nukleozydy i nukleotydy

Nukleozydy to związki chemiczne składające się z zasady azotowej (purynowej lub pirymidynowej) połączonej wiązaniem N-glikozydowym z cukrem (najczęściej rybozą lub deoksyrybozą). Stanowią one podstawowy budulec kwasów nukleinowych oraz uczestniczą w wielu procesach biochemicznych.

Nukleotydy natomiast to fosforany nukleozydów, gdzie do cukru dołączona jest co najmniej jedna grupa fosforanowa. Występują one w formie mono-, di- lub trifosforanów, pełniąc kluczowe funkcje w organizmie jako nośniki energii (ATP), koenzymy (NAD+, FAD), przekaźniki sygnałów komórkowych (cAMP) oraz budulec DNA i RNA.

W praktyce klinicznej, analogi nukleozydów i nukleotydów znajdują szerokie zastosowanie jako leki przeciwwirusowe (np. acyklowir, tenofowir), przeciwnowotworowe (np. gemcytabina, fludarabina) oraz immunosupresyjne. Zaburzenia metabolizmu tych związków mogą prowadzić do różnych chorób metabolicznych i genetycznych, w tym zespołów niedoboru immunologicznego.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl