tinctura anisi
Tinctura anisi (nalewka anyżowa) to preparat farmaceutyczny sporządzany przez macerację lub perkolację owoców anyżu (Pimpinella anisum) w roztworze alkoholu etylowego. Zawiera olejek eteryczny bogaty w anetol, który nadaje charakterystyczny aromat i smak.
W medycynie tradycyjnej tinctura anisi stosowana jest głównie jako środek wykrztuśny, wiatropędny i rozkurczowy. Wykazuje działanie spazmolityczne na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, co znajduje zastosowanie w łagodzeniu kolki jelitowej, wzdęć oraz dolegliwości dyspeptycznych. Dodatkowo preparat ten może być wykorzystywany jako środek wspomagający w nieżytach górnych dróg oddechowych, ze względu na właściwości mukolityczne.
Nalewka anyżowa stanowi także składnik wielu złożonych preparatów farmaceutycznych stosowanych w leczeniu kaszlu i zaburzeń trawiennych. W pediatrii należy zachować ostrożność ze względu na zawartość alkoholu oraz potencjał alergizujący. Dawkowanie powinno być dostosowane do wieku pacjenta i określone przez lekarza lub według wytycznych farmakopealnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Nalewka z anyżu – Działania niepożądane
Nalewka z anyżu (Anisi tinctura), stosowana m.in. w Syropie sosnowym złożonym Aflofarm, zawiera anetol oraz inne składniki olejku anyżowego, które mogą wywoływać liczne działania niepożądane. Preparat jest sporządzany jako wyciąg o stężeniu DER 1:4,5-5,5 z użyciem 70% (v/v) etanolu, co może dodatkowo wpływać na profil bezpieczeństwa. Najpoważniejszym ryzykiem są reakcje alergiczne na anetol, manifestujące się wysypką, świądem, pokrzywką, a w ciężkich przypadkach obrzękiem naczynioruchowym lub anafilaksją, szczególnie u pacjentów uczulonych na rośliny z rodziny Apiaceae. Ponadto nalewka może powodować zaburzenia neurologiczne (senność, zawroty głowy), spadki ciśnienia tętniczego, zaburzenia oddechowe (zmniejszenie częstości oddechu, skurcz oskrzeli), a także objawy ze strony przewodu pokarmowego (zaparcia, kolka żółciowa, nudności, wymioty) oraz trudności w oddawaniu moczu, zwłaszcza u mężczyzn z przerostem gruczołu krokowego. Dodatkowo obserwuje się uczucie suchości w jamie ustnej (kserostomia).
anetol, astma, dysuria, hipoksja, kolka żółciowa, kserostomia, lek hipotensyjny, nalewka z anyżu, niedociśnienie, nudność, obrzęk naczynioruchowy, POChP, pokrzywka, przerost gruczołu krokowego, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rodzina Apiaceae, rośliny selerowate, senność, skurcz oskrzeli, spadek ciśnienia tętniczego, suchość w jamie ustnej, tinctura anisi, wymioty, zaburzenie neurologiczne, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy - Leksykon substancji czynnych
Nalewka z anyżu – Dawkowanie i sposób podawania
Nalewka z anyżu (Anisi tinctura) jest składnikiem preparatu Syrop sosnowy złożony Aflofarm, stosowanego doustnie w terapii wspomagającej układ oddechowy. W 15 ml syropu, będącym dawką dla dorosłych, znajduje się 194,4 mg nalewki z anyżu o współczynniku ekstrahowania DER 1:4,5-5,5, z etanolem 70% (v/v) jako ekstrahentem. Dawkowanie jest dostosowane do wieku: dorośli przyjmują 15 ml 3 razy na dobę (łącznie 583,2 mg nalewki), młodzież 12-18 lat 5-10 ml 3 razy na dobę (64,8-129,6 mg nalewki na dawkę, 194,4-388,8 mg na dobę), natomiast stosowanie u dzieci poniżej 12 lat jest przeciwwskazane. Syrop zawiera również 1283,1 mg wyciągu z cetyny sosnowej oraz 9,72 mg fosforanu kodeiny na 15 ml, co należy uwzględnić w ocenie farmakoterapii.
Podczas wywiadu medycznego istotne jest zwrócenie uwagi na przeciwwskazania, zwłaszcza u dzieci poniżej 12 lat oraz u młodzieży z zaburzeniami czynności układu oddechowego, u których stosowanie preparatu nie jest zalecane. Należy także uwzględnić obecność etanolu (1329,6 mg/15 ml) i sacharozy (12053 mg/15 ml) w syropie, co ma znaczenie u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnionych od alkoholu, prowadzących pojazdy mechaniczne oraz u osób z cukrzycą lub na diecie niskocukrowej. Precyzyjne dawkowanie ułatwia dołączona miarka, umożliwiająca odmierzenie 5, 10 lub 15 ml syropu, co pozwala na bezpieczne i skuteczne stosowanie preparatu zgodnie z zaleceniami.
choroba wątroby, cukrzyca, dieta cukrzycowa, ekstrahent etanolowy, fosforan kodeiny, nalewka z anyżu, podanie doustne, syrop sosnowy złożony, tinctura anisi, układ oddechowy, uzależnienie od alkoholu, współczynnik ekstrahowania, wyciąg z cetyny sosnowej, wywiad medyczny, zaburzenie czynności układu oddechowego