limfadenektomia pachowa
Limfadenektomia pachowa to zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu węzłów chłonnych z dołu pachowego. Procedura ta jest najczęściej wykonywana jako element leczenia raka piersi, szczególnie w przypadkach, gdy istnieje podejrzenie lub potwierdzenie przerzutów nowotworowych do węzłów chłonnych pachowych.
Zakres limfadenektomii pachowej może być różny – od usunięcia jedynie węzła wartowniczego (SLNB – sentinel lymph node biopsy) do całkowitej limfadenektomii pachowej (ALND – axillary lymph node dissection). Wyróżnia się trzy poziomy węzłów pachowych (I, II, III) w zależności od ich lokalizacji względem mięśnia piersiowego mniejszego.
Procedura ta poza wartością diagnostyczną (ocena stopnia zaawansowania choroby) ma również znaczenie terapeutyczne, umożliwiając miejscową kontrolę choroby. Powikłania po limfadenektomii pachowej mogą obejmować obrzęk limfatyczny kończyny górnej, zaburzenia czucia, ograniczenie ruchomości barku oraz zwiększone ryzyko infekcji.
W ostatnich latach obserwuje się tendencję do ograniczania wskazań do pełnej limfadenektomii pachowej na rzecz mniej inwazyjnej biopsji węzła wartowniczego, co pozwala na redukcję powikłań pooperacyjnych przy zachowaniu skuteczności onkologicznej u wybranych pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Ból piersi – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Przewlekły ból po leczeniu raka piersi (PPBCT) dotyka około 50-59% pacjentek w pierwszym roku po diagnozie, z wyraźnym podziałem na ból przejściowy (TP) i przetrwały (PP). Kluczowym narzędziem prognostycznym jest marker podatności psychospołecznej, łączący parametry poznawcze, emocjonalne, jakość życia oraz czynniki socjalne, który pozwala na wczesną identyfikację pacjentek z wysokim ryzykiem rozwoju przewlekłego bólu (wyniki: PP 0,12 ± 0,36 vs TP -0,14 ± 0,26, p < 0,001). Czynniki predykcyjne ostrego bólu pooperacyjnego obejmują przewlekły ból przedoperacyjny (OR 3,18, 95% CI 1,45-6,99), bardziej inwazyjne zabiegi pachowe oraz niską odporność psychologiczną (OR dla bólu spoczynkowego 0,63, 95% CI 0,48-0,82; dla bólu ruchowego 0,71, 95% CI 0,54-0,93). W 7. dniu po operacji umiarkowany do silnego ból spoczynkowy zgłasza 41% pacjentek, a ból ruchowy 50%.
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak piersi – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Rak piersi (carcinoma mammae) jest najczęściej diagnozowanym nowotworem złośliwym u kobiet, z zachorowalnością sięgającą 1 na 8 kobiet w ciągu życia, a 83% przypadków dotyczy kobiet po 50. roku życia, szczególnie w wieku 50-69 lat. Główne czynniki ryzyka obejmują płeć żeńską, wiek, mutacje genów BRCA1/BRCA2 (zwiększające ryzyko nawet o 85%), wywiad rodzinny, czynniki hormonalne (np. wczesna menarche, późna menopauza, hormonalna terapia zastępcza), gęstość tkanki piersiowej, otyłość po menopauzie, spożycie alkoholu oraz wcześniejsze choroby piersi i radioterapię klatki piersiowej. Diagnostyka opiera się na samobadaniu, badaniu klinicznym, mammografii (zalecanej od 40. roku życia co 1-2 lata), USG, MRI oraz biopsji. Programy przesiewowe zmniejszają umieralność o 26% i redukują zaawansowane przypadki o 29%. Leczenie jest wielodyscyplinarne i obejmuje chirurgię (oszczędzającą pierś lub mastektomię), radioterapię, chemioterapię, terapię hormonalną oraz leczenie celowane (np. trastuzumab dla HER2+). Opieka paliatywna skupia się na kontroli objawów i wsparciu psychospołecznym.
