regulatorowe komórki T
Regulatorowe komórki T (Treg) stanowią wyspecjalizowaną subpopulację limfocytów T, które odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu homeostazy immunologicznej. Ich główną funkcją jest hamowanie nadmiernej odpowiedzi immunologicznej, co zapobiega rozwojowi chorób autoimmunizacyjnych i nadwrażliwości. Komórki te charakteryzują się ekspresją czynnika transkrypcyjnego FOXP3 oraz powierzchniowych markerów CD4 i CD25.
Naturalnie występujące regulatorowe komórki T (nTreg) rozwijają się w grasicy, natomiast indukowane regulatorowe komórki T (iTreg) powstają na obwodzie z konwencjonalnych limfocytów T CD4+. Mechanizmy supresyjne Treg obejmują wydzielanie cytokin immunosupresyjnych (IL-10, TGF-β, IL-35), bezpośrednią cytolizę komórek efektorowych, zakłócanie metabolizmu komórek docelowych oraz modulację dojrzewania i funkcji komórek dendrytycznych.
Zaburzenia liczby lub funkcji regulatorowych komórek T przyczyniają się do rozwoju chorób autoimmunizacyjnych, alergii, przewlekłych stanów zapalnych oraz mogą wpływać na przebieg chorób nowotworowych i infekcyjnych. Z drugiej strony, terapeutyczne wykorzystanie Treg stanowi obiecującą strategię w leczeniu chorób z autoagresji, w transplantologii oraz w kontrolowaniu reakcji nadwrażliwości. Współczesne badania koncentrują się na opracowaniu metod selektywnej ekspansji lub indukcji komórek Treg jako podejścia terapeutycznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak dróg żółciowych – Patofizjologia i mechanizm
Rak dróg żółciowych (cholangiocarcinoma) to złośliwy nowotwór wywodzący się z nabłonka dróg żółciowych, charakteryzujący się wysoką heterogennością i agresywnym przebiegiem. Etiopatogeneza obejmuje przewlekłe zapalenie i cholestazę, które prowadzą do uszkodzeń DNA, mutacji w protoonkogenach (np. KRAS, BRAF) i genach supresorowych (np. TP53, SMAD4), a także deregulacji szlaków sygnałowych takich jak MAPK, JAK/STAT, PI3K/Akt i EGFR. Mutacje IDH1/2 występują w 13-20% przypadków wewnątrzwątrobowego raka dróg żółciowych, a fuzje FGFR2 aktywują liczne szlaki proproliferacyjne. Mikrośrodowisko guza, w tym limfocyty, fibroblasty i makrofagi, odgrywa kluczową rolę w progresji nowotworu, m.in. poprzez aktywację punktów kontrolnych układu immunologicznego (PD-1/PD-L1, CTLA-4). Czynniki ryzyka to m.in. pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych (PSC), zakażenia przywrami wątrobowymi, przewlekłe zapalenia, kamica żółciowa oraz czynniki środowiskowe jak palenie tytoniu i ekspozycja na Thorotrast.
cholestaza, cyklooksygenaza-2, czynnik aktywujący komórki B, czynnik martwicy nowotworów alfa, czynnik wzrostu hepatocytów, czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego, dehydrogenaza izocytrynianowa, fibroblasty związane z rakiem, fuzja FGFR2, gen supresorowy nowotworów, indukowalna syntaza tlenku azotu, inhibitor IDH1, inhibitor punktów kontrolnych, interleukina-12, interleukina-6, komórki macierzyste, komórki nabłonkowe, limfocyty naciekające guz, macierz zewnątrzkomórkowa, makrofagi związane z guzem, mikrośrodowisko guza, mutacja BRAF, mutacja IDH1, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, przywry wątrobowe, rak dróg żółciowych, rak wewnątrzwątrobowy, receptor czynnika wzrostu naskórka, receptory kinazy tyrozynowej, regulatorowe komórki T, sekwencjonowanie nowej generacji, szlak MAPK, wirusowe zapalenie wątroby