transporter glukozy GLUT
Transportery glukozy GLUT (ang. Glucose Transporters) stanowią rodzinę białek błonowych, które ułatwiają transport glukozy przez błony komórkowe. Do tej pory zidentyfikowano 14 izoform GLUT (GLUT1-14), które różnią się dystrybucją tkankową, powinowactwem do substratów oraz regulacją ekspresji.
GLUT1 występuje w większości tkanek, zapewniając podstawowy wychwyt glukozy, natomiast GLUT2 odgrywa kluczową rolę w wątrobie i komórkach β trzustki, działając jako sensor glukozy. GLUT4, występujący głównie w tkance mięśniowej i tłuszczowej, jest jedynym transporterem, który podlega translokacji z wnętrza komórki do błony komórkowej pod wpływem insuliny, co stanowi podstawowy mechanizm obniżania poziomu glukozy we krwi.
Zaburzenia funkcjonowania transporterów GLUT wiążą się z licznymi stanami patologicznymi. Defekty GLUT1 prowadzą do zespołu niedoboru transportera glukozy typu 1, charakteryzującego się drgawkami, opóźnieniem rozwoju i mikrocefalią. Dysfunkcja GLUT4 przyczynia się do rozwoju insulinooporności i cukrzycy typu 2, natomiast zwiększona ekspresja transporterów GLUT w komórkach nowotworowych (tzw. efekt Warburga) ułatwia ich szybki wzrost i stanowi potencjalny cel terapeutyczny.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Metformin hydrochloride STADA 1000 mg
Metformina, należąca do pochodnych biguanidu (kod ATC: A10BA02), obniża stężenie glukozy w osoczu zarówno na czczo, jak i po posiłku, nie stymulując wydzielania insuliny, co eliminuje ryzyko hipoglikemii. Jej mechanizm działania obejmuje hamowanie wątrobowej glukoneogenezy i glikogenolizy, poprawę wrażliwości tkanek na insulinę oraz opóźnienie wchłaniania jelitowego glukozy. Na poziomie komórkowym metformina stymuluje syntezę glikogenu i zwiększa transport glukozy przez GLUT. Terapia metforminą wiąże się z utrzymaniem stabilnej masy ciała lub jej niewielkim spadkiem oraz korzystnym wpływem na profil lipidowy, w tym redukcją cholesterolu całkowitego, LDL i triglicerydów, szczególnie w postaci o natychmiastowym uwalnianiu.
cholesterol całkowity, cholesterol LDL, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, działanie hipoglikemizujące, glikogenoliza, glukoneogeneza, hipoglikemia, kontrola glikemii, leczenie pierwszego rzutu, lek zmniejszający stężenie glukozy, metformina, natychmiastowe uwalnianie, nośnik glukozy, pochodna biguanidu, pochodna sulfonylomocznika, powikłania cukrzycy, produkcja glukozy w wątrobie, przedłużone uwalnianie, śmiertelność związana z cukrzycą, stężenie glukozy w osoczu, syntaza glikogenu, synteza glikogenu, transporter glukozy GLUT, triglicerydy, wchłanianie jelitowe, wrażliwość na insulinę, wychwyt glukozy, wydzielanie insuliny, zawał mięśnia sercowego