ślepota śnieżna
Ślepota śnieżna (keratopatia fotoelektryczna, ophthalmia nivalis) to stan ostrego uszkodzenia rogówki spowodowany nadmierną ekspozycją na promieniowanie ultrafioletowe, najczęściej odbite od śniegu. Stanowi formę fotokeratitis i występuje najczęściej u osób przebywających w wysokogórskich warunkach bez odpowiedniej ochrony oczu.
Mechanizm powstawania ślepoty śnieżnej polega na uszkodzeniu nabłonka rogówki przez promieniowanie UV-B (280-315 nm) i UV-A (315-400 nm). Śnieg odbija nawet do 80% promieniowania UV, znacząco zwiększając narażenie oczu. Objawy pojawiają się zwykle po 6-12 godzinach od ekspozycji i obejmują: silny ból oczu, uczucie ciała obcego, światłowstręt, łzawienie, niewyraźne widzenie oraz obrzęk powiek i spojówek.
Diagnostyka opiera się na wywiadzie dotyczącym ekspozycji na promieniowanie UV oraz badaniu w lampie szczelinowej, które może ujawnić punktowe ubytki nabłonka rogówki, widoczne po zabarwieniu fluoresceiną. Leczenie jest głównie objawowe i obejmuje stosowanie kropli zwężających naczynia, kropli znieczulających (tylko doraźnie), sztucznych łez, zimnych okładów oraz środków przeciwbólowych. Rokowanie jest dobre – objawy zwykle ustępują samoistnie w ciągu 24-72 godzin.
Profilaktyka ślepoty śnieżnej polega na stosowaniu okularów lub gogli z filtrem UV kategorii 3 lub 4, szczególnie w warunkach wysokogórskich, na lodowcach i podczas sportów zimowych. Należy pamiętać, że ryzyko wystąpienia schorzenia istnieje również w pochmurne dni, gdyż promieniowanie UV przenika przez chmury.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Oparzenie słoneczne – Diagnostyka i diagnoza
Oparzenie słoneczne to ostry stan zapalny skóry wywołany nadmierną ekspozycją na promieniowanie UV, klasyfikowany klinicznie na trzy stopnie uszkodzenia: I stopień (uszkodzenie naskórka), II stopień (uszkodzenie skóry właściwej z pęcherzami) oraz III stopień (głębokie uszkodzenie wszystkich warstw skóry). Objawy pojawiają się zwykle po 3-6 godzinach, osiągając szczyt po 12-24 godzinach, a ustępują po około 72 godzinach. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym i wywiadzie, uwzględniającym czas i intensywność ekspozycji, fototyp skóry według Fitzpatricka (I-III o wysokim ryzyku), stosowanie leków fotouczulających oraz objawy takie jak rumień, obrzęk, bolesność i pęcherze. W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć choroby autoimmunologiczne, infekcje, reakcje fotoalergiczne i fototoksyczne oraz nowotwory skóry. W przypadku wątpliwości wskazane są biopsja skóry i fototestowanie. Oparzenia słoneczne mogą prowadzić do powikłań ogólnoustrojowych i wymagają natychmiastowej konsultacji przy pęcherzach na >20% powierzchni ciała, gorączce, dreszczach, nudnościach, odwodnieniu czy objawach zakażenia.
antybiotyk tetracyklinowy, apoptoza keratynocytów, biopsja skóry, czerniak, diuretyk tiazydowy, doksycyklina, dziurawiec, fluorochinolon, fototestowanie, fototyp skóry, łuszczenie skóry, małopłytkowość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oparzenie drugiego stopnia, oparzenie pierwszego stopnia, oparzenie trzeciego stopnia, pęcherz skórny, promieniowanie ultrafioletowe, przedwczesne starzenie skóry, rak podstawnokomórkowy, rak skóry, reakcja fotoalergiczna, reakcja fototoksyczna, retinoid, rumień, ślepota śnieżna, sulfonamid, toczeń rumieniowaty układowy, zaćma, zapalenie naczyń, zwyrodnienie plamki żółtej