Specjalne ostrzeżenia
Pemetrexed Eugia

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Pemetrexed Eugia

Pemetrexed Eugia jest lekiem onkologicznym wymagającym zachowania szczególnych środków ostrożności podczas jego stosowania. Znajomość potencjalnych zagrożeń oraz wdrożenie odpowiednich procedur monitorowania pacjenta są niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii.¹

Mielosupresja i monitorowanie hematologiczne

Mielosupresja stanowi jedno z głównych działań niepożądanych leku Pemetrexed Eugia. Może ona objawiać się neutropenią, trombocytopenią i niedokrwistością, a w skrajnych przypadkach pancytopenią. Wystąpienie tych powikłań wymaga szczególnej uwagi i często wiąże się z koniecznością modyfikacji dawkowania.²

Należy prowadzić systematyczne monitorowanie parametrów hematologicznych w trakcie terapii. Podanie leku jest dopuszczalne wyłącznie gdy:

• Całkowita liczba neutrofili (ANC) osiągnie wartość ≥ 1500 komórek/mm³
• Liczba płytek krwi wynosi ≥ 100 000 komórek/mm³

Decyzje dotyczące zmniejszenia dawki w kolejnych cyklach chemioterapii powinny być podejmowane na podstawie nadir liczby neutrofili, płytek krwi oraz największego stopnia nasilenia objawów toksyczności niehematologicznej obserwowanych w poprzednim cyklu leczenia.³

Profilaktyczna suplementacja kwasem foliowym i witaminą B12

Badania kliniczne wykazały, że profilaktyczne stosowanie kwasu foliowego i witaminy B12 znacząco zmniejsza toksyczność leczenia. U pacjentów otrzymujących suplementację przed rozpoczęciem terapii pemetreksedem obserwowano niższą częstość występowania działań niepożądanych zarówno hematologicznych, jak i niehematologicznych, w tym:

• Neutropenii stopnia 3. i 4.
• Gorączki neutropenicznej
• Zakażeń z towarzyszącą neutropenią stopnia 3. i 4.

W związku z powyższym, u wszystkich pacjentów otrzymujących Pemetrexed Eugia należy wdrożyć profilaktyczną suplementację kwasem foliowym i witaminą B12 w celu zminimalizowania ryzyka działań niepożądanych związanych z terapią.⁴

Reakcje skórne i profilaktyka kortykosteroidowa

U pacjentów leczonych pemetreksedem obserwowano występowanie reakcji skórnych. Zastosowanie wstępnego leczenia deksametazonem lub jego odpowiednikiem może skutecznie ograniczyć częstość występowania i nasilenie reakcji skórnych. Profilaktyczne podanie kortykosteroidów jest szczególnie istotne u pacjentów nieleczonych wcześniej tą grupą leków.⁵

Zaburzenia czynności nerek i stosowanie NLPZ

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania pemetreksedu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek:

• Nie zaleca się stosowania leku u pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 45 ml/min ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa w tej grupie chorych.⁶
• Pacjenci z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 45-79 ml/min) powinni unikać przyjmowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) takich jak ibuprofen i kwas acetylosalicylowy (w dawce >1,3 g na dobę) w okresie:
  • 2 dni przed podaniem pemetreksedu
  • W dniu podania leku
  • 2 dni po podaniu pemetreksedu

W przypadku NLPZ o długim okresie półtrwania, u pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek, należy przerwać ich stosowanie na co najmniej:

• 5 dni przed podaniem pemetreksedu
• W dniu podania leku
• Co najmniej 2 dni po podaniu pemetreksedu

Powyższe zalecenia mają na celu minimalizację ryzyka nefrotoksyczności wynikającej z potencjalnej interakcji między pemetreksedem a NLPZ. ^{1,3 g na dobę) na 2 dni przed podaniem pemetreksedu, w dniu podania leku i przez 2 dni po podaniu pemetreksedu. […] U pacjentów z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek, zakwalifikowanych do terapii pemetreksedem, należy przerwać stosowanie NLPZ o długim okresie półtrwania na co najmniej 5 dni przed podaniem pemetreksedu, w dniu podania leku i przez co najmniej 2 dni po podaniu pemetreksedu”>7}

Ciężkie zaburzenia czynności nerek i nefrotoksyczność

Po zastosowaniu pemetreksedu, zarówno w monoterapii jak i w skojarzeniu z innymi lekami chemioterapeutycznymi, zgłaszano przypadki:

• Ciężkich zaburzeń czynności nerek
• Ostrej niewydolności nerek
• Nefrogennej moczówki prostej
• Martwicy cewek nerkowych

Czynniki ryzyka powyższych zaburzeń obejmują:

• Odwodnienie
• Wcześniej rozpoznane nadciśnienie tętnicze
• Cukrzycę

Większość z wymienionych zaburzeń ustępowała po odstawieniu pemetreksedu. Konieczne jest regularne monitorowanie pacjentów pod kątem wystąpienia ostrej martwicy cewek nerkowych, zaburzeń czynności nerek oraz objawów nefrogennej moczówki prostej (np. hipernatremii).⁸

Wpływ płynu w trzeciej przestrzeni

Obecność płynu w trzeciej przestrzeni (np. wysięku do opłucnej lub wodobrzusza) może wpływać na farmakokinetykę pemetreksedu, choć wpływ ten nie został w pełni określony. W badaniu fazy II u pacjentów z guzami litymi i stabilnym płynem w trzeciej przestrzeni nie wykazano istotnych różnic w stężeniu osoczowym ani klirensie pemetreksedu w porównaniu z pacjentami bez takich gromadzeń płynu.

Należy rozważyć drenaż płynu zgromadzonego w trzeciej przestrzeni przed podaniem pemetreksedu, choć zabieg ten może nie być bezwzględnie konieczny w każdym przypadku.⁹

Nawodnienie i profilaktyka przeciwwymiotna

Podczas stosowania pemetreksedu w skojarzeniu z cisplatyną obserwowano przypadki znacznego odwodnienia wynikającego z toksycznego działania terapii na układ pokarmowy. W związku z tym, konieczne jest:

• Podanie odpowiednich leków przeciwwymiotnych przed zastosowaniem terapii
• Zapewnienie właściwego nawodnienia pacjenta przed i/lub po podaniu pemetreksedu

Odpowiednie nawodnienie jest niezbędne dla zminimalizowania ryzyka działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego oraz zapobiegania odwodnieniu.¹⁰

Działania niepożądane sercowo-naczyniowe

W trakcie badań klinicznych z zastosowaniem pemetreksedu niezbyt często obserwowano ciężkie zdarzenia niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego, w tym:

• Zawał mięśnia sercowego
• Zdarzenia naczyniowo-mózgowe

Zdarzenia te występowały głównie w przypadku stosowania pemetreksedu w skojarzeniu z innymi lekami cytotoksycznymi. U większości pacjentów, u których wystąpiły opisywane powikłania, wcześniej stwierdzano czynniki ryzyka chorób układu krążenia.¹¹

Wpływ na układ immunologiczny i szczepienia

U pacjentów onkologicznych często stwierdza się zaburzenia funkcji układu odpornościowego. Z tego względu nie zaleca się jednoczesnego podawania szczepionek żywych atenuowanych w trakcie terapii pemetreksedem.¹²

Wpływ na płodność i reprodukcję

Pemetreksed wykazuje potencjał genotoksyczny i może powodować trwałe uszkodzenia genetyczne. W związku z tym:

Zalecenia dla mężczyzn:

• Nie zaleca się planowania poczęcia dziecka podczas leczenia i przez 3 miesiące po jego zakończeniu
• Rekomenduje się stosowanie skutecznych metod antykoncepcji lub wstrzemięźliwość seksualną
• Ze względu na możliwość wywołania trwałej niepłodności, przed rozpoczęciem terapii zaleca się rozważenie przechowania nasienia

Zalecenia dla kobiet w wieku rozrodczym:

• Konieczne jest stosowanie skutecznych metod antykoncepcji podczas leczenia pemetreksedem
• Antykoncepcja powinna być kontynuowana przez 6 miesięcy po zakończeniu terapii

Powyższe zalecenia mają na celu zapobieżenie potencjalnym skutkom genotoksyczności pemetreksedu.¹³

Zapalenie płuc ponapromienne

U pacjentów poddawanych radioterapii przed, w trakcie lub po stosowaniu pemetreksedu odnotowano przypadki zapalenia płuc po napromienianiu. Należy zachować szczególną ostrożność podczas leczenia tych pacjentów oraz podczas jednoczesnego stosowania innych środków promieniouwrażliwiających.

U pacjentów, którzy w przeszłości (tygodnie lub lata wcześniej) przeszli radioterapię, raportowano możliwość wystąpienia nawrotu objawów popromiennych.¹⁴

Substancje pomocnicze i zawartość sodu

Zawartość sodu powinna być brana pod uwagę szczególnie u pacjentów na diecie z kontrolowaną zawartością sodu.¹⁵