczęściej wywołanej przez Staphylococcus aureus. Zmiana początkowo ma wielkość grochu, ale może osiągnąć do 5 cm średnicy, rozwijając się przez 7-14 dni od pojawienia się pierwszych objawów do samoistnego pęknięcia i drenażu ropy. Charakterystyczne objawy to bolesny, zaczerwieniony guzek z żółto-białym czubkiem, obrzęk i uczucie ciepła w miejscu zmiany. Wrzody lokalizują się najczęściej na twarzy, szyi, pachach, pośladkach, pachwinach, udach i karku. W przebiegu mogą wystąpić objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, dreszcze, powiększenie węzłów chłonnych oraz złe samopoczucie. Czyrak mnożny (carbunculus) to zespół kilku wrzodów, o większej średnicy (3-10 cm), głębszym charakterze i częstszym powikłaniu bliznowaceniem oraz objawami ogólnymi, jak gorączka i osłabienie.
- Leksykon substancji czynnych
Fenoksymetylopenicylina – Właściwości farmakokinetyczne
Fenoksymetylopenicylina, dostępna w preparatach Ospen (1000, 1500, 750) oraz Polcylin (50 mg/ml, 100 mg/ml, 250 mg/ml), charakteryzuje się odpornością na kwaśne środowisko żołądka, co zapewnia dobrą biodostępność po podaniu doustnym. Preparaty Ospen wykazują szybkie osiągnięcie maksymalnego stężenia (Cmax) w osoczu w ciągu 30-60 minut, z wiązaniem z białkami osocza na poziomie około 55%. Polcylin ma biodostępność około 50%, Cmax około 10 µg/ml po dawce 800 mg na czczo, osiągane w 0,5-1 godziny, oraz wyższe wiązanie z białkami (80%). Wchłanianie fenoksymetylopenicyliny z Polcylinu jest istotnie obniżone przez jednoczesne przyjmowanie pokarmu, co zmniejsza zarówno stopień wchłaniania, jak i maksymalne stężenie w surowicy. Substancja wykazuje dobrą penetrację do tkanek takich jak nerki, płuca, wątroba, skóra, błony śluzowe i mięśnie, jednak penetracja do tkanki kostnej jest ograniczona, co ma znaczenie kliniczne w leczeniu infekcji kostnych.
antybiotyk beta-laktamowy, biodostępność, biodostępność doustna, dystrybucja nerkowa, działanie bakteriobójcze, fenoksymetylopenicylina, infekcja kości, infekcja skóry, niewydolność nerek, okres półtrwania, penetracja tkankowa, penicylina półsyntetyczna, płyn ustrojowy, sok żołądkowy, stan zapalny, stężenie w osoczu, tkanka miękka, układ moczowy, układ oddechowy, wiązanie z białkami, zakażenie bakteryjne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Hascovir pro 50 mg/g
Hascovir pro w postaci kremu o stężeniu 50 mg/g zawiera acyklowir i jest wskazany do miejscowego leczenia zakażeń wywołanych przez wirusa Herpes simplex, w tym opryszczki wargowej oraz zmian opryszczkowych na twarzy. Wirus ten po pierwotnej infekcji pozostaje w stanie latencji w zwojach nerwowych, co skutkuje nawrotowymi epizodami infekcji skóry i błon śluzowych. Krem umożliwia precyzyjne aplikowanie substancji czynnej na zmienione chorobowo obszary, co jest istotne w terapii objawowych epizodów opryszczki. Produkt zawiera również substancje pomocnicze, takie jak glikol propylenowy i alkohol cetostearylowy, które mogą wywoływać reakcje u pacjentów z nadwrażliwością.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Myconafine 250 mg
Myconafine, zawierający terbinafinę chlorowodorek w dawce 250 mg, jest wskazany do leczenia ogólnoustrojowego zakażeń grzybiczych skóry i paznokci wywołanych przez dermatofity wrażliwe na terbinafinę. Wskazania obejmują grzybicę tułowia, pachwin oraz stóp, gdzie objawy kliniczne to m.in. rumień, złuszczanie, pęknięcia i świąd skóry. Leczenie doustne jest zalecane w przypadkach rozległych zakażeń, zajmujących trudno dostępne miejsca lub po nieskuteczności terapii miejscowej. W przypadku onychomikozy, ze względu na trudności w leczeniu miejscowym, terapia ogólnoustrojowa jest często konieczna i wymaga dłuższego czasu stosowania.
