siarczek selenu

Siarczek selenu to związek chemiczny używany głównie w dermatologii jako składnik aktywny w preparatach przeciwłupieżowych. Działa poprzez spowolnienie proliferacji komórek naskórka i wykazuje właściwości przeciwgrzybicze, co czyni go skutecznym w leczeniu łupieżu, łojotokowego zapalenia skóry oraz łuszczycy owłosionej skóry głowy.

Mechanizm działania siarczku selenu opiera się na jego zdolności do hamowania aktywności drożdżaków z rodzaju Malassezia (dawniej Pityrosporum), które odgrywają kluczową rolę w patogenezie łupieżu. Związek ten działa również keratolitycznie, pomagając w usuwaniu złuszczonych komórek naskórka.

W praktyce klinicznej siarczek selenu jest dostępny najczęściej w stężeniach 1-2,5% w postaci szamponów i zawiesin do stosowania miejscowego. Kuracja zazwyczaj obejmuje stosowanie preparatu 2-3 razy w tygodniu przez okres 2-4 tygodni, a następnie leczenie podtrzymujące. Wśród możliwych działań niepożądanych wymienia się podrażnienie skóry, zwiększoną suchość włosów oraz możliwą zmianę ich koloru, szczególnie u osób z rozjaśnianymi lub farbowanymi włosami.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica różowata – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Grzybica różowata (Pityriasis versicolor) to powierzchowna infekcja skóry wywołana przez drożdżaki z rodzaju Malassezia, manifestująca się odbarwionymi plamami na tułowiu, ramionach, szyi i klatce piersiowej. Diagnostyka opiera się głównie na obrazie klinicznym, wspomagana badaniem w lampie Wooda (żółtawo-biała fluorescencja) oraz mikroskopową oceną zeskrobin skóry, gdzie obserwuje się charakterystyczny obraz „spaghetti i pulpetów”. Leczenie miejscowe stanowi terapię pierwszego wyboru i obejmuje stosowanie szamponów z siarczkiem selenu 2,5%, ketokonazolem 2% lub pirytionianem cynku oraz kremów i maści z azolami (klotrimazol, mikonazol, ekonazol, ketokonazol) lub terbinafiną, aplikowanych przez 2-4 tygodnie. W przypadku rozległych zmian, oporności lub nawracających infekcji wskazane jest leczenie doustne flukonazolem (300 mg raz w tygodniu przez 1-3 tygodnie) lub itrakonazolem (200 mg/dobę przez 7 dni), z uwzględnieniem przeciwwskazań, takich jak ciąża czy dysfunkcja wątroby.
azole, dysfunkcja wątroby, edukacja pacjenta, ekonazol, ekspozycja na słońce, flukonazol, grzybica różowata, grzybica twarzy, grzybica u dzieci, hodowla grzybicza, infekcja grzybicza skóry, itrakonazol, ketokonazol, krem przeciwgrzybiczny, lampa Wooda, leczenie miejscowe, leczenie ogólnoustrojowe, łupież pstry, Malassezia, mikonazol, nawrót grzybicy, pigmentacja skóry, pirytionian cynku, profilaktyka przeciwgrzybicza, przebarwienie, siarczek selenu, strzępki grzybni, szampon przeciwgrzybiczny, terbinafina, zaburzenie pigmentacji, zeskrobiny skóry
Leksykon chorób i schorzeń
Łojotokowe zapalenie skóry – Leczenie

Łojotokowe zapalenie skóry (seborrheic dermatitis) to przewlekły, nawracający stan zapalny skóry, lokalizujący się głównie w obszarach bogatych w gruczoły łojowe, takich jak skóra głowy, twarz, tułów i fałdy skórne. Podstawą terapii są miejscowe leki przeciwgrzybicze, w tym ketokonazol (krem 2%, szampony 1% i 2%), cyklopiroks, szampony z siarczkiem selenu 2,5% oraz pirytionianem cynku, które redukują kolonizację Malassezia. W cięższych lub opornych przypadkach stosuje się doustne leki przeciwgrzybicze, takie jak itrakonazol (200 mg/dobę przez 7 dni, następnie 2 dni/miesiąc przez 3 miesiące), flukonazol lub terbinafinę. Miejscowe kortykosteroidy o niskiej i średniej mocy (np. hydrokortyzon 1%, dezonid, mometazon) są wskazane w ostrych fazach, zwłaszcza na twarzy, natomiast na skórę głowy stosuje się preparaty takie jak fluocynonid czy klobetazol. Ze względu na ryzyko działań niepożądanych (np. ścieńczenie skóry), kortykosteroidy powinny być stosowane krótkotrwale (1-2 tygodnie). Alternatywą są inhibitory kalcyneuryny (takrolimus 0,1%, pimekrolimus 1%), które wykazują działanie immunomodulujące bez efektów ubocznych charakterystycznych dla steroidów.
ciemieniucha, cyklopiroks, flukonazol, fototerapia UVB, hydrokortyzon, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor PDE4, itrakonazol, izotretynoina, ketokonazol, kortykosteroid miejscowy, kwas salicylowy, lek biologiczny, lek przeciwgrzybiczny doustny, łojotokowe zapalenie skóry, łupież, Malassezia, olej MCT, olejek z drzewa herbacianego, pimekrolimus, pirytionian cynku, remisja, roflumilast, siarczek selenu, szampon leczniczy, takrolimus, terapia fotodynamiczna, terbinafina
Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica różowata – Zapobieganie i profilaktyka

Grzybica różowata (tinea versicolor) jest powierzchowną infekcją skóry wywołaną przez grzyby z rodzaju Malassezia, które stanowią naturalną florę skóry, co predysponuje do wysokiego ryzyka nawrotów (40-60%). Profilaktyka jest kluczowa, zwłaszcza u pacjentów z nawracającą infekcją. Zalecane są miejscowe preparaty, takie jak szampony z siarczkiem selenu (2,25-2,5%) lub ketokonazolem (2%) aplikowane na całe ciało na 10 minut raz w miesiącu, mydła z pirytionianem cynku oraz kremy z klotrimazolem 1%. W przypadku nawrotów sezonowych lub ekspozycji na słońce, stosuje się intensyfikację terapii, np. ketokonazol raz dziennie przez 3 dni przed wyjazdem. Doustna profilaktyka obejmuje itrakonazol 200 mg dwa razy dziennie przez jeden dzień w miesiącu (skuteczność 88% vs 57% placebo), ketokonazol 400 mg raz w miesiącu lub flukonazol w dawce profilaktycznej (jedna tabletka miesięcznie lub dwa razy w miesiącu w przypadkach szczególnie nawrotowych).
badanie kliniczne, dermatolog, flukonazol, grzybica różowata, hiperhidroza, itrakonazol, ketokonazol, klotrimazol, kosmetyk niekomedogenny, krem przeciwsłoneczny, lek doustny, Malassezia, ochrona przeciwsłoneczna, pirytionian cynku, placebo, preparat miejscowy, profilaktyka farmakologiczna, profilaktyka medyczna, profilaktyka przeciwgrzybicza, przebarwienie skóry, siarczek selenu, środek przeciwgrzybiczny, terapia profilaktyczna, Tinea versicolor, zakażenie grzybicze skóry, zmiana barwnikowa
Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica skóry (tinea corporis) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Grzybica skóry (tinea corporis) to zakażenie dermatofitami z rodzajów Trichophyton, Epidermophyton i Microsporum, charakteryzujące się pierścieniowatymi, rumieniowymi i łuszczącymi się zmianami skórnymi z oczyszczonym środkiem. Choroba jest wysoce zaraźliwa i może dotyczyć różnych obszarów ciała, co determinuje jej podtypy, np. tinea capitis (skóra owłosiona głowy), tinea pedis (stopy) czy tinea unguium (paznokcie). Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, a w razie potrzeby na mikroskopii i hodowli grzybów. Leczenie miejscowe obejmuje azole (klotrimazol, mikonazol, ketokonazol, ekonazol, oksykonazol), allilaminy (terbinafina) oraz inne preparaty (cyklopiroks, tolnaftat) stosowane przez 2-4 tygodnie, z aplikacją na zmianę i 1-2 cm otaczającej skóry. W przypadkach rozległych, grzybicy skóry głowy lub paznokci wskazane jest leczenie doustne terbinafiną (1-3 miesiące), itrakonazolem lub gryzeofulwiną (4-8 tygodni). Kortykosteroidy są przeciwwskazane ze względu na ryzyko maskowania objawów i pogorszenia zakażenia.
allilaminy, azole, azole przeciwgrzybicze, badanie mikologiczne, bezobjawowy nosiciel, funkcja wątroby, gryzeofulwina, grzybica brody, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica pierścieniowata, grzybica skóry, grzybica skóry gładkiej, grzybica skóry głowy, grzybica stóp, grzybica twarzy, grzyby dermatofityczne, hodowla grzybów, infekcja bakteryjna, itrakonazol, kortykosteroidy miejscowe, lek przeciwgrzybiczny, leki przeciwgrzybicze, onychomikoza, puder przeciwgrzybiczny, siarczek selenu, szampon przeciwgrzybiczny, terbinafina, wtórne zakażenie bakteryjne
Leksykon chorób i schorzeń
Łupież – Diagnostyka i diagnoza

Łupież to powszechna dermatoza skóry głowy, charakteryzująca się obecnością białych lub szarych łusek oraz świądem. Diagnostyka opiera się głównie na badaniu klinicznym, obejmującym ocenę skóry głowy pod kątem łuszczenia, zaczerwienienia i podrażnienia, z podziałem skóry na kwadranty dla precyzyjnej oceny nasilenia zmian. Kluczowe jest różnicowanie łupieżu od innych dermatoz, takich jak łuszczyca (srebrzyste łuski), egzema (zaczerwienienie i stan zapalny), grzybica skóry głowy (tinea capitis) oraz sucha skóra głowy. W razie wątpliwości lub opornych objawów wskazane jest wykonanie biopsji skóry głowy, która może wykazać hiperplazję naskórka, parakeratozę, obecność drożdżaków Malassezia oraz ogniskową spongiozę. Diagnostyka mikrobiologiczna, w tym badania PCR, pozwala na identyfikację mikrobiomu, jednak obecność Malassezia nie jest jednoznaczna z rozpoznaniem łupieżu.
badanie histologiczne, badanie kliniczne, badanie mikrobiologiczne, badanie mikroskopowe, biopsja skóry, cyklopiroks, diagnostyka różnicowa, drożdżak Malassezia, dysfagia, gruczoł łojowy, grzybica skóry głowy, hiperplazja naskórka, itrakonazol, ketokonazol, kortykosteroid, kwas salicylowy, lek przeciwgrzybiczny, łojotokowe zapalenie skóry, łupież, łuszczyca skóry głowy, morfologia krwi, niedobór odporności, olejek z drzewa herbacianego, parakeratoza, pirytionian cynku, siarczek selenu, terbinafina, wywiad medyczny
Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica różowata – Zapobieganie i profilaktyka

Grzybica różowata (pityriasis versicolor) charakteryzuje się wysoką tendencją do nawrotów, szczególnie w warunkach ciepłego i wilgotnego klimatu oraz w miesiącach letnich. Czynniki takie jak zwiększona potliwość, ekspozycja na słońce i ciepło sprzyjają proliferacji Malassezia, naturalnego składnika flory skóry. Profilaktyka farmakologiczna jest kluczowa u pacjentów z nawracającymi epizodami. Zaleca się stosowanie miejscowych preparatów przeciwgrzybiczych, takich jak siarczek selenu 2,25-2,5% lub ketokonazol 2% w formie szamponu aplikowanego na całe ciało przez 10 minut raz w miesiącu, a także mydeł z pirytionianem cynku. W przypadku nieskuteczności terapii miejscowej, wskazane jest stosowanie doustnych leków przeciwgrzybiczych: itrakonazol 200 mg dwa razy dziennie przez jeden dzień w miesiącu, ketokonazol 400 mg jednorazowo lub flukonazol. Badania wykazały, że profilaktyczne podawanie itrakonazolu znacząco zwiększa odsetek pacjentów wolnych od nawrotów (88% vs 57% placebo).
badanie randomizowane, dermatolog, flora skóry, flukonazol, grzyb Malassezia, grzybica różowata, itrakonazol, ketokonazol, lek przeciwgrzybiczny doustny, metoda niefarmakologiczna, nawracająca infekcja, pirytionian cynku, predyspozycja genetyczna, preparat miejscowy, preparat przeciwgrzybiczny miejscowy, profilaktyka farmakologiczna, przebarwienie skóry, siarczek selenu, szampon przeciwłupieżowy, szerokie spektrum działania, terapia miejscowa
Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica różowata – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Grzybica różowata (Tinea versicolor) to powierzchowna infekcja skóry wywołana przez drożdżaki Malassezia, manifestująca się jako wielobarwne, złuszczające się plamki najczęściej na klatce piersiowej, plecach, ramionach i szyi. Choroba przebiega zwykle bezobjawowo, choć zmiany stają się bardziej widoczne po ekspozycji na słońce z powodu nierównomiernego opalania. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, a w razie wątpliwości na badaniu lampą Wooda (fluorescencja) oraz mikroskopowym obrazie „spaghetti i klopsiów” w zeskrobinach skórnych. Leczenie pierwszego rzutu stanowią preparaty miejscowe: szampony z siarczkiem selenu 2,5%, pirytonianem cynku, ketokonazolem oraz kremy azolowe (klotrimazol, mikonazol) i inne środki przeciwgrzybicze (ciclopirox, sulfacetamid sodu, takrolimus). Aplikacja powinna trwać co najmniej 2 tygodnie, a szampony stosuje się codziennie przez 1-4 tygodnie, pozostawiając na skórze 5-10 minut. W przypadku braku poprawy po 2-4 tygodniach wskazana jest konsultacja i ewentualne leczenie doustne (flukonazol 400 mg jednorazowo lub 300 mg dwukrotnie co 2 tygodnie, itrakonazol 200 mg dwa razy dziennie przez 1 dzień lub 400 mg dziennie przez 3-7 dni). Ketokonazol doustny jest rzadziej stosowany ze względu na hepatotoksyczność.
biopsja skóry, ciclopirox, drożdżak Malassezia, flukonazol, grzybica różowata, hepatotoksyczność, infekcja grzybicza skóry, interakcja lekowa, itrakonazol, ketokonazol, klotrimazol, lampa Wooda, lek przeciwgrzybiczny doustny, Malassezia furfur, Malassezia globosa, mikonazol, ochrona przeciwsłoneczna, pirytonian cynku, pityriasis versicolor, Pityrosporum ovale, preparat przeciwgrzybiczny, profilaktyka farmakologiczna, siarczek selenu, takrolimus, Tinea versicolor, zeskrobina skórna, zmiana barwnikowa
Leksykon chorób i schorzeń
Łojotokowe zapalenