centralna otyłość
Centralna otyłość, znana również jako otyłość brzuszna lub otyłość typu jabłko, charakteryzuje się nadmiernym gromadzeniem tkanki tłuszczowej w okolicy brzucha i tułowia. Jest to szczególnie niebezpieczny rodzaj otyłości, ponieważ tkanka tłuszczowa trzewna, gromadząca się wokół narządów wewnętrznych, wykazuje wysoką aktywność metaboliczną i endokrynną.
Diagnostycznie centralną otyłość określa się na podstawie obwodu talii (u mężczyzn >94 cm, u kobiet >80 cm według kryteriów europejskich) lub stosunku obwodu talii do obwodu bioder (WHR >0,9 u mężczyzn i >0,85 u kobiet). Jest ona kluczowym komponentem zespołu metabolicznego i istotnym czynnikiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy typu 2, dyslipidemii oraz niektórych nowotworów.
W patogenezie centralnej otyłości uczestniczą czynniki genetyczne, hormonalne (np. kortyzol, insulina), dietetyczne oraz styl życia. Leczenie obejmuje modyfikację diety, zwiększenie aktywności fizycznej, a w wybranych przypadkach farmakoterapię lub interwencje bariatryczne. Redukcja masy ciała o 5-10% przynosi już istotne korzyści zdrowotne, zmniejszając ryzyko powikłań metabolicznych.