dermatofit, drożdżak Malassezia, grzybica pachwin, grzybica stóp, grzybica tułowia, grzybicze zakażenie paznokci, infekcja paznokci, infekcja skóry, leczenie miejscowe, leczenie ogólnoustrojowe, lek przeciwdrobnoustrojowy, łupież pstry, onychomikoza, oporność drobnoustrojów, patogen grzybiczny, pityriasis versicolor, terapia ogólnoustrojowa, terbinafina, terbinafiny chlorowodorek, umiejscowienie zakażenia, zakażenie grzybicze - Leksykon chorób i schorzeń
Obrzęk limfatyczny – Zapobieganie i profilaktyka
Obrzęk limfatyczny, będący wynikiem przekroczenia zdolności transportowej układu limfatycznego, najczęściej występuje jako powikłanie leczenia raka piersi oraz innych nowotworów litych. Leczenie ma charakter paliatywny, a profilaktyka i wczesne wykrywanie są kluczowe dla minimalizacji ryzyka progresji. Zalecenia profilaktyczne obejmują kompleksową pielęgnację skóry (utrzymanie nawilżenia, dezynfekcja ran, unikanie urazów), zapobieganie zastojom limfy (unikanie ciasnej odzieży, uniesienie kończyny powyżej poziomu serca, unikanie pomiarów ciśnienia i iniekcji w dotkniętej kończynie) oraz utrzymanie prawidłowej masy ciała i regularną aktywność fizyczną, preferując ćwiczenia o niskim wpływie na stawy, takie jak chodzenie, pływanie czy jazda na rowerze. Ekspozycja na temperatury powyżej 38,9°C oraz ekstremalne zimno powinna być ograniczona, a podczas podróży lotniczych zaleca się noszenie odzieży uciskowej i aktywność ruchową, choć nowsze badania sugerują, że odzież uciskowa nie jest konieczna u pacjentów bez objawów obrzęku.
antybiotykoterapia profilaktyczna, bandażowanie uciskowe, bioimpedancja spektroskopowa, cellulitis, edukacja pacjenta, fenoksymetylopenicylina, filtr przeciwsłoneczny, infekcja skóry, kompleksowa terapia przeciwzastoinowa, mikrochirurgia limfatyczna, nowotwór lity, obrzęk limfatyczny, odzież uciskowa, otyłość, płyn śródmiąższowy, podologia, ręczny drenaż limfatyczny, układ limfatyczny, węzły chłonne pachowe, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon substancji czynnych
Kapsaicyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kapsaicyna, będąca aktywnym składnikiem preparatu Capsagamma (zawierającego 53 mg kapsaicynoidów na 100 g kremu), wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania. Preparat nie jest zalecany u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. Kapsaicyna nie powinna być aplikowana na błony śluzowe ani w okolicy oczu ze względu na ryzyko silnego podrażnienia. U pacjentów leżących stosowanie kremu jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko powstawania odleżyn, wynikające z działania rozgrzewającego i ograniczonej mobilności. Pacjenci powinni unikać drapania miejsc aplikacji, aby zapobiec uszkodzeniom skóry i wtórnym infekcjom.
błona śluzowa, Capsicum annuum, Capsicum frutescens, działanie drażniące, działanie niepożądane, efekt rozgrzewający, infekcja skóry, kapsaicyna, kapsaicynoidy, nieuszkodzona skóra, odleżyna, opatrunek okluzyjny, penetracja substancji czynnej, podrażnienie skóry, preparat z kapsaicyną, profil bezpieczeństwa, promieniowanie podczerwone, promieniowanie słoneczne, stan zapalny, wyciąg z papryki ostrej - Leksykon chorób i schorzeń
Pęcherze – Leczenie
Pęcherze to uniesione zmiany skórne wypełnione płynem surowiczym lub krwistym, powstające najczęściej na skutek tarcia, ciśnienia, oparzeń czy wilgoci. Leczenie zależy od wielkości, lokalizacji oraz stanu pęcherza (nienaruszony vs. pęknięty). Standardowo zaleca się pozostawienie nienaruszonego pęcherza jako naturalnej bariery ochronnej, delikatne mycie ciepłą wodą z łagodnym mydłem oraz stosowanie opatrunków hydrokoloidowych, które tworzą wilgotne środowisko sprzyjające gojeniu, absorbują nadmiar płynu i zmniejszają ból. W przypadku dużych, bolesnych pęcherzy lub tych narażonych na dalsze tarcie, wskazane jest sterylne drenowanie z zachowaniem skóry pęcherza, stosowanie maści antybiotykowych i nieprzylepnych opatrunków. Pęcherze krwawe należy pozostawić do samoistnego wygojenia, unikając celowego drenowania.
