receptor serotoninowy 5HT2c
Receptor serotoninowy 5-HT2C należy do rodziny receptorów serotoninowych, które są aktywowane przez neuroprzekaźnik serotoninę (5-hydroksytryptaminę, 5-HT). Jest to receptor sprzężony z białkiem G, zlokalizowany głównie w ośrodkowym układzie nerwowym, szczególnie w obszarach mózgu takich jak kora przedczołowa, ciało migdałowate, hipokamp i podwzgórze.
Receptory 5-HT2C odgrywają istotną rolę w regulacji nastroju, apetytu, zachowań seksualnych oraz rytmów dobowych. Ich aktywacja prowadzi do wzrostu stężenia wewnątrzkomórkowego wapnia i aktywacji fosfolipazy C. Dysfunkcje tych receptorów są wiązane z zaburzeniami nastroju, schizofrenią, zaburzeniami odżywiania oraz uzależnieniami.
W farmakoterapii, liczne leki psychotropowe, w tym niektóre leki przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne oraz leki stosowane w leczeniu otyłości, oddziałują na receptory 5-HT2C. Szczególnie interesujące są selektywne modulatory tego receptora, które mogą oferować nowe możliwości terapeutyczne w leczeniu zaburzeń neuropsychiatrycznych przy ograniczonych działaniach niepożądanych.
Badania genetyczne wykazały, że polimorfizmy genu kodującego receptor 5-HT2C (HTR2C) mogą wpływać na ryzyko rozwoju chorób psychicznych oraz na odpowiedź na leczenie farmakologiczne. Receptor ten podlega również złożonym mechanizmom regulacji na poziomie potranskrypcyjnym, w tym edycji RNA, co dodatkowo komplikuje jego rolę w patofizjologii zaburzeń neuropsychiatrycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aribit 15 mg
Arypiprazol, klasyfikowany jako lek psycholeptyczny z grupy innych leków przeciwpsychotycznych (kod ATC: N05AX12), wykazuje unikalny mechanizm działania polegający na częściowo agonistycznym oddziaływaniu na receptory dopaminowe D2 oraz serotoninowe 5HT1a, a także antagonistycznym na receptory serotoninowe 5HT2a. Ta dwoistość farmakodynamiczna umożliwia modulację aktywności dopaminergicznej, co potwierdzono w modelach zwierzęcych hiper- i hipoaktywności dopaminergicznej. W badaniach in vitro arypiprazol wykazuje silne powinowactwo do receptorów D2, D3, 5HT1a i 5HT2a, umiarkowane do D4, 5HT2c, 5HT7, alfa-1 adrenergicznych oraz H1 histaminowych, a także do miejsc wychwytu zwrotnego serotoniny, przy braku istotnego powinowactwa do receptorów muskarynowych. Badania PET u zdrowych ochotników wykazały dawkozależne zmniejszenie wiązania ligandu receptorów D2/D3 w jądrze ogoniastym i skorupie przy dawkach od 0,5 mg do 30 mg/dobę przez 2 tygodnie, potwierdzając aktywność biologiczną leku in vivo.
arypiprazol, badanie in vitro, działanie agonistyczne, działanie antagonistyczne, haloperydol, hiperaktywność dopaminergiczna, hipoaktywność dopaminergiczna, lek przeciwpsychotyczny, leki psycholeptyczne, nawrót choroby, neuroleptyk, objawy psychotyczne, pozytonowa tomografia emisyjna, receptor adrenergiczny alfa 1, receptor dopaminowy D2, receptor dopaminowy D3, receptor dopaminowy D4, receptor histaminowy H1, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy 5HT1a, receptor serotoninowy 5HT2a, receptor serotoninowy 5HT2c, receptor serotoninowy 5HT7, schizofrenia, skala Montgomery-Åsberg, skala PANSS, transmisja dopaminergiczna, wychwyt zwrotny serotoniny, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Arpixor 10 mg
Arypiprazol, będący lekiem przeciwpsychotycznym z grupy psycholeptyków (kod ATC: N05AX12), wykazuje złożony mechanizm działania obejmujący częściowe agonistyczne działanie na receptory dopaminowe D2 i serotoninowe 5HT1a oraz antagonizm wobec receptorów 5HT2a. W badaniach in vitro wykazuje wysokie powinowactwo do receptorów D2, D3, 5HT1a i 5HT2a, a także umiarkowane do D4, 5HT2c, 5HT7, alfa-1 adrenergicznych i H1 histaminowych, nie wykazując istotnego powinowactwa do receptorów muskarynowych. Badania PET potwierdziły dawkozależne wiązanie arypiprazolu z receptorami dopaminowymi w OUN. W leczeniu schizofrenii arypiprazol wykazuje skuteczność potwierdzoną w badaniach kontrolowanych placebo, poprawiając objawy psychotyczne oraz utrzymując remisję kliniczną, z odsetkiem utrzymującej się dobrej odpowiedzi na poziomie 77% po 52 tygodniach. Ponadto, w porównaniu z haloperydolem, arypiprazol charakteryzuje się lepszą tolerancją i mniejszym odsetkiem przerwań terapii. W 26-tygodniowym badaniu zapobiegał nawrotom schizofrenii (34% vs 57% dla placebo) oraz wykazywał korzystny profil metaboliczny, z istotnie mniejszym przyrostem masy ciała (13% vs 33% pacjentów z przyrostem ≥7%) i brakiem klinicznie istotnych zmian lipidów. Arypiprazol ma również korzystny wpływ na stężenia prolaktyny, z niską częstością hiper- i hipoprolaktynemii.
Arpixor, arypiprazol, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, dysfagia, epizod maniakalny, epizod maniakalny i mieszany, haloperydol, hiperaktywność dopaminergiczna, hiperprolaktynemia, hipoaktywność dopaminergiczna, hipoprolaktynemia, leczenie uzupełniające, lek przeciwpsychotyczny, lit i walproinian, nawrót schizofrenii, objawy pozytywne i negatywne, objawy psychotyczne, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, pozytonowa tomografia emisyjna, rapid cycling, receptor adrenergiczny alfa 1, receptor dopaminowy D2, receptor dopaminowy D4, receptor histaminowy H1, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy 5HT1a, receptor serotoninowy 5HT2a, receptor serotoninowy 5HT2c, receptor serotoninowy 5HT7, remisja objawów maniakalnych, schizofrenia i zaburzenie afektywne dwubiegunowe, stabilizator nastroju, stężenie lipidów, stężenie prolaktyny, triglicerydy, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Arpixor 20 mg
Arypiprazol, substancja czynna leku Arpixor, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym z grupy psycholeptyków (kod ATC: N05AX12), wykazującym unikatowy mechanizm działania jako częściowy agonista receptorów dopaminowych D2 i serotoninowych 5HT1a oraz antagonista receptorów 5HT2a. Jego złożone powinowactwo do receptorów dopaminowych (D2, D3, D4), serotoninowych (5HT1a, 5HT2a, 5HT2c, 5HT7), adrenergicznych alfa-1 oraz histaminowych H1, a także umiarkowane działanie na wychwyt zwrotny serotoniny, tłumaczy skuteczność w leczeniu schizofrenii i epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I. Dawkowanie w zakresie 0,5-30 mg/dobę wykazuje zależne od dawki zmniejszenie wiązania ligandu receptora D2/D3 w jądrze ogoniastym i skorupie, potwierdzone badaniami PET. W badaniach klinicznych arypiprazol wykazał istotną skuteczność w redukcji objawów schizofrenii (n=1228) oraz w zapobieganiu nawrotom choroby (34% vs 57% placebo), a także w leczeniu epizodów maniakalnych i jako terapia uzupełniająca w zaburzeniu dwubiegunowym, obniżając ryzyko nawrotu manii o 65% (współczynnik ryzyka 0,35).
antagonizm, arypiprazol, częściowy agonizm, epizod maniakalny, epizod maniakalny mieszany, hiperaktywność dopaminergiczna, hiperprolaktynemia, hipoaktywność dopaminergiczna, hipoprolaktynemia, leczenie uzupełniające, lek przeciwpsychotyczny, objawy psychotyczne, pozytonowa tomografia emisyjna, receptor adrenergiczny alfa 1, receptor dopaminowy D2, receptor dopaminowy D4, receptor histaminowy H1, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy 5HT1a, receptor serotoninowy 5HT2a, receptor serotoninowy 5HT2c, receptor serotoninowy 5HT7, schizofrenia, skala CGI-BP, skala manii Younga, skala Montgomery-Åsberg, skala PANSS, stabilizator nastroju, wychwyt zwrotny serotoniny, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I