mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami
Mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami (MSM) to termin epidemiologiczny używany w medycynie i zdrowiu publicznym do opisania zachowań seksualnych między osobami płci męskiej, niezależnie od ich orientacji seksualnej, tożsamości czy samoidentyfikacji. Określenie to skupia się na praktykach seksualnych, a nie na tożsamości, co jest istotne w kontekście zdrowia publicznego.
Populacja MSM stanowi grupę o zwiększonym ryzyku zakażeń przenoszonych drogą płciową, w tym HIV, kiły, rzeżączki, chlamydiozy oraz wirusowego zapalenia wątroby typu A, B i C. Wynika to częściowo z anatomicznych i fizjologicznych uwarunkowań kontaktów analnych oraz potencjalnie większej liczby partnerów seksualnych. Badania epidemiologiczne wskazują na wyższą prewalencję tych infekcji w populacji MSM w porównaniu do populacji ogólnej.
W praktyce klinicznej zaleca się regularne badania przesiewowe w kierunku STI dla osób z grupy MSM, z częstotliwością uzależnioną od indywidualnego ryzyka. Profilaktyka obejmuje stosowanie prezerwatyw, regularne testowanie, profilaktykę przedekspozycyjną (PrEP) i poekspozycyjną (PEP) w przypadku HIV oraz szczepienia przeciwko HPV, WZW typu A i B. Istotna jest również edukacja zdrowotna i zmniejszanie stygmatyzacji, które mogą utrudniać dostęp do opieki zdrowotnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja shigella, inaczej szigellosis – Epidemiologia
Infekcja wywołana przez bakterie z rodzaju Shigella, zwana szigellozą, stanowi istotny problem zdrowia publicznego na całym świecie, szczególnie w krajach o niskim i średnim dochodzie, gdzie roczna liczba przypadków sięga około 188 milionów, a zgony około 164 000. Najczęściej choroba dotyka dzieci poniżej 5 roku życia, u których występuje około 80% zgonów związanych z tą infekcją. Dominującymi gatunkami są S. flexneri i S. sonnei, z których pierwszy przeważa w regionach o ograniczonych zasobach, a drugi zyskuje na znaczeniu w krajach przechodzących transformację ekonomiczną. Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych kału, w tym testach molekularnych, a nadzór epidemiologiczny prowadzony jest na poziomie krajowym i międzynarodowym, m.in. przez CDC w USA, gdzie roczna zapadalność wynosi około 4,82/100 000 osób, a w Kanadzie i Australii choroba podlega obowiązkowemu zgłaszaniu. Ogniska szigellozy często występują w placówkach opieki nad dziećmi, wśród mężczyzn uprawiających seks z mężczyznami (MSM) oraz w więzieniach, a transmisja odbywa się głównie drogą fekalno-oralną lub przez bezpośredni kontakt.
bakteria Shigella, bakteryjne zapalenie żołądka i jelit, cefalosporyna trzeciej generacji, ciprofloksacyna, czerwonka bakteryjna, infekcja Shigella, krwawa biegunka, mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami, mobilny element genetyczny, model predykcyjny, próbka kału, sekwencjonowanie całego genomu, Shigella boydii, Shigella dysenteriae, Shigella flexneri, Shigella sonnei, szigelloza, trimetoprim-sulfametoksazol, warunki sanitarne, zakażenie Shigella, zapalenie żołądka i jelit - Leksykon chorób i schorzeń
Kiła – Zapobieganie i profilaktyka
Kiła jest zakażeniem przenoszonym drogą płciową, które jest całkowicie wyleczalne przy odpowiednim leczeniu, głównie benzylopenicyliną G (Bicillin L-A). Profilaktyka obejmuje abstynencję, monogamię z przebadanym partnerem, konsekwentne stosowanie prezerwatyw oraz regularne badania przesiewowe, szczególnie u grup wysokiego ryzyka, takich jak mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami (badania co 3-6 miesięcy), osoby z HIV (co najmniej raz w roku) oraz kobiety w ciąży (w pierwszym trymestrze, a w obszarach o wysokim ryzyku także w 28-32 tygodniu i przy porodzie). Nowoczesne strategie profilaktyczne obejmują stosowanie doksycykliny jako profilaktyki poekspozycyjnej (PEP) w dawce 200 mg podanej do 72 godzin po stosunku bez prezerwatywy, co zmniejsza ryzyko zakażenia o 65-73%, zwłaszcza wśród MSM i kobiet transpłciowych. Doxy-PEP jest rekomendowana jako uzupełnienie prezerwatyw i badań przesiewowych, a jej stosowanie może zapobiec około 25% zakażeń w sytuacjach, gdy prezerwencja zawodzi.
badanie przesiewowe, badanie serologiczne, benzylopenicylina G, doksycyklina, doxy-PEP, kiła, kiła pierwotna, kiła późna utajona, kiła trzeciorzędowa, kiła wczesna utajona, kiła wrodzona, kiła wtórna, kobieta w ciąży, martwe urodzenie, mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami, objaw kiły, partner seksualny, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka preekspozycyjna, transmisja choroby, trzeci trymestr, zakażenie kiłą, zakażenie przenoszone drogą płciową - Leksykon chorób i schorzeń
Chlamydia – Epidemiologia
Chlamydia trachomatis stanowi najczęstsze bakteryjne zakażenie przenoszone drogą płciową na świecie, z około 128,5 mln nowych przypadków rocznie w populacji 15-49 lat, o globalnej prewalencji 4,0% u kobiet i 2,5% u mężczyzn. W USA liczba zgłoszonych przypadków wzrosła z 1,3 mln w 2010 do ponad 2,2 mln w 2023 roku, a w Europie wskaźnik zgłoszeń w 2023 roku wyniósł 70,4/100 000 mieszkańców. Zakażenia są szczególnie częste u osób młodych (15-24 lata), z wyższą prewalencją u kobiet i wzrastającą zapadalnością u mężczyzn. Czynniki ryzyka obejmują brak stosowania prezerwatyw, wielość partnerów seksualnych, nowego partnera, niski status społeczno-ekonomiczny oraz wcześniejsze infekcje STI. Ponadto, około 75% zakażeń u kobiet przebiega bezobjawowo, co utrudnia diagnostykę i nadzór epidemiologiczny. Wysoka czułość testów NAAT umożliwia wykrycie zakażeń, jednak obecność obcego DNA po stosunku może prowadzić do fałszywie dodatnich wyników u kobiet.
badanie przesiewowe, bliznowacenie jajowodów, Chlamydia trachomatis, ciąża pozamaciczna, czynnik ryzyka, Expedited Partner Therapy, infekcja przenoszona drogą płciową, leczenie empiryczne, lek przeciwdrobnoustrojowy, mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami, nadzór epidemiologiczny, niepłodność jajowodowa, nierzeżączkowe zapalenie cewki moczowej, oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe, ponowne zakażenie, przyspieszona terapia partnerska, ropień jajowodowo-jajnikowy, rzeżączka, serotyp, test amplifikacji kwasów nukleinowych, test NAAT, zakażenie bezobjawowe, zakażenie Chlamydia trachomatis, zakażenie przenoszone drogą płciową, zapalenie endometrium, zapalenie jajowodów, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie otrzewnej miednicy - Leksykon substancji czynnych
Emtrycytabina – Wskazania do stosowania
Emtrycytabina, będąca nukleozydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy (NRTI), jest stosowana w terapii zakażeń HIV-1 zarówno u dorosłych, jak i młodzieży, zwłaszcza w przypadkach oporności na inne NRTI lub toksyczności. Preparaty zawierające emtrycytabinę, często w połączeniu z tenofowirem dizoproksylem, są również wykorzystywane w profilaktyce przedekspozycyjnej (PrEP) u osób z grup wysokiego ryzyka zakażenia HIV-1 drogą płciową. W terapii skojarzonej, szczególnie w preparatach trójskładnikowych (efawirenz, emtrycytabina, tenofowir dizoproksyl), wskazaniem jest stabilizacja wiremii na poziomie RNA HIV-1 <50 kopii/ml przez co najmniej 3 miesiące. Przed zastosowaniem tych preparatów konieczne jest wykluczenie niepowodzenia wirusologicznego oraz mutacji oporności na składniki terapii.
choroba przenoszona drogą płciową, efawirenz, fosfor w surowicy, klirens kreatyniny, lek przeciwretrowirusowy, mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami, mutacja oporności, niepowodzenie wirusologiczne, niewydolność nerek, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, profilaktyka przedekspozycyjna, skojarzona terapia przeciwretrowirusowa, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcje przenoszone drogą płciową – Diagnostyka i diagnoza
Infekcje przenoszone drogą płciową (STI) stanowią poważne wyzwanie zdrowia publicznego, z ponad milionem nowych przypadków dziennie w populacji 15-49 lat, z czego większość jest bezobjawowa. Diagnostyka STI opiera się na szczegółowym wywiadzie seksualnym, badaniu fizykalnym oraz szerokim spektrum testów laboratoryjnych, w tym testach serologicznych, mikroskopowych, wymazach i badaniach moczu. Złotym standardem diagnostycznym są testy amplifikacji kwasów nukleinowych (NAAT), które cechują się wysoką czułością i swoistością, wykorzystywane m.in. do wykrywania Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae, HSV, Mycoplasma genitalium oraz Trichomonas vaginalis. Badania przesiewowe są rekomendowane szczególnie u kobiet aktywnych seksualnie poniżej 25 roku życia, kobiet w ciąży, osób z grup wysokiego ryzyka oraz mężczyzn uprawiających seks z mężczyznami (MSM). Testy point-of-care (POC), spełniające kryteria ASSURED (Affordable, Sensitive, Specific, User-friendly, Rapid and robust, Equipment-free, Deliverable), umożliwiają szybką diagnostykę w warunkach ograniczonych zasobów i mogą znacząco zmniejszyć liczbę niewykrytych zakażeń oraz nadmiernego leczenia.
badanie ginekologiczne, badanie kontrolne, badanie krwi, badanie mikroskopowe, badanie moczu, badanie przesiewowe, badanie serologiczne, białaczka OUN, chlamydia, choroba zapalna miednicy, ciąża pozamaciczna, diagnostyka laboratoryjna, diagnostyka molekularna, infekcja przenoszona drogą płciową, kiła, mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami, Mycoplasma genitalium, nadmierne leczenie, owrzodzenie narządów płciowych, podejście syndromiczne, rzeżączka, test amplifikacji kwasów nukleinowych, test nietreponemowy, test Pap, test point-of-care, test treponemowy, Trichomonas vaginalis, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus opryszczki, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wymaz diagnostyczny