aloes vera, dieta bezglutenowa, drenaż pęcherza, egzema, infekcja skóry, kortykosteroid, krem antybiotykowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwwirusowy, liszajec zakaźny, maść antybiotykowa, nadtlenek wodoru, olejek z drzewa herbacianego, oparzenie drugiego stopnia, oparzenie pierwszego stopnia, opatrunek hydrokoloidowy, opryszczkowate zapalenie skóry, ospa wietrzna, pęcherz, pęcherz krwawy, pęcherzyca, półpasiec, preparat przeciwgrzybiczny, preparat przeciwwirusowy, środek antyseptyczny, wazelina, wirus opryszczki, wkładka neoprenowa - Leksykon chorób i schorzeń
Atopowe zapalenie skóry – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła, zapalna dermatoza charakteryzująca się suchością, świądem i podrażnieniem skóry, z okresami zaostrzeń i remisji. Występuje u 10-30% dzieci i 2-10% dorosłych globalnie, rozpoczynając się zwykle we wczesnym dzieciństwie. Kompleksowa ocena pielęgniarska powinna obejmować ocenę stanu skóry (kolor, faktura, temperatura, nawilżenie), stopień nasilenia AZS (łagodny, umiarkowany, ciężki), obecność infekcji, czynniki wyzwalające (alergeny, drażniące substancje), poziom świądu i dyskomfortu oraz edukację pacjenta i rodziny. Kluczowe diagnozy pielęgniarskie to zaburzenie integralności skóry, ryzyko infekcji, zaburzenia komfortu i snu związane ze świądem oraz niska samoocena. Celem terapii jest utrzymanie integralności skóry, redukcja stanu zapalnego i świądu, zapobieganie infekcjom oraz edukacja pacjenta w zakresie samodzielnego zarządzania chorobą.
alergeny skórne, atopowe zapalenie skóry, dupilumab, egzema herpeticum, emolient, fototerapia, immunosupresant, infekcja skóry, inhibitor kalcyneuryny, integralność skóry, lek biologiczny, lek przeciwhistaminowy, miejscowy kortykosteroid, mokry opatrunek, niska samoocena, ocena pielęgniarska, pielęgniarka dermatologiczna, problem psychologiczny, przerwanie ciągłości naskórka, remisja choroby, ryzyko infekcji, środek przeciwdrobnoustrojowy, stan skóry, sucha skóra, świąd skóry, terapia systemowa, wirus opryszczki zwykłej, współpraca interdyscyplinarna, wywiad motywacyjny, zaburzenia snu, zapalna choroba skóry, zespół multidyscyplinarny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Maść na odciski (400 mg + 100 mg)/g
Maść na odciski zawiera kwas salicylowy (400 mg/g) oraz kwas (S)-mlekowy (100 mg/g), które wykazują działanie keratolityczne i drażniące. Profil bezpieczeństwa produktu jest relatywnie niski przy prawidłowym stosowaniu, jednak mogą wystąpić miejscowe działania niepożądane, takie jak podrażnienie skóry (zaczerwienienie, pieczenie, świąd), objawy nadwrażliwości (wysypka kontaktowa, obrzęk, pokrzywka), nadmierna maceracja zdrowej skóry (zbielenie, rozmięknięcie) oraz bardzo rzadko chemiczne oparzenia (ból, rumień, pęcherze). Ryzyko tych działań wzrasta przy aplikacji na zdrową lub uszkodzoną skórę oraz przy długotrwałym stosowaniu.
aplikacja preparatu, działanie niepożądane, farmakoterapia, infekcja skóry, kwas mlekowy, kwas salicylowy, maceracja skóry, monitorowanie bezpieczeństwa, nadwrażliwość skóry, oparzenie chemiczne, pęcherz skórny, pieczenie skóry, podrażnienie miejscowe, podrażnienie skóry, pokrzywka, rumień, substancja keratolityczna, uszkodzenie skóry, wysypka kontaktowa