martwica cewek nerkowych
Martwica cewek nerkowych (Acute Tubular Necrosis, ATN) to stan patologiczny charakteryzujący się uszkodzeniem i obumieraniem komórek nabłonka cewek nerkowych. Jest to najczęstsza przyczyna ostrej niewydolności nerek (AKI) w warunkach szpitalnych, stanowiąca około 45% wszystkich przypadków.
Etiologia martwicy cewek nerkowych obejmuje dwie główne kategorie: niedokrwienną (spowodowaną hipoperfuzją nerek w przebiegu wstrząsu, sepsy, masywnych krwawień) oraz toksyczną (wywołaną przez leki nefrotoksyczne, środki kontrastowe, hemoglobinurię, mioglobinurię). W mechanizmie patogenetycznym dochodzi do uszkodzenia komórek nabłonkowych cewek, zaburzenia polaryzacji komórek, złuszczania się komórek do światła cewek i powstawania wałeczków blokujących przepływ moczu.
Obraz kliniczny ATN obejmuje oligurię lub anurię, wzrost stężenia kreatyniny i mocznika we krwi, zaburzenia elektrolitowe oraz kwasicę metaboliczną. Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych, obrazowych oraz wykluczeniu innych przyczyn ostrego uszkodzenia nerek. Badanie mikroskopowe osadu moczu wykazuje obecność wałeczków ziarnistych, nabłonkowych oraz złuszczonych komórek nabłonkowych.
Leczenie martwicy cewek nerkowych jest głównie objawowe i polega na zapewnieniu optymalnego nawodnienia, kontroli elektrolitów, leczeniu powikłań mocznicy oraz, w razie potrzeby, wdrożeniu leczenia nerkozastępczego. Rokowanie zależy od nasilenia uszkodzenia, chorób współistniejących oraz szybkości wdrożenia odpowiedniego postępowania. U większości pacjentów funkcja nerek powraca do normy w ciągu 1-3 tygodni, choć pełna regeneracja może trwać dłużej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Aderolio 1 mg
Ewerolimus, aktywny składnik leku Aderolio, jest inhibitorem mTOR stosowanym w immunosupresji po przeszczepieniach narządów, w skojarzeniu z inhibitorami kalcyneuryny i kortykosteroidami. Analiza danych z badań klinicznych obejmujących 2497 pacjentów po przeszczepieniu nerki, 1531 po przeszczepieniu serca oraz 719 po przeszczepieniu wątroby wykazała, że najczęstsze działania niepożądane to zakażenia, niedokrwistość, hiperlipidemia, cukrzyca de novo, bezsenność, ból głowy, nadciśnienie tętnicze, kaszel, zaparcia, nudności, obrzęki obwodowe oraz zaburzenia gojenia ran. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko śródmiąższowej choroby płuc, nowotworów złośliwych (3,1% pacjentów, w tym 1,0% nowotwory skóry i 0,6% chłoniaki) oraz potencjalne zaburzenia spermatogenezy, w tym odwracalną azoospermię i oligospermię. Wzrost stężenia kreatyniny w surowicy obserwowano częściej przy stosowaniu pełnej dawki cyklosporyny, a redukcja dawki CNI zmniejszała częstość działań niepożądanych.
azoospermia, bezsenność, białkomocz, biegunka, ból głowy, cukrzyca de novo, erytrodermia, glikokortykosteroid, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor mTOR, kompleks immunologiczny, kortykosteroid, kreatynina w surowicy, leczenie immunosupresyjne, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, małopłytkowość, martwica cewek nerkowych, nadciśnienie tętnicze, niedobór żelaza, niedokrwistość, obrzęk limfatyczny, oligospermia, posocznica, proteinoza pęcherzyków płucnych, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, wstrząs septyczny, wysięk opłucnowy, zaburzenie gojenia, zakażenie, zakażenie rany, zakrzepica żylna, zapalenie wątroby - Leksykon substancji czynnych
Kwas gadoterowy – Działania niepożądane
Kwas gadoterowy w postaci soli megluminowej, stosowany jako środek kontrastowy do rezonansu magnetycznego (stężenie 0,5 mmol/ml, 279,32 mg/ml), wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się głównie łagodnymi do umiarkowanych, przejściowymi działaniami niepożądanymi. Najczęściej obserwuje się reakcje miejscowe w miejscu wstrzyknięcia, nudności oraz ból głowy. Działania niepożądane o częstości występowania niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) obejmują m.in. uczucie zimna, niedociśnienie, senność, zawroty głowy, wysypkę, nadciśnienie oraz zaburzenia smaku. Reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje skórne o charakterze miejscowym lub uogólnionym, mogą wystąpić natychmiastowo lub z opóźnieniem do kilku dni po podaniu. W rzadkich przypadkach odnotowano reakcje anafilaktyczne, które mogą prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego i zgonu. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, z dominacją objawów żołądkowo-jelitowych i nadwrażliwości.
hemoliza, kołatanie serca, kompleks gadolinu, kwas DOTA, kwas gadoterowy, martwica cewek nerkowych, martwica w miejscu wstrzyknięcia, nerkopochodne włóknienie układowe, niewydolność nerek, obrzęk gardła, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, obrzęk powiek, ostra niewydolność nerek, pęcherzowe zapalenie skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, rezonans magnetyczny, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, środek kontrastowy, wstrząs anafilaktyczny, wynaczynienie środka kontrastowego, zaburzenia rytmu serca, zapalenie spojówek, zapalenie żył powierzchniowych, zatrzymanie oddechu, zatrzymanie serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pemetrexed Eugia 500 mg
Pemetreksed, stosowany w terapii onkologicznej, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które obejmują przede wszystkim mielosupresję manifestującą się jako neutropenia, leukopenia, niedokrwistość oraz trombocytopenia, występujące bardzo często (≥1/10). Toksyczność żołądkowo-jelitowa, w tym zapalenie jamy ustnej, nudności, wymioty i biegunka, również występuje często, wpływając na stan odżywienia i komfort pacjenta. Nefrotoksyczność objawia się zmniejszeniem klirensu kreatyniny i wzrostem stężenia kreatyniny we krwi (≥1/10), co wymaga monitorowania funkcji nerek. Ponadto, często obserwuje się wzrost aktywności aminotransferaz (ALT, AST), wskazujący na uszkodzenie wątroby, a także reakcje skórne, takie jak wysypka i łysienie. Rzadkie, ale poważne powikłania to zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica rozpływna naskórka oraz wstrząs anafilaktyczny, które stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy, działania niepożądane produktów leczniczych, gorączka neutropeniczna, incydent naczyniowo-mózgowy, jadłowstręt, klirens kreatyniny, krwotok wewnątrzczaszkowy, martwica cewek nerkowych, martwica rozpływna naskórka, mielosupresja, nefrogenna moczówka prosta, nefrotoksyczność, neuropatia czuciowa, neuropatia ruchowa, neutropenia, pancytopenia, pęcherzowe zapalenie skóry, pemetreksed, pemfigoid, perforacja jelit, sepsa, toksyczna martwica naskórka, toksyczność żołądkowo-jelitowa, trombocytopenia, udar niedokrwienny, wstrząs anafilaktyczny, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie błon śluzowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dotagraf multidose 0,5 mmol/ml
Dotagraf multidose, zawierający kwas gadoterynowy w postaci soli megluminowej, jest środkiem kontrastowym stosowanym w rezonansie magnetycznym (MRI). Działania niepożądane po jego podaniu mają przeważnie łagodny lub umiarkowany charakter i są przejściowe. Najczęściej obserwuje się reakcje miejscowe w miejscu wstrzyknięcia, nudności oraz ból głowy. W badaniach klinicznych działania niepożądane o częstości występowania od ≥1/1000 do <1/100 obejmują m.in. uczucie zimna, niedociśnienie tętnicze, senność, zawroty głowy, wysypkę, astenie oraz zaburzenia smaku. Reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne, występują bardzo rzadko, ale mogą prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego, który w wyjątkowych przypadkach bywa śmiertelny. Zgłaszano także pojedyncze przypadki nerkopochodnego włóknienia układowego (NSF) u pacjentów stosujących jednocześnie inne środki kontrastowe zawierające gadolin.
ból głowy, hemoliza, kołatanie serca, kwas gadoterynowy, martwica cewek nerkowych, martwica miejsca wstrzyknięcia, nadciśnienie tętnicze, nerkopochodne włóknienie układowe, niedociśnienie tętnicze, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, obrzęk powiek, ostra niewydolność nerek, parestezje, pokrzywka, przejściowa ślepota, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, świąd, wysypka, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia smaku, zapalenie spojówek, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cyclolux 0,5 mmol/ml
Kwas gadoterynowy, substancja czynna preparatu Cyclolux, wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się głównie łagodnymi do umiarkowanych, przejściowymi działaniami niepożądanymi. Najczęściej obserwuje się reakcje w miejscu wstrzyknięcia, nudności oraz ból głowy. W badaniach klinicznych częstość występowania działań niepożądanych mieści się w zakresie od niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) do rzadko (≥1/10000 do <1/1000), obejmując m.in. niedociśnienie tętnicze, senność, zawroty głowy, wysypkę, astenie oraz zaburzenia smaku. Reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje skórne i anafilaktyczne, mogą wystąpić natychmiast lub z opóźnieniem i w bardzo rzadkich przypadkach prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego, z potencjalnym ryzykiem zgonu. Zgłoszono również pojedyncze przypadki nerkopochodnego włóknienia układowego (NSF), głównie u pacjentów stosujących jednocześnie inne środki kontrastowe zawierające gadolin.
astenia, częstoskurcz, drgawka, hemoliza, kwas gadoterynowy, martwica cewek nerkowych, nadciśnienie tętnicze, nerkopochodne włóknienie układowe, niedociśnienie tętnicze, obrzęk gardła, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, parestezja, pęcherzowe zapalenie skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rzadkoskurcz, saturacja tlenem, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, stan przedomdleniowy, wynaczynienie, zaburzenie rytmu serca, zapalenie spojówek, zapalenie żył powierzchniowych, zatrzymanie oddechu, zatrzymanie serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Endoxan 200 mg
Endoxan, zawierający 200 mg cyklofosfamidu, jest cytotoksycznym lekiem o szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają szczegółowego monitorowania podczas terapii. Najczęstsze działania niepożądane obejmują mielosupresję (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia, niedokrwistość), występującą u ≥1/10 pacjentów, z nadirem po 7-14 dniach i powrotem do normy po około 21 dniach. Charakterystycznym powikłaniem jest krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, związane z toksycznym działaniem metabolitu akroleiny, objawiające się krwiomoczem i dysurią, które wymaga profilaktyki w postaci odpowiedniego nawodnienia i stosowania mesny. Cyklofosfamid wykazuje także gonadotoksyczność prowadzącą do upośledzenia spermatogenezy, amenorrhoea oraz przedwczesnego wygaśnięcia czynności jajników, co wymaga rozważenia metod zachowania płodności przed leczeniem. Ponadto, lek zwiększa ryzyko nowotworów wtórnych, w tym ostrej białaczki i nowotworów pęcherza moczowego, co podkreśla konieczność długoterminowej obserwacji pacjentów.
agranulocytoza, amenorrhoea, arytmia, azoospermia, choroba śródmiąższowa płuc, cyklofosfamid, encefalopatia, enterokolitis, gonadotoksyczność, hepatotoksyczność, hipoglikemia, hiponatremia, immunosupresja, infekcja oportunistyczna, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, krwiomocz, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, leukopenia, limfopenia, martwica cewek nerkowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mielosupresja, mikrohematuria, nefrotoksyczność, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niepłodność, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nowotwór pęcherza moczowego, ostra białaczka, ostra niewydolność oddechowa, pancytopenia, perforacja jelit, pulmonotoksyczność, rumień wielopostaciowy, substancja cytotoksyczna, toksyczne uszkodzenie wątroby, trombocytopenia, upośledzenie spermatogenezy, włóknienie płuc, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii, zwłóknienie pęcherza moczowego - Leksykon substancji czynnych
Amikacyna – Przedawkowanie
Przedawkowanie amikacyny, aminoglikozydowego antybiotyku o wąskim indeksie terapeutycznym, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, manifestujące się nefrotoksycznością, ototoksycznością oraz neurotoksycznością. Objawy neurotoksyczne obejmują blokadę przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, prowadzącą do osłabienia siły mięśniowej, a w skrajnych przypadkach do porażenia mięśni oddechowych i zatrzymania oddychania. Nefrotoksyczność objawia się ostrą niewydolnością nerek, z oligurią lub anurią oraz wzrostem stężenia kreatyniny i mocznika w surowicy, a także zaburzeniami elektrolitowymi (hipokalemia, hipomagnezemia). Ototoksyczność manifestuje się szumem w uszach, niedosłuchem, głuchotą oraz zaburzeniami układu przedsionkowego, takimi jak zawroty głowy i oczopląs. W przypadku stosowania miejscowego, np. kropli do oczu Biodacyna Ophthalmicum 0,3% (3 mg/ml), przedawkowanie może wystąpić przy częstszym niż 4 razy na dobę stosowaniu, jednak ryzyko ogólnoustrojowych efektów toksycznych jest niskie.
antybiotyk aminoglikozydowy, dializa otrzewnowa, dysfagia, działanie toksyczne, filtracja kłębuszkowa, glukonian wapnia, hemodializa, hemofiltracja tętniczo-żylna, hipokalemia, hipomagnezemia, indeks terapeutyczny, martwica cewek nerkowych, miastenia, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niewydolność oddechowa, oczopląs, ostra niewydolność nerek, ototoksyczność, porażenie mięśni oddechowych, przetoczenie wymienne krwi, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, szum w uszach, toksyczność, wymuszona diureza, zaburzenia elektrolitowe, zatrzymanie oddychania, zespół Lamberta-Eatona, złącze nerwowo-mięśniowe, zwiotczenie mięśni - Leksykon leków
Działania niepożądane – Meloxistad 15 mg
Meloksykam, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), stosowany w dawkach 7,5 mg lub 15 mg przez okres do jednego roku, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęstsze objawy dotyczą układu pokarmowego, w tym bardzo często występujące niestrawność, nudności, wymioty, ból brzucha, zaparcia, wzdęcia i biegunkę. Istotne są także potencjalnie ciężkie powikłania, takie jak choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy, perforacja oraz krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do niedokrwistości (często) i zgonu, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku. W zakresie układu krwiotwórczego meloksykam może powodować niedokrwistość (często), leukopenię i małopłytkowość (rzadko), a także bardzo rzadkie przypadki agranulocytozy, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków mielotoksycznych. Działania niepożądane obejmują również zaburzenia układu nerwowego (bóle głowy często, zawroty głowy i senność niezbyt często), reakcje alergiczne, w tym ciężkie anafilaktyczne (częstość nieznana), oraz zaburzenia psychiczne, takie jak zmiany nastroju i bezsenność (rzadko).
agranulocytoza, astma, biegunka, ból brzucha, ból głowy, choroba wrzodowa żołądka, eozynofilia płucna, hiperkaliemia, incydent zatorowo-zakrzepowy, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, martwica cewek nerkowych, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, meloksykam, mielotoksyczność, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność serca, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, senność, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, udar mózgu, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia widzenia, zapalenie jamy ustnej, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zaparcia, zator tętnicy, zatrzymanie sodu, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Voriconazol Polpharma 200 mg
Profil bezpieczeństwa worykonazolu opiera się na danych z ponad 2000 pacjentów dorosłych, w tym 1603 leczonych oraz 270 w profilaktyce, obejmujących pacjentów z nowotworami hematologicznymi, zakażeniami HIV, kandydemią i aspergilozą. Najczęstsze działania niepożądane to zaburzenia widzenia (bardzo często), gorączka, wysypka, nudności, wymioty, biegunka, ból głowy, obrzęki obwodowe oraz nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby (bardzo często). Zaburzenia widzenia obejmują m.in. nieostre widzenie, chromatopsję i światłowstręt, zwykle przemijające i odwracalne w ciągu 60 minut. Worykonazol może powodować także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (niezbyt często) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (rzadko). W badaniach klinicznych u 18% dorosłych i 25,8% dzieci zaobserwowano wzrost aminotransferaz >3x górnej granicy normy, co może wymagać modyfikacji dawki lub odstawienia leku.
agranulocytoza, arytmia nadkomorowa, aspergiloza, blok odnogi pęczka Hisa, bradykardia, choroba Bowena, chromatopsja, encefalopatia, eozynofilia, hipoglikemia, hipokaliemia, hiponatremia, kandydemia, kandydoza przełyku, krwotok do siatkówki, leukopenia, limfadenopatia, łuszczyca, małopłytkowość, martwica cewek nerkowych, migotanie komór, nadczynność tarczycy, neuropatia obwodowa, niedoczynność nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, nieostre widzenie, nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, oporne zakażenia grzybicze, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, rak kolczystokomórkowy skóry, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, światłowstręt, tachykardia, tachykardia komorowa, tarcza zastoinowa, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsades de pointes, worykonazol, wydłużenie odstępu QTc, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia widzenia, zapalenie okrężnicy rzekomobłoniaste, zapalenie skóry fototoksyczne, zapalenie trzustki, zapalenie twardówki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zespół DRESS, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zaburzeń oddechowych, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Przedawkowanie – Lorazepam TZF 4 mg/ml
Przedawkowanie lorazepamu, będącego benzodiazepiną, prowadzi do depresji ośrodkowego układu nerwowego o różnym nasileniu, od łagodnej senności i dezorientacji po ciężką śpiączkę i depresję oddechową. Objawy łagodne obejmują ospałość, ataksję, dyzartrię, hipotonię mięśniową oraz spadek ciśnienia tętniczego, natomiast ciężkie zatrucie manifestuje się depresją ośrodka oddechowego, ciężką hipotensją oporną na leczenie, utratą przytomności i śpiączką, co wymaga natychmiastowej hospitalizacji na OIT. Szczególne ryzyko stanowi jednoczesne stosowanie lorazepamu z innymi lekami sedatywnymi lub alkoholem, co potęguje efekt depresyjny i zwiększa ryzyko zgonu. W preparacie Lorazepam TZF roztwór do wstrzykiwań istotne są substancje pomocnicze: glikol propylenowy (843-845 mg/ml) i makrogol 400 (203 mg/ml), które przy dawkach ≥500 mg/kg mc./dobę mogą wywoływać poważne powikłania metaboliczne, nefrotoksyczne, kardiotoksyczne, neurotoksyczne oraz prowadzić do niewydolności wielonarządowej.
arytmia, ataksja, benzodiazepiny, bradykardia, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, depresja ośrodkowego układu oddechowego, depresja układu sercowo-naczyniowego, dezorientacja, drgawki, dyzartria, flumazenil, glikol propylenowy, hemodializa, hemoglobinuria, hemoliza wewnątrznaczyniowa, hepatotoksyczność, hiperosmolarność, hipoksja, hipotensja, hipotonia mięśniowa, hipowentylacja, intubacja dotchawicza, kardiotoksyczność, kwasica mleczanowa, leki wazoaktywne, letarg, lorazepam, makrogol, martwica cewek nerkowych, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niewydolność wielonarządowa, noradrenalina, ospałość, ostra niewydolność nerek, przedawkowanie benzodiazepin, saturacja krwi, śpiączka, wentylacja mechaniczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Clariscan 0,5 mmol/ml
Kwas gadoterowy, składnik środka kontrastowego Clariscan, wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się głównie łagodnymi do umiarkowanych, przejściowymi działaniami niepożądanymi. Najczęściej obserwuje się reakcje w miejscu wstrzyknięcia, nudności oraz ból głowy. W badaniach klinicznych (n=2822) oraz obserwacyjnych (n=185 500) zgłaszano rzadkie działania niepożądane o częstości >1/1000 do <1/100, takie jak uczucie zimna, niedociśnienie, senność, zawroty głowy, wysypka, a także reakcje nadwrażliwości, które mogą manifestować się natychmiastowo lub z opóźnieniem, obejmując objawy skórne, oddechowe, żołądkowo-jelitowe, stawowe i krążeniowe. W bardzo rzadkich przypadkach odnotowano reakcje anafilaktyczne oraz pojedyncze przypadki nerkopochodnego włóknienia układowego (NSF), głównie u pacjentów stosujących jednocześnie inne środki kontrastowe zawierające gadolin. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do dorosłych, z dominacją objawów żołądkowo-jelitowych i nadwrażliwości.
częstoskurcz, drgawka, hemoliza, kwas gadoterowy, martwica cewek nerkowych, nadmierna potliwość, nerkopochodne włóknienie układowe, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, pęcherzowe zapalenie skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rzadkoskurcz, saturacja krwi tętniczej, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, środek kontrastowy, zaburzenie rytmu serca, zapalenie żył powierzchniowych, zatrzymanie oddechu, zatrzymanie serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Gadoteric Acid Farmak 0,5 mmol/ml
Kwas gadoterynowy (0,5 mmol/ml) stosowany jako środek kontrastowy w MRI charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa obejmującym głównie łagodne do umiarkowanych, przejściowe działania niepożądane. Najczęściej obserwuje się reakcje w miejscu wstrzyknięcia, nudności oraz ból głowy, z częstością występowania od ≥1/1000 do <1/100 przypadków. Reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje skórne i anafilaktyczne, mogą pojawić się natychmiast lub z opóźnieniem, a w bardzo rzadkich przypadkach prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego. Istotnym, choć rzadkim powikłaniem jest nerkopochodne włóknienie układowe (NSF), szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub stosujących inne środki kontrastowe zawierające gadolin. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do dorosłych, z dominującymi objawami ze strony układu pokarmowego i nadwrażliwości.
arytmia, badanie MRI, ból głowy, bradykardia, duszność, hemoliza, kwas gadoterynowy, martwica cewek nerkowych, nadciśnienie, nerkopochodne włóknienie układowe, niedociśnienie, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, parestezja, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, rozszerzenie naczyń krwionośnych, saturacja tlenem, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, środek kontrastowy, tachykardia, zapalenie spojówek, zapalenie żył powierzchniowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dotagraf 0,5 mmol/ml
Dotagraf, zawierający kwas gadoterynowy w postaci soli megluminowej, jest środkiem kontrastowym stosowanym w rezonansie magnetycznym, który może wywoływać działania niepożądane o charakterze głównie łagodnym do umiarkowanego i przejściowym. Najczęściej obserwuje się reakcje w miejscu wstrzyknięcia, nudności oraz ból głowy, a także objawy takie jak uczucie zimna, niedociśnienie tętnicze, senność, zawroty głowy, uczucie gorąca, pieczenia, wysypka, astenia, zaburzenia smaku i nadciśnienie tętnicze. Reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje skórne i anafilaktyczne, stanowią istotne ryzyko kliniczne, pojawiające się najczęściej natychmiastowo lub w ciągu pierwszej godziny po podaniu, z możliwością progresji do wstrząsu anafilaktycznego, który może być śmiertelny. Wystąpiły również pojedyncze przypadki nerkopochodnego włóknienia układowego (NSF), głównie u pacjentów z jednoczesnym podaniem innych gadolinowych środków kontrastowych.
częstoskurcz, drgawki, duszność, dysfagia, kwas gadoterynowy, martwica cewek nerkowych, nadciśnienie tętnicze, nerkopochodne włóknienie układowe, niedociśnienie tętnicze, obrzęk gardła, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, rezonans magnetyczny, rzadkoskurcz, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, śpiączka, środek kontrastowy, wstrząs anafilaktyczny, wynaczynienie, zaburzenie rytmu serca, zapalenie spojówek, zapalenie żył powierzchniowych, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie oddechu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cyclolux multidose 0,5 mmol/ml
Kwas gadoterynowy, stosowany w Cyclolux multidose (0,5 mmol/ml, roztwór do wstrzykiwań), wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na danych z badań klinicznych (2822 pacjentów) oraz obserwacyjnych (185500 pacjentów). Działania niepożądane mają najczęściej łagodny do umiarkowanego charakter i są przejściowe. Najczęściej obserwowane reakcje to nudności, ból głowy oraz reakcje w miejscu wstrzyknięcia. Inne niezbyt często występujące objawy obejmują niedociśnienie tętnicze, senność, zawroty głowy, wysypkę, astenie oraz zaburzenia smaku. Reakcje nadwrażliwości mogą pojawić się natychmiastowo lub z opóźnieniem, manifestując się głównie jako objawy skórne, ale także mogą dotyczyć układu oddechowego, krążenia i żołądkowo-jelitowego, z ryzykiem wstrząsu anafilaktycznego, który w bardzo rzadkich przypadkach może prowadzić do zgonu.
częstoskurcz, drgawka, ferrytyna, hemoliza, kołatanie serca, kwas gadoterynowy, martwica cewek nerkowych, martwica w miejscu wstrzyknięcia, nadciśnienie tętnicze, nerkopochodne włóknienie układowe, niedociśnienie tętnicze, objaw żołądkowo-jelitowy, obrzęk gardła, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, obrzęk powiek, odstęp PR, ostra niewydolność nerek, parestezja, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rzadkoskurcz, saturacja tlenem, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, środek kontrastowy, stan przedomdleniowy, wstrząs anafilaktyczny, wynaczynienie, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie węchu, zapalenie spojówek, zapalenie żył powierzchniowych - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Asamax 500 500 mg
Mesalazyna w postaci czopków doodbytniczych o dawce 500 mg (Asamax 500) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na salicylany, w tym na kwas acetylosalicylowy, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, takich jak wysypka, świąd, obrzęk naczynioruchowy czy anafilaksja. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u osób uczulonych na substancje pomocnicze zawarte w preparacie. Ciężkie zaburzenia czynności nerek i wątroby stanowią kolejne bezwzględne przeciwwskazania, gdyż mogą prowadzić do kumulacji leku i metabolitów, nasilając nefrotoksyczność oraz hepatotoksyczność, co grozi poważnym uszkodzeniem tych narządów.
Asamax, działanie nefrotoksyczne, hepatotoksyczność, kwas acetylosalicylowy, marskość wątroby, martwica cewek nerkowych, mesalazyna, nadwrażliwość na salicylany, nieswoista choroba zapalna jelit, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, wysypka skórna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie wątroby - Leksykon substancji czynnych
Kwas gadoterynowy – Działania niepożądane
Kwas gadoterynowy, stosowany jako środek kontrastowy do MRI w stężeniu 0,5 mmol/ml (sól z megluminą), charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa potwierdzonym w badaniach klinicznych (n=2822) oraz obserwacyjnych (n=185500). Najczęstsze działania niepożądane to reakcje w miejscu wstrzyknięcia, nudności i ból głowy, z częstością ≥1/1000 do <1/100. Reakcje nadwrażliwości, szczególnie natychmiastowe (w trakcie lub do 1 godziny po podaniu), mogą manifestować się objawami skórnymi, oddechowymi, żołądkowo-jelitowymi, stawowymi i krążeniowymi, stanowiąc potencjalne zagrożenie wstrząsem anafilaktycznym. Rzadkim, ale poważnym powikłaniem jest nerkopochodne włóknienie układowe (NSF), głównie u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek, choć zgłoszono pojedyncze przypadki związane z kwasem gadoterynowym, często w koeksponowaniu z innymi gadolinowymi kontrastami.
astenia, drgawki, hemoliza, kołatanie serca, kwas gadoterynowy, martwica cewek nerkowych, nadciśnienie tętnicze, nerkopochodne włóknienie układowe, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, obrzęk powiek, ostra niewydolność nerek, parestezja, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, przekrwienie błony śluzowej nosa, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, rezonans magnetyczny, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, środek kontrastowy, środek kontrastowy zawierający gadolin, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu PR, zaburzenie rytmu serca, zapalenie spojówek, zatrzymanie oddechu, zatrzymanie serca - Leksykon substancji czynnych
Tetraksetan – Działania niepożądane
Tetraksetan (DOTA) jest składnikiem kwasu gadoterowego, stosowanego jako środek kontrastowy w MRI, dostępny m.in. w preparacie Clariscan w stężeniu 0,5 mmol/ml (202,46 mg/ml). Działania niepożądane mają zwykle łagodny lub umiarkowany przebieg i obejmują najczęściej nudności, ból głowy oraz reakcje w miejscu wstrzyknięcia. Rzadziej obserwuje się reakcje nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne, które mogą prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego i zgonu. Inne rzadkie działania to zaburzenia neurologiczne (np. drgawki, śpiączka), kardiologiczne (np. zatrzymanie akcji serca), oddechowe (np. skurcz krtani, obrzęk płuc) oraz skórne (np. rumień, wyprysk). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nerkopochodnego włóknienia układowego (NSF), zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek i przy jednoczesnym stosowaniu innych gadolinowych środków kontrastowych.
astma, biegunka, ból głowy, bradykardia, drgawki, hemoliza, hipotensja, kołatanie serca, kwas gadoterowy, martwica cewek nerkowych, nadciśnienie tętnicze, nerkopochodne włóknienie układowe, niewydolność nerek, nudności, obrzęk gardła, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, obrzęk powiek, ostra niewydolność nerek, parestezja, pęcherzowe zapalenie skóry, pobudzenie psychoruchowe, pokrzywka, przekrwienie oczu, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rezonans magnetyczny, rumień, skurcz krtani, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, środek kontrastowy, tachykardia, tetraksetan, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, zaburzenie lękowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie węchu, zapalenie spojówek, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie oddechu, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Deksametazon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności deksametazonu wykazały niską toksyczność ostrą, z LD50 po jednorazowym podaniu doustnym wynoszącym 16 g/kg u myszy i >3 g/kg u szczurów, a po podaniu podskórnym odpowiednio >700 mg/kg i około 120 mg/kg. Długotrwałe stosowanie dawek powyżej 1,5 mg/dobę wiąże się z typowymi działaniami niepożądanymi glikokortykosteroidów, w tym immunosupresją i zaburzeniami osi podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowej. Badania miejscowego podawania kropli do oczu u królików wykazały działania ogólnoustrojowe charakterystyczne dla kortykosteroidów, jednak przy dawkach znacznie przekraczających ekspozycję kliniczną. Nie stwierdzono istotnych właściwości genotoksycznych, choć w testach in vitro i in vivo wykazano działanie klastogenne i indukcję siostrzanej wymiany chromatyd (SCE) w stężeniach 10-100 μg/ml, przekraczających dawki stosowane klinicznie. Brak jest danych dotyczących rakotwórczości, jednak glikokortykosteroidy mogą potencjalnie nasilać działanie rakotwórcze innych substancji.
działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie ototoksyczne, działanie rakotwórcze, hamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego, immunosupresja hormonalna, martwica cewek nerkowych, oś podwzgórzowo-przysadkowo-nadnerczowa, potencjał genotoksyczny i rakotwórczy, przerost wątroby, przewidywane stężenie środowiskowe, resorpcja płodu, równowaga glikokortykosteroidowa, rozszczep podniebienia, siostrzana wymiana chromatyd, test mikrojądrowy, toksyczność nerkowa, toksyczność okołoporodowa, toksyczność ostra, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, wady ośrodkowego układu nerwowego, wpływ na rozrodczość, wydzielanie gonadotropin, zanik kory nadnerczy, zapalenie kłębuszków nerkowych - Leksykon substancji czynnych
Tlenek gadolinu – Działania niepożądane
Tlenek gadolinu, stosowany jako składnik środków kontrastowych zawierających gadolin (np. kwas gadoterowy w preparacie Clariscan), jest powszechnie używany w diagnostyce MRI. Działania niepożądane mają najczęściej charakter przejściowy i obejmują reakcje miejscowe, nudności, ból głowy oraz reakcje nadwrażliwości, które mogą być natychmiastowe lub opóźnione. Rzadziej obserwuje się objawy takie jak niedociśnienie, nadciśnienie, zawroty głowy, wysypka czy zaburzenia rytmu serca. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji anafilaktycznych, które choć bardzo rzadkie, mogą prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego i zgonu. Wśród poważnych powikłań wymienia się nerkopochodne włóknienie układowe (NSF), głównie u pacjentów z niewydolnością nerek, oraz ostre uszkodzenie nerek, w tym martwicę cewek nerkowych. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do dorosłych, z dominującymi objawami żołądkowo-jelitowymi i reakcjami nadwrażliwości.
częstoskurcz, elektrokardiogram, ferrytyna w surowicy, hemoliza, kwas gadoterowy, martwica cewek nerkowych, martwica w miejscu wstrzyknięcia, nerkopochodne włóknienie układowe, niewydolność nerek, obrzęk gardła, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, pęcherzowe zapalenie skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, rezonans magnetyczny, rzadkoskurcz, saturacja krwi tętniczej, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, środek kontrastowy z gadolinem, tlenek gadolinu, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu PR, zapalenie żył powierzchniowych, zatrzymanie oddechu, zatrzymanie serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Clariscan 0,5 mmol/ml
Kwas gadoterowy wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się głównie łagodnymi do umiarkowanych, przejściowymi działaniami niepożądanymi. Najczęściej obserwuje się reakcje w miejscu wstrzyknięcia, nudności oraz ból głowy. Rzadziej występują objawy takie jak uczucie zimna, niedociśnienie, senność, zawroty głowy, wysypka czy nadciśnienie. Reakcje nadwrażliwości mogą pojawić się natychmiastowo lub z opóźnieniem, obejmując skórę, układ oddechowy, pokarmowy, stawy i układ krążenia, z ryzykiem wstrząsu anafilaktycznego, który w bardzo rzadkich przypadkach może prowadzić do zgonu. Zgłaszano także pojedyncze przypadki nerkopochodnego włóknienia układowego (NSF), głównie u pacjentów jednocześnie stosujących inne środki kontrastowe zawierające gadolin. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, z dominacją objawów żołądkowo-jelitowych i nadwrażliwości.
ból głowy, kwas gadoterowy, martwica cewek nerkowych, nadciśnienie, nerkopochodne włóknienie układowe, niedociśnienie, nudność, obrzęk gardła, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, obrzęk powiek, ostra niewydolność nerek, parestezja, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, przekrwienie oczu, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja natychmiastowa, reakcja rzekomoanafilaktyczna, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie oddechowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zapalenie spojówek, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie oddechu