globulina przenosząca hormony płciowe
Globulina przenosząca hormony płciowe (SHBG – Sex Hormone Binding Globulin) to białko produkowane głównie przez wątrobę, które odgrywa kluczową rolę w transporcie hormonów płciowych w organizmie. SHBG wiąże się z hormonami steroidowymi, takimi jak testosteron i estradiol, regulując ich biodostępność w krwiobiegu.
SHBG pełni funkcję bufora hormonalnego – tylko niezwiązane (wolne) hormony płciowe mogą wniknąć do komórek i wywołać efekt biologiczny. Poziom SHBG wpływa więc bezpośrednio na aktywność hormonów płciowych. Podwyższone stężenie SHBG zmniejsza biodostępność hormonów, podczas gdy obniżone stężenie zwiększa ich aktywność biologiczną.
Stężenie SHBG podlega regulacji przez wiele czynników – wzrasta pod wpływem estrogenów, tyroksyny, insuliny i hormonów tarczycy, a spada pod wpływem androgenów, glikokortykoidów oraz hormonu wzrostu. Zaburzenia w poziomie SHBG występują w wielu stanach klinicznych, takich jak zespół policystycznych jajników, otyłość, cukrzyca typu 2, nadczynność i niedoczynność tarczycy, marskość wątroby czy hiperandrogenizm.
Oznaczanie poziomu SHBG ma istotne znaczenie diagnostyczne w ocenie zaburzeń hormonalnych. Jest wykorzystywane do obliczania wskaźnika wolnego testosteronu, co ma szczególne znaczenie w diagnostyce zaburzeń androgennych u kobiet oraz hipogonadyzmu u mężczyzn. Prawidłowe wartości SHBG różnią się w zależności od płci i wieku – u kobiet są zwykle wyższe niż u mężczyzn.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Systen Conti 3,2 mg + 11,2 mg
System transdermalny Systen Conti dostarcza estradiol (3,2 mg) i noretysteronu octan (11,2 mg) przez plaster o powierzchni 16 cm², uwalniając odpowiednio 50 μg estradiolu i 170 μg noretysteronu octanu na dobę. Estradiol po aplikacji omija efekt pierwszego przejścia, co skutkuje szybkim wzrostem stężenia w surowicy do około 19 pg/ml po 4 godzinach i maksymalnym poziomem około 41 pg/ml powyżej wartości wyjściowej (~5 pg/ml) po 23 godzinach. Stężenie utrzymuje się przez 3,5 doby, a po usunięciu plastra spada do wartości wyjściowych w ciągu 24 godzin, z okresem półtrwania 6,6 godziny, wskazującym na magazynowanie w skórze. Estradiol wiąże się z albuminami (60-65%) i SHBG (35-45%), a jego metabolizm zachodzi głównie do estronu i pochodnych sprzężonych, z eliminacją przez mocz. Wielokrotne stosowanie plastra nie powoduje istotnej kumulacji estradiolu w krążeniu.
aplikacja przezskórna, białko transportujące, dysfagia, efekt pierwszego przejścia, eliminacja noretysteronu, estradiol, globulina przenosząca hormony płciowe, globulina wiążąca hormony płciowe, glukuronian, maksymalne stężenie, noretysteron, noretysteronu octan, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, progestagen, SHBG, stężenie estradiolu, stężenie noretysteronu, stosunek estradiolu do estronu, system transdermalny