alopecja, atypowa hiperplazja, biopsja, biopsja węzła wartowniczego, ból ostry, carcinoma mammae, chemioterapia adjuwantowa, chemioterapia neoadjuwantowa, drabina analgetyczna WHO, duszność, gęsta tkanka piersiowa, leczenie oszczędzające pierś, lęk, leukopenia, limfadenektomia pachowa, lumpektomia, małopłytkowość, mammografia, marker nowotworowy, mastektomia, mucositis, mutacja genu BRCA, niedokrwistość, nowotwór hormonozależny, nowotwór złośliwy, obrzęk limfatyczny, osteoporoza, promieniowanie jonizujące, przerzut, przewód mleczny, radioterapia klatki piersiowej, rak piersi, receptor hormonalny, rekonstrukcja piersi, rezonans magnetyczny, samobadanie piersi, supresja szpiku kostnego, tlenoterapia, tomografia komputerowa, trastuzumab, ultrasonografia piersi, węzeł chłonny pachowy, zapalenie błon śluzowych, zrazik gruczołu piersiowego - Leksykon chorób i schorzeń
Inwazyjny rak zrazikowy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Inwazyjny rak zrazikowy (ILC) stanowi 10-15% wszystkich przypadków inwazyjnego raka piersi i charakteryzuje się unikalnym, rozproszonym wzorcem wzrostu komórek nowotworowych, co utrudnia jego wykrycie w standardowych badaniach przesiewowych, takich jak mammografia i ultrasonografia. Ponad 80% przypadków wykazuje dodatnią ekspresję receptorów hormonalnych (HR+), co determinuje istotną rolę terapii hormonalnej w leczeniu. Diagnostyka ILC wymaga zastosowania zaawansowanych metod obrazowych, w tym rezonansu magnetycznego (MRI), oraz biopsji z oceną statusu receptorów ER, PR i HER2. Leczenie opiera się na podejściu multidyscyplinarnym, obejmującym chirurgię (lumpektomia, mastektomia, biopsja węzła wartowniczego), terapię hormonalną (tamoksyfen, inhibitory aromatazy), radioterapię oraz, w wybranych przypadkach, chemioterapię, choć ILC wykazuje często słabszą odpowiedź na standardową chemioterapię w porównaniu z rakiem przewodowym. Terapia celowana przeciwko HER2 jest rzadko skuteczna ze względu na niską ekspresję tego białka w ILC.
anastrozol, biopsja węzła wartowniczego, chemioterapia, HER2, inhibitor aromatazy, inwazyjny rak przewodowy, inwazyjny rak zrazikowy, letrozol, limfadenektomia pachowa, lumpektomia, MammaPrint, mastektomia, nawrót nowotworu, Oncotype DX, opieka paliatywna, radioterapia, radioterapia wiązką zewnętrzną, rak przewodowy piersi, receptor estrogenowy, receptor hormonalny, receptor progesteronowy, rezonans magnetyczny piersi, supresja szpiku kostnego, tamoksyfen, terapia celowana, terapia endokrynologiczna, terapia hormonalna, terapia neoadjuwantowa, uderzenie gorąca, zakrzepica żył głębokich, zrazik piersi - Leksykon chorób i schorzeń
Rak piersi zapalny – Leczenie
Rak zapalny piersi (IBC) to agresywna i rzadka forma raka piersi, charakteryzująca się szybkim wzrostem i wysokim ryzykiem wczesnego rozsiewu, co wymaga natychmiastowego i wielokierunkowego leczenia. Standard terapii obejmuje podejście trójmodalne: neoadjuwantową chemioterapię systemową (zwykle co najmniej 6 cykli w ciągu 4-6 miesięcy, schematy zawierające antracykliny i taksany), następnie zmodyfikowaną mastektomię radykalną z limfadenektomią pachową oraz radioterapię pooperacyjną z dawką co najmniej 50 Gy plus boost. W przypadku IBC HER2-dodatniego stosuje się terapię celowaną (trastuzumab, pertuzumab), a w potrójnie ujemnym z ekspresją PD-L1 – immunoterapię pembrolizumabem. Oceną skuteczności chemioterapii neoadjuwantowej jest całkowita odpowiedź patologiczna (pCR), która koreluje z lepszym rokowaniem. Leczenie oszczędzające pierś i biopsja węzła wartowniczego nie są zalecane ze względu na charakter choroby.
abemacyklib, antracyklina, biopsja węzła wartowniczego, całkowita odpowiedź patologiczna, chemioterapia neoadjuwantowa, dawka promieniowania, docetaksel, ekspresja PD-L1, HER2-dodatni, hiperfrakcjonowanie, immunoterapia, inhibitor aromatazy, inhibitor CDK4/6, inhibitor PARP, kardiotoksyczność, lapatynib, leczenie wielokierunkowe, limfadenektomia pachowa, mastektomia radykalna zmodyfikowana, mutacja BRCA1/2, obrzęk limfatyczny, przeciwciało monoklonalne, radioterapia pooperacyjna, rak zapalny piersi, taksan, terapia celowana, terapia hormonalna, trastuzumab derukstekan, wznowa miejscowa - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pageta sutka – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroba Pageta sutka to rzadki, stanowiący 1-5% przypadków raka piersi, nowotwór rozwijający się pierwotnie w brodawce sutkowej, często współistniejący z inwazyjnym rakiem piersi lub rakiem przewodowym in situ (DCIS) u około 97% pacjentów. Klinicznie manifestuje się zmianami skórnymi brodawki i otoczki, takimi jak zaczerwienienie, złuszczanie, świąd, wydzielina oraz zgrubienie, które mogą być mylone z łagodnymi dermatozami. Diagnostyka opiera się na biopsji skóry brodawki (punch lub klinowa), mammografii, USG oraz MRI, przy czym mammografia może mieć ograniczoną czułość w wykrywaniu zmian ograniczonych do brodawki. Leczenie jest przede wszystkim chirurgiczne – od zabiegów oszczędzających pierś po mastektomię, uzupełniane radioterapią, chemioterapią, hormonoterapią lub terapią celowaną w zależności od charakterystyki nowotworu i obecności receptorów hormonalnych oraz HER2.
biopsja klinowa, biopsja skórna, biopsja węzła wartowniczego, brodawka sutkowa, chemioterapia, choroba Pageta sutka, DCIS, hormonoterapia, inwazyjny rak piersi, komórka Pageta, limfadenektomia pachowa, lumpektomia, mammografia, mastektomia, obrzęk limfatyczny, przewód mleczny, radioterapia, rak piersi, rak przewodowy in situ, receptor hormonalny, rezonans magnetyczny piersi, terapia celowana, trastuzumab, ultrasonografia piersi, zapalenie skóry, złuszczanie skóry, zmiana wieloogniskowa - Leksykon chorób i schorzeń
Rak piersi u mężczyzn – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Rak piersi u mężczyzn stanowi mniej niż 1% wszystkich przypadków raka piersi, z około 2800 nowymi rozpoznaniami rocznie w USA, najczęściej diagnozowany jest w wieku 60-70 lat (średnia 67 lat). Ponad 90% guzów wykazuje ekspresję receptorów estrogenowych i/lub progesteronowych (HR+), co determinuje kluczową rolę hormonoterapii, głównie tamoksyfenu przez 5-10 lat. Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne, mammografię lub USG (w zależności od wieku), biopsję gruboigłową oraz ocenę receptorów hormonalnych i HER2. Leczenie chirurgiczne najczęściej polega na mastektomii radykalnej z limfadenektomią pachową, rzadziej lumpektomii z radioterapią. Chemioterapia i terapie celowane (w tym anty-HER2) stosowane są analogicznie jak u kobiet. Radioterapia pooperacyjna zmniejsza ryzyko nawrotów i poprawia przeżycie, szczególnie po lumpektomii lub w przypadku zajęcia węzłów chłonnych.
agonista GnRH, biopsja gruboigłowa, biopsja węzła wartowniczego, chemioterapia, cyklofosfamid, docetaksel, działanie niepożądane, ekspresja PD-L1, guzek piersi, hormonoterapia, immunoterapia, inhibitor aromatazy, inwersja brodawki sutkowej, leczenie adjuwantowe, leczenie neoadjuwantowe, limfadenektomia pachowa, lumpektomia, mammografia, mastektomia, mastektomia radykalna, mutacja PIK3CA, nawrót choroby, nowotwór hormonozależny, objaw skórki pomarańczowej, pertuzumab, radioterapia, rak piersi u mężczyzn, receptor estrogenowy, receptor progesteronowy, samobadanie piersi, status HER2, tamoksyfen, terapia anty-HER2, tkanka gruczołowa piersi, trastuzumab, ultrasonografia piersi, węzły chłonne pachowe, wskaźnik śmiertelności, wyciek z brodawki, zespół multidyscyplinarny - Leksykon chorób i schorzeń
Rak piersi – Leczenie
Leczenie raka piersi wymaga podejścia wielodyscyplinarnego, obejmującego chirurgię onkologiczną, onkologię radiacyjną i medyczną, z indywidualnym planem terapeutycznym dostosowanym do typu, stadium nowotworu oraz statusu receptorów hormonalnych i HER2. Chirurgia, jako pierwszy etap, obejmuje lumpektomię lub różne formy mastektomii, z oceną węzłów chłonnych pachowych poprzez biopsję węzła wartowniczego (SLNB) lub limfadenektomię. Radioterapia, stosowana po operacjach oszczędzających pierś lub mastektomii (zwłaszcza przy guzach >5 cm lub zajętych węzłach), wykorzystuje techniki takie jak IMRT czy brachyterapię, a jej celem jest eliminacja pozostałych komórek nowotworowych i zmniejszenie ryzyka wznowy. Chemioterapia, zarówno neoadjuwantowa, jak i adjuwantowa, opiera się na schematach zawierających antracykliny i taksany (np. AC-T, TC, TCH), a jej wskazania obejmują m.in. raki HER2-dodatnie, potrójnie ujemne oraz z zajęciem węzłów chłonnych. Terapia hormonalna (tamoksyfen, inhibitory aromatazy, supresja funkcji jajników) jest kluczowa w rakach ER+/PR+, natomiast terapie celowane (trastuzumab, pertuzumab, inhibitory CDK4/6, PARP) i immunoterapia (pembrolizumab, atezolizumab) stanowią nowoczesne opcje dla wybranych podtypów biologicznych nowotworu.
biopsja węzła wartowniczego, chemioterapia adjuwantowa, chemioterapia neoadjuwantowa, chirurgia onkologiczna, immunoterapia, inhibitor aromatazy, kardiotoksyczność, limfadenektomia pachowa, lumpektomia, mastektomia, mutacja genetyczna, neuropatia obwodowa, obrzęk limfatyczny, osteoporoza, potrójnie ujemny rak piersi, przerzutowy rak piersi, radioterapia, rak piersi, rak przewodowy in situ, receptor hormonalny, rekonstrukcja piersi, status HER2, status menopauzalny, tamoksyfen, terapia hormonalna, trastuzumab, węzeł chłonny pachowy - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pageta brodawki sutkowej – Leczenie
Choroba Pageta brodawki sutkowej to rzadki nowotwór piersi, lokalizujący się głównie w obrębie brodawki i otoczki. Standardem leczenia jest chirurgia, dostosowana do zaawansowania choroby i obecności współistniejącego raka piersi. Mastektomia pozostaje wskazana przy współistniejącym inwazyjnym raku, wyczuwalnym guzie, zmianach w głębszych partiach gruczołu lub wieloogniskowości. Alternatywnie, w wybranych przypadkach ograniczonych do brodawki i otoczki, możliwe jest leczenie oszczędzające pierś (BCS) z usunięciem brodawki i otoczki oraz niewielkim marginesem zdrowej tkanki, często uzupełniane radioterapią. Radioterapia, podawana zwykle 5 dni w tygodniu przez 3-6 tygodni, jest kluczowa po leczeniu oszczędzającym oraz w wybranych przypadkach po mastektomii, a także jako samodzielna terapia w chorobie ograniczonej do skóry bez wykrywalnego guza. Biopsja węzła wartowniczego jest zalecana u pacjentek z inwazyjnym rakiem piersi, natomiast nie jest konieczna przy DCIS leczonym oszczędzająco.
biopsja węzła wartowniczego, chemioterapia, chemioterapia neoadjuwantowa, chirurg plastyczny, choroba Pageta brodawki sutkowej, fotouczulacz, hormonoterapia, immunoterapia, inhibitor punktów kontrolnych immunologicznych, inhibitory aromatazy, inwazyjny rak piersi, koniugat przeciwciała z lekiem, krioablacja, kriochirurgia, leczenie chirurgiczne, leczenie oszczędzające pierś, leczenie systemowe, limfadenektomia pachowa, lumpektomia, mastektomia, nadekspresja białka, onkolog kliniczny, opieka paliatywna, opieka wspomagająca, patolog, psychoonkolog, radioterapeuta, radioterapia, rak przewodowy in situ, rekonstrukcja piersi, selektywne modulatory receptora estrogenowego, terapia celowana, terapia fotodynamiczna, terapia żywieniowa, trastuzumab - Leksykon chorób i schorzeń
Inwazyjny rak zrazikowy – Leczenie
Inwazyjny rak zrazikowy (ILC) stanowi 10-15% wszystkich raków piersi i charakteryzuje się unikalną biologią, w tym wysokim odsetkiem receptorów hormonalnych ER/PR-dodatnich (90-95%) oraz najczęściej negatywnym statusem HER2. Leczenie ILC wymaga podejścia wielodyscyplinarnego, obejmującego chirurgię (lumpektomia z radioterapią lub mastektomia), terapię hormonalną (SERM, inhibitory aromatazy, supresja jajników, SERD) oraz w wybranych przypadkach chemioterapię i terapię celowaną. Radioterapia jest standardem po lumpektomii i wskazana po mastektomii przy dużych guzach lub zajęciu węzłów chłonnych. Terapia hormonalna trwa zwykle 5-10 lat, a inhibitory aromatazy wykazują większą skuteczność u pacjentek z ILC, zwłaszcza po menopauzie. Chemioterapia jest stosowana ostrożnie ze względu na mniejszą wrażliwość ILC na cytostatyki, a jej korzyści są ograniczone do podgrup o wysokim ryzyku nawrotu, potwierdzonych testami genomowymi (np. Oncotype DX, Mammaprint).
abemacyklib, anastrozol, atezolizumab, biopsja węzła wartowniczego, chemioterapia, chemioterapia adjuwantowa, chemioterapia neoadjuwantowa, eksemestan, fulwestrant, immunoterapia, inhibitory aromatazy, inhibitory CDK4/6, inhibitory punktów kontrolnych, inwazyjny rak zrazikowy, kryzotynib, letrozol, limfadenektomia pachowa, lumpektomia, mastektomia, palbocyklib, radioterapia, receptor estrogenowy, receptor progesteronowy, receptory hormonalne, SERM, supresja jajników, tamoksyfen, terapia hormonalna - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pageta brodawki sutkowej – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroba Pageta brodawki sutkowej to rzadki nowotwór piersi, stanowiący 1-4% przypadków raka piersi, charakteryzujący się zmianami skórnymi brodawki i otoczki, często mylonymi z egzemą. W 80-90% przypadków współistnieje z podskórnym rakiem przewodowym in situ (DCIS) lub inwazyjnym rakiem piersi. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym i biopsji skóry brodawki (punch lub kliniczna), gdyż mammografia jest prawidłowa u około 50% pacjentek. Po potwierdzeniu diagnozy konieczne jest wykonanie badań obrazowych (mammografia, USG, MRI) w celu oceny zaawansowania nowotworu. Leczenie polega głównie na chirurgii – mastektomii lub chirurgii oszczędzającej pierś z usunięciem brodawki i otoczki, często uzupełnianej radioterapią. W przypadku inwazyjnego raka piersi zalecana jest biopsja węzła wartowniczego pachowego (SLNB) z ewentualną limfadenektomią. Chemioterapia, hormonoterapia i terapia celowana (np. trastuzumab przy HER2+) stosowane są w zależności od charakterystyki guza i stopnia zaawansowania.
badanie fizykalne, biopsja klinowa, biopsja skóry, biopsja węzła wartowniczego, brodawka sutkowa, chemioterapia, chirurgia oszczędzająca pierś, choroba Pageta, egzema, hormonoterapia, inwazyjny rak piersi, komórki Pageta, leczenie neoadjuwantowe, limfadenektomia pachowa, limfedem, lumpektomia, łuszczyca, mammografia, mastektomia, nadekspresja receptora HER2, obrzęk limfatyczny, radioterapia, rak piersi, rak przewodowy in situ, rekonstrukcja piersi, rezonans magnetyczny piersi, terapia celowana, trastuzumab, węzły chłonne pachowe - Leksykon chorób i schorzeń
Obrzęk kończyn górnych i dłoni – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Obrzęk kończyn górnych i dłoni, definiowany jako nadmierne gromadzenie płynów w tkankach, może mieć etiologię wieloczynnikową, obejmującą urazy, stany zapalne, infekcje, choroby ogólnoustrojowe (niewydolność serca, nerek, wątroby), zakrzepicę żylną oraz zaburzenia limfatyczne, w tym obrzęk limfatyczny. Szczególnie istotny jest obrzęk limfatyczny, często powikłanie leczenia onkologicznego (np. po limfadenektomii pachowej w raku piersi), który charakteryzuje się przewlekłym przebiegiem i wymaga kompleksowej terapii. Diagnostyka powinna obejmować szczegółowy wywiad, badanie fizykalne z pomiarami obwodów kończyn, badania laboratoryjne oraz obrazowe (USG, limfoscyntygrafia, MRI). Objawy kliniczne to m.in. napięcie i błyszcząca skóra, obecność objawu dołka, ból, ograniczenie ruchomości oraz dyskomfort, a w obrzęku limfatycznym dodatkowo nawracające infekcje i zwłóknienie tkanek.
chemioterapia, dieta niskosodowa, diuretyk, drenaż limfatyczny, elewacja kończyny, kompleksowa terapia przeciwobrzękowa, kompresja pneumatyczna, kompresoterapia, lek przeciwzakrzepowy, lek przeciwzapalny, limfadenektomia pachowa, limfoscyntygrafia, manualny drenaż limfatyczny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, objaw dołka, obrzęk kończyn górnych, obrzęk limfatyczny, preeklampsja, radioterapia, rak piersi, stan przedrzucawkowy, układ limfatyczny, węzły chłonne, zakrzepica żylna - Leksykon chorób i schorzeń
Obrzęk limfatyczny – Epidemiologia
Obrzęk limfatyczny (lymphedema) jest przewlekłym schorzeniem dotykającym globalnie od 140 do 250 milionów osób, z dominującą etiologią wtórną (ok. 99% przypadków) wynikającą z limfadenektomii, radioterapii lub infekcji pasożytniczych, takich jak filarioza limfatyczna. W krajach rozwiniętych najczęstszą przyczyną jest leczenie onkologiczne, zwłaszcza po usunięciu węzłów chłonnych i radioterapii, co szczególnie dotyczy pacjentek po raku piersi, u których ryzyko rozwoju obrzęku limfatycznego wynosi od 5% do 53%, a w przypadku radioterapii po limfadenektomii wzrasta do 30-40%. Obrzęk limfatyczny obserwuje się także po leczeniu innych nowotworów, z częstością od 13% (rak prostaty) do 42% (rak szyjki macicy). Corocznie na świecie 3-5 milionów pacjentek doświadcza obrzęku limfatycznego związanego z rakiem piersi (BCRL). Wzrost zapadalności obserwuje się także w Azji, np. w Korei Południowej, gdzie roczna zapadalność wzrosła z 1,28 do 1,85 na 1000 osób w latach 2019-2021.
bioimpedancja spektroskopowa, biopsja węzła wartowniczego, chemioterapia, dysfunkcja układu limfatycznego, filarioza limfatyczna, limfadenektomia, limfadenektomia pachowa, mastektomia, obrzęk limfatyczny, opieka paliatywna, pierwotny obrzęk limfatyczny, radioterapia, terapia uciskowa, usunięcie węzłów chłonnych pachowych, wskaźnik masy ciała, wtórny obrzęk limfatyczny, Wuchereria bancrofti, zwłóknienie - Leksykon chorób i schorzeń
Rak piersi u mężczyzn – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Rak piersi u mężczyzn (MBC) stanowi mniej niż 1% wszystkich przypadków raka piersi, z roczną zachorowalnością w USA na poziomie około 2600-2800 przypadków. Choroba najczęściej diagnozowana jest u mężczyzn w wieku około 67 lat, zwykle w bardziej zaawansowanym stadium niż u kobiet. Dominującym typem histologicznym jest inwazyjny rak przewodowy, a około 90% przypadków wykazuje ekspresję receptorów estrogenowych (ER+). Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne, mammografię, ultrasonografię, biopsję oraz ocenę receptorów hormonalnych i HER2. Leczenie opiera się głównie na mastektomii, z możliwym zastosowaniem lumpektomii w wybranych przypadkach, oraz terapii systemowej, w tym hormonoterapii (np. tamoksyfen, często w połączeniu z inhibitorem CDK4/6 abemacyklibem), chemioterapii, terapii celowanej i radioterapii. Radioterapia jest stosowana rzadziej niż u kobiet, głównie po lumpektomii, przy guzach >5 cm, zajętych węzłach chłonnych lub nawrotach. Opieka pielęgniarska obejmuje edukację, wsparcie psychospołeczne, koordynację leczenia oraz monitorowanie powikłań, takich jak ból, lęk, zaburzenia obrazu ciała, ryzyko zakażeń, zmęczenie i zaburzenia integralności skóry.
abemacyklib, badanie fizykalne, badanie genetyczne, badanie histopatologiczne, biopsja cienkoigłowa, biopsja rdzeniowa, biopsja węzła wartowniczego, brodawka sutkowa, chemioterapia, chemioterapia adiuwantowa, chemioterapia neoadiuwantowa, choroba Pageta brodawki sutkowej, ginekomastia, HER2, hormonoterapia, immunosupresja, immunoterapia, inhibitor CDK4/6, inwazyjny rak przewodowy, lek przeciwwymiotny, limfadenektomia pachowa, lumpektomia, mammografia, mastektomia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk limfatyczny, radioterapia, rak piersi u mężczyzn, rak przewodowy, rak zapalny piersi, rak zrazikowy, receptory estrogenowe, status receptorów hormonalnych, tamoksyfen, terapia celowana, tkanka piersiowa, ultrasonografia piersi, węzły chłonne, zespół Klinefeltera - Leksykon chorób i schorzeń
Rak piersi u mężczyzn – Leczenie
Rak piersi u mężczyzn stanowi około 1% wszystkich przypadków i wymaga wielodyscyplinarnego podejścia terapeutycznego, obejmującego leczenie chirurgiczne, chemioterapię, hormonoterapię, radioterapię oraz terapię celowaną. Standardowo w leczeniu wczesnego stadium stosuje się zmodyfikowaną mastektomię radykalną z usunięciem całej tkanki piersiowej, brodawki, otoczki oraz węzłów chłonnych pachowych w razie ich zajęcia. Radioterapia jest wskazana po lumpektomii, po mastektomii przy guzach >5 cm lub zajęciu węzłów chłonnych oraz w leczeniu paliatywnym przerzutów. Hormonoterapia, kluczowa ze względu na ER/PR-poztywność około 90% guzów, opiera się głównie na tamoksyfenie stosowanym przez 5-10 lat, a także na inhibitorach aromatazy i analogach LHRH. Chemioterapia, z użyciem antracyklin i taksanów, jest zarezerwowana dla guzów wysokiego ryzyka, receptorowo ujemnych lub z przerzutami do węzłów chłonnych. Terapia celowana obejmuje leczenie anty-HER2 (trastuzumab, pertuzumab, lapatynib, trastuzumab emtanzyna) u 15-20% pacjentów z nadekspresją HER2 oraz inhibitory CDK4/6, PARP i mTOR w wybranych przypadkach.
analog LHRH, antracyklina, biopsja węzła wartowniczego, inhibitor aromatazy, inhibitor CDK4/6, inhibitor mTOR, inhibitor PARP, inhibitor punktów kontrolnych, koniugat przeciwciała, lapatynib, leczenie adjuwantowe, leczenie neoadjuwantowe, limfadenektomia pachowa, lumpektomia, mastektomia radykalna, modulacja intensywności wiązki, mutacja BRCA, nadekspresja HER2, neuropatia obwodowa, orchidektomia, pertuzumab, potrójnie ujemny rak piersi, radioterapia konformalna, rak piersi u mężczyzn, receptor estrogenowy, receptor hormonalny, receptor progesteronowy, taksan, tamoksyfen, terapia anty-HER2, trastuzumab, wznowa miejscowa, wznowa odległa