próbka kału
Próbka kału to materiał biologiczny pobrany w celach diagnostycznych, umożliwiający przeprowadzenie szeregu badań laboratoryjnych istotnych w diagnostyce schorzeń przewodu pokarmowego, zaburzeń wchłaniania oraz chorób infekcyjnych. Standardowo pobiera się ją do specjalnych, sterylnych pojemników, a ilość materiału zależy od rodzaju planowanego badania.
Badanie próbki kału może obejmować ocenę makroskopową (konsystencja, kolor, obecność krwi, śluzu), badania mikrobiologiczne (posiewy w kierunku patogenów jelitowych), badania parazytologiczne (wykrywanie jaj i cyst pasożytów), testy na krew utajoną (ważne w diagnostyce nowotworów jelita), badania immunologiczne (kalprotektyna, laktoferyna w diagnostyce chorób zapalnych jelit) oraz badania molekularne.
Szczególnie istotnym aspektem diagnostycznym jest badanie mikrobioty jelitowej, które dostarcza informacji o składzie ilościowym i jakościowym bakterii jelitowych, co ma znaczenie w diagnostyce zespołu jelita drażliwego, nieswoistych chorób zapalnych jelit oraz zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego. Prawidłowy transport i przechowywanie próbki kału mają kluczowe znaczenie dla wiarygodności wyników badań.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja shigella, inaczej szigellosis – Epidemiologia
Infekcja wywołana przez bakterie z rodzaju Shigella, zwana szigellozą, stanowi istotny problem zdrowia publicznego na całym świecie, szczególnie w krajach o niskim i średnim dochodzie, gdzie roczna liczba przypadków sięga około 188 milionów, a zgony około 164 000. Najczęściej choroba dotyka dzieci poniżej 5 roku życia, u których występuje około 80% zgonów związanych z tą infekcją. Dominującymi gatunkami są S. flexneri i S. sonnei, z których pierwszy przeważa w regionach o ograniczonych zasobach, a drugi zyskuje na znaczeniu w krajach przechodzących transformację ekonomiczną. Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych kału, w tym testach molekularnych, a nadzór epidemiologiczny prowadzony jest na poziomie krajowym i międzynarodowym, m.in. przez CDC w USA, gdzie roczna zapadalność wynosi około 4,82/100 000 osób, a w Kanadzie i Australii choroba podlega obowiązkowemu zgłaszaniu. Ogniska szigellozy często występują w placówkach opieki nad dziećmi, wśród mężczyzn uprawiających seks z mężczyznami (MSM) oraz w więzieniach, a transmisja odbywa się głównie drogą fekalno-oralną lub przez bezpośredni kontakt.
bakteria Shigella, bakteryjne zapalenie żołądka i jelit, cefalosporyna trzeciej generacji, ciprofloksacyna, czerwonka bakteryjna, infekcja Shigella, krwawa biegunka, mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami, mobilny element genetyczny, model predykcyjny, próbka kału, sekwencjonowanie całego genomu, Shigella boydii, Shigella dysenteriae, Shigella flexneri, Shigella sonnei, szigelloza, trimetoprim-sulfametoksazol, warunki sanitarne, zakażenie Shigella, zapalenie żołądka i jelit - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja norowirusowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Norowirus, będący jednoniciowym wirusem RNA z rodziny kaliciwirusów, jest główną przyczyną ostrego zapalenia żołądka i jelit na świecie, powodując w USA rocznie 19-21 milionów zachorowań, 56000-71000 hospitalizacji oraz 570-800 zgonów. Klinicznie charakteryzuje się nagłym początkiem nudności, wymiotów, wodnistej biegunki i bólu brzucha, z gorączką do 39°C. Zmiany histopatologiczne obejmują stępienie kosmków jelita czczego przy zachowanym nabłonku, co prowadzi do upośledzenia wchłaniania tłuszczów i D-ksylozy oraz obniżenia aktywności enzymów rąbka szczoteczkowego. Choroba jest zwykle samoograniczająca, ustępując w ciągu 72 godzin, jednak u osób starszych i immunosupresyjnych może przebiegać ciężej, z ryzykiem przewlekłego zakażenia i enteropatii norowirusowej. Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym i potwierdzeniu obecności wirusa w kale, szczególnie u pacjentów z grup ryzyka.
bilans płynów, ból mięśniowy, choroba samoograniczająca, dezynfekcja środowiska, doustny płyn nawadniający, enteropatia, jednoniciowy wirus RNA, jelito czcze, kaliciwirus, krew utajona w stolcu, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwwymiotny, maska ochronna, norowirus, obniżona odporność, odwodnienie, ognisko zakażenia, ostre zapalenie żołądka i jelit, płyn dożylny, próbka kału, rąbek szczoteczkowy, równowaga elektrolitowa, środek ochrony osobistej, stan nawodnienia, wirus zakaźny, wodnista biegunka, wydalanie wirusa, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zaburzenie wchłaniania, zakażenie przewlekłe, zanik kosmków jelitowych, złe samopoczucie - Leksykon chorób i schorzeń
Poliomyelitis (nagminne porażenie dziecięce) – Epidemiologia
Poliomyelitis, wywoływane przez poliowirusy, pozostaje wysoce zakaźną chorobą wirusową, która może prowadzić do trwałego porażenia i śmierci w wyniku unieruchomienia mięśni oddechowych. Choroba dotyczy głównie dzieci poniżej 5 roku życia, a jej globalna eradykacja jest celem GPEI od 1988 roku, co doprowadziło do redukcji przypadków o ponad 99%. Obecnie dziki wirus polio występuje endemicznie jedynie w Afganistanie i Pakistanie, a region afrykański WHO został certyfikowany jako wolny od dzikiego wirusa polio w 2020 roku. Nadzór nad polio opiera się na wykrywaniu ostrych porażeń wiotkich (AFP) u dzieci poniżej 15 roku życia, z obowiązkiem pobrania próbek kału w ciągu 48 godzin od wystąpienia objawów oraz badaniu laboratoryjnym w celu identyfikacji wirusa. Wskaźniki jakości nadzoru obejmują wykrycie co najmniej 1 przypadku AFP na 100 000 dzieci oraz pobranie odpowiednich próbek kału od minimum 80% pacjentów z AFP. Nadzór środowiskowy, polegający na badaniu próbek ścieków, uzupełnia nadzór kliniczny, umożliwiając wykrycie krążenia wirusa polio przed pojawieniem się objawów klinicznych.
- Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja blastocystis hominis, inaczej blastocystoza – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Blastocystis hominis to powszechny pierwotniak jelitowy, którego patogenność pozostaje kontrowersyjna. Infekcja może przebiegać bezobjawowo lub manifestować się objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak ból brzucha (100% przypadków), biegunka (78%), nudności (65,8%), utrata masy ciała (43,9%), wymioty i zaparcia (po 21,9%). Związek z zespołem jelita drażliwego (IBS) jest niejednoznaczny. Rzadkim powikłaniem jest reaktywne zapalenie stawów, prawdopodobnie o podłożu immunologicznym. U dzieci infekcja może prowadzić do niedożywienia i zaburzeń rozwojowych. Diagnostyka opiera się na wykryciu pasożyta w kale, a leczenie jest wskazane głównie u pacjentów z objawami lub immunosupresją. Terapie obejmują metronidazol (250-500 mg 2-3x/d przez 5-10 dni), kotrimoksazol (sulfametoksazol 800 mg + trimetoprim 160 mg 2x/d przez 7 dni) oraz nitazoksanid (500 mg 2x/d przez 3 dni), z różną skutecznością.
antybiotykoterapia, blastocystis hominis, blastocystoza, dieta bezlaktozowa, doustny roztwór nawadniający, droga fekalno-oralna, hiperbilirubinemia, infekcja jelitowa, kotrimoksazol, lek przeciwpasożytniczy, mechanizm immunologiczny, medycyna funkcjonalna, metronidazol, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, nitazoksanid, objawy żołądkowo-jelitowe, pasożyt jelitowy, pierwotniakowy pasożyt, probiotyk, próbka kału, przewód pokarmowy, reaktywne zapalenie stawów, trimetoprim-sulfametoksazol, wada wrodzona, zespół jelita drażliwego, żółtaczka jąder podkorowych - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja blastocystis hominis, inaczej blastocystoza – Diagnostyka i diagnoza
Infekcja Blastocystis hominis, wywołująca blastocystozę, pozostaje kontrowersyjna pod względem patogenności, mimo że jest jednym z najczęściej wykrywanych pasożytów jelitowych. Diagnostyka opiera się głównie na badaniu mikroskopowym próbek kału, gdzie technika formolowo-eterowa wykazuje czułość 81,1% i swoistość 100%, a barwienie trichromem jest preferowane dla lepszej identyfikacji form cystycznych i wakuolarnych. Hodowla in vitro na podłożu Jonesa charakteryzuje się czułością 100% i swoistością 88%, a podłoże LE może zapewniać jeszcze lepsze wyniki. Metody molekularne, zwłaszcza PCR w czasie rzeczywistym, osiągają czułość 100% i swoistość 95%, umożliwiając także identyfikację podtypów Blastocystis, co jest istotne ze względu na różnice w patogenności. Zaleca się pobranie co najmniej trzech próbek kału w ciągu około 5 dni, aby zwiększyć wykrywalność pasożyta, zwłaszcza przy negatywnych wynikach PCR, ale z klinicznym podejrzeniem infekcji.