kiła późna utajona
Kiła późna utajona (syphilis latens tarda) to stadium zakażenia krętkiem bladym (Treponema pallidum), które następuje po co najmniej dwóch latach od pierwotnego zakażenia. Charakteryzuje się brakiem objawów klinicznych przy jednoczesnej obecności dodatnich wyników testów serologicznych. W przeciwieństwie do kiły wczesnej utajonej, w tym stadium zakaźność jest znacznie mniejsza, choć wciąż możliwa, zwłaszcza drogą wertykalną – z matki na płód.
Rozpoznanie kiły późnej utajonej opiera się głównie na dodatnich wynikach testów niekrętkowych (VDRL, RPR) oraz potwierdzających testów krętkowych (FTA-ABS, TPHA). U pacjentów z tym rozpoznaniem konieczna jest diagnostyka w kierunku ewentualnego zajęcia układu nerwowego (kiła neurosyphilis) oraz układu sercowo-naczyniowego. Zaleca się wykonanie badania płynu mózgowo-rdzeniowego w przypadku podejrzenia neurokiły.
Leczeniem z wyboru kiły późnej utajonej jest penicylina benzatynowa w dawce 2,4 mln j. domięśniowo, podawana raz w tygodniu przez trzy kolejne tygodnie. U pacjentów uczulonych na penicylinę alternatywą jest doksycyklina (100 mg doustnie 2 razy dziennie przez 28 dni) lub inny antybiotyk o potwierdzonej skuteczności. Istotne jest monitorowanie skuteczności leczenia poprzez kontrolę serologiczną co 6 miesięcy przez okres minimum 2 lat.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Kiła – Leczenie
Kiła (Syphilis) jest chorobą przenoszoną drogą płciową wywoływaną przez Treponema pallidum, której leczenie opiera się na parenteralnym podawaniu penicyliny G. Benzylopenicylina benzatynowa (Bicillin L-A) jest lekiem pierwszego wyboru we wszystkich stadiach kiły, z dawkami dostosowanymi do stadium choroby: 2,4 mln j. w pojedynczej dawce dla kiły wczesnej (pierwszorzędowa, drugorzędowa, wczesna utajona <1 roku), oraz 2,4 mln j. co tydzień przez 3 tygodnie (łącznie 7,2 mln j.) dla kiły późnej utajonej i trzeciorzędowej bez zajęcia OUN. Neurokiła wymaga leczenia dożylnego wodną krystaliczną penicyliną G w dawce 18-24 mln j./dobę co 4 godziny przez 10-14 dni lub penicyliną prokainową 2,4 mln j. domięśniowo z probenecydem 500 mg p.o. 4x/d przez 10-14 dni. U pacjentów uczulonych na penicylinę stosuje się doksycyklinę, tetracyklinę, ceftriakson lub azytromycynę, jednak nie są one rekomendowane u kobiet ciężarnych i w neurokile, gdzie konieczna jest desensytyzacja i leczenie penicyliną. Leczenie kiły wrodzonej u noworodków obejmuje wodną krystaliczną penicylinę G 100 000-150 000 j./kg/dobę lub penicylinę prokainową 50 000 j./kg/dawkę przez 10 dni.
azytromycyna, benzylopenicylina benzatynowa, ceftriakson, desensytyzacja, doksycyklina, kiła, kiła drugorzędowa, kiła pierwszorzędowa, kiła późna utajona, kiła trzeciorzędowa, kiła układu sercowo-naczyniowego, kiła wczesna utajona, kiła wrodzona, koinfekcja HIV, krętek blady, neurokiła, penicylina G, penicylina prokainowa, płyn mózgowo-rdzeniowy, probenecyd, reakcja Jarisch-Herxheimera, reinfekcja, testy niekrętkowe, tetracyklina - Leksykon chorób i schorzeń
Kiła – Zapobieganie i profilaktyka
Kiła jest zakażeniem przenoszonym drogą płciową, które jest całkowicie wyleczalne przy odpowiednim leczeniu, głównie benzylopenicyliną G (Bicillin L-A). Profilaktyka obejmuje abstynencję, monogamię z przebadanym partnerem, konsekwentne stosowanie prezerwatyw oraz regularne badania przesiewowe, szczególnie u grup wysokiego ryzyka, takich jak mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami (badania co 3-6 miesięcy), osoby z HIV (co najmniej raz w roku) oraz kobiety w ciąży (w pierwszym trymestrze, a w obszarach o wysokim ryzyku także w 28-32 tygodniu i przy porodzie). Nowoczesne strategie profilaktyczne obejmują stosowanie doksycykliny jako profilaktyki poekspozycyjnej (PEP) w dawce 200 mg podanej do 72 godzin po stosunku bez prezerwatywy, co zmniejsza ryzyko zakażenia o 65-73%, zwłaszcza wśród MSM i kobiet transpłciowych. Doxy-PEP jest rekomendowana jako uzupełnienie prezerwatyw i badań przesiewowych, a jej stosowanie może zapobiec około 25% zakażeń w sytuacjach, gdy prezerwencja zawodzi.
badanie przesiewowe, badanie serologiczne, benzylopenicylina G, doksycyklina, doxy-PEP, kiła, kiła pierwotna, kiła późna utajona, kiła trzeciorzędowa, kiła wczesna utajona, kiła wrodzona, kiła wtórna, kobieta w ciąży, martwe urodzenie, mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami, objaw kiły, partner seksualny, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka preekspozycyjna, transmisja choroby, trzeci trymestr, zakażenie kiłą, zakażenie przenoszone drogą płciową