Leki zawierające w składzie
pemetreksed

Pemetreksed to cytostatyk z grupy antymetabolitów kwasu foliowego, który hamuje enzymy zależne od kwasu foliowego niezbędne do syntezy nukleotydów, blokując tym samym replikację DNA i podziały komórkowe. Działa wielokierunkowo, hamując syntazę tymidylanową, dehydrogenazę dihydrofolianową oraz formylotransferazę rybonukleotydową glicynamidową, co prowadzi do zaburzenia metabolizmu kwasu foliowego i zahamowania wzrostu komórek nowotworowych.

Lek jest stosowany głównie w leczeniu zaawansowanego niedrobnokomórkowego raka płuca (szczególnie o typie niepłaskonabłonkowym) oraz złośliwego międzybłoniaka opłucnej. W Polsce dostępny jest pod nazwami handlowymi: Alimta, Pemetreksed Accord, Pemetreksed Adamed, Pemetreksed Sandoz, Pemetreksed Fresenius Kabi oraz Pemetrexed Zentiva. Stosowany jest najczęściej w schematach leczenia skojarzonego z pochodnymi platyny.

Największą zaletą pemetreksedu jest jego skuteczność w leczeniu trudnych do terapii nowotworów, szczególnie międzybłoniaka opłucnej, gdzie opcje terapeutyczne są ograniczone. Wykazuje również korzystny profil bezpieczeństwa w porównaniu do innych cytostatyków, zwłaszcza gdy jest stosowany z suplementacją kwasem foliowym i witaminą B12, co znacząco zmniejsza toksyczność leczenia. Pemetreksed można stosować w długotrwałej terapii podtrzymującej u pacjentów z dobrą odpowiedzią na leczenie.

Do najpoważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem pemetreksedu należą: mielosupresja (szczególnie neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość), zapalenie błon śluzowych, zaburzenia czynności nerek, hepatotoksyczność oraz reakcje skórne. Istotnym problemem mogą być również interakcje z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi i aspiryną, które mogą zwiększać toksyczność leku. Ze względu na mechanizm działania, pemetreksed jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, a jego stosowanie wymaga ścisłego monitorowania parametrów hematologicznych i biochemicznych.