substrat eikozanowy

Substrat eikozanowy to związek chemiczny będący prekursorem eikozanoidów, czyli biologicznie aktywnych związków lipidowych. Najważniejszym substratem eikozanowym jest kwas arachidonowy (AA) – 20-węglowy wielonienasycony kwas tłuszczowy, który znajduje się w błonach komórkowych jako składnik fosfolipidów.

Kwas arachidonowy pod wpływem enzymów cyklooksygenaz (COX-1 i COX-2) przekształcany jest w prostaglandyny i tromboksany, natomiast dzięki działaniu lipooksygenaz (LOX) powstają leukotrieny i lipoksyny. Inne ważne substraty eikozanowe to kwas eikozapentaenowy (EPA) i kwas dokozaheksaenowy (DHA), które są prekursorami związków o działaniu przeciwzapalnym.

Modulacja metabolizmu substratów eikozanowych stanowi mechanizm działania wielu leków przeciwzapalnych, w tym niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), które hamują aktywność enzymów COX, blokując tym samym syntezę prozapalnych prostaglandyn. Zaburzenia metabolizmu substratów eikozanowych wiążą się z patogenezą wielu schorzeń, w tym chorób sercowo-naczyniowych, zapalnych i nowotworowych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl