gruczolak przysadki prolactinoma

Gruczolak przysadki wydzielający prolaktynę (prolactinoma) to łagodny nowotwór gruczołowy wywodzący się z komórek laktotropowych przedniego płata przysadki. Jest to najczęstszy typ hormonalnie czynnego gruczolaka przysadki, stanowiący około 40% wszystkich guzów tego narządu.

Patofizjologia prolactinoma związana jest z nadmierną sekrecją prolaktyny, co prowadzi do charakterystycznych objawów klinicznych: u kobiet są to zaburzenia miesiączkowania (oligomenorrhea lub amenorrhea), niepłodność i mlekotok, natomiast u mężczyzn obserwuje się głównie objawy hipogonadyzmu, zaburzenia potencji i obniżone libido. W przypadku makrogruczolaków (guzów o średnicy >10 mm) mogą występować objawy związane z efektem masy – bóle głowy oraz zaburzenia pola widzenia spowodowane uciskiem na skrzyżowanie nerwów wzrokowych.

Diagnostyka prolactinoma opiera się na oznaczeniu stężenia prolaktyny w surowicy krwi oraz badaniach obrazowych – rezonansie magnetycznym (MRI) przysadki z kontrastem. Wartości prolaktyny korelują zwykle z wielkością guza. Należy wykluczyć inne przyczyny hiperprolaktynemii, takie jak ciąża, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek czy stosowanie niektórych leków (np. neuroleptyków, metoklopramidu, werapamilu).

Leczeniem pierwszego wyboru w przypadku prolactinoma są agoniści dopaminy (bromokryptyna, kabergolina), które skutecznie normalizują stężenie prolaktyny u 80-90% pacjentów oraz zmniejszają rozmiary guza. Leczenie operacyjne (zazwyczaj z dostępu przezklinowego) rozważa się w przypadku oporności na leczenie farmakologiczne, nietolerancji agonistów dopaminy lub w przypadku dużych guzów powodujących objawy uciskowe. Radioterapia pozostaje opcją trzeciego wyboru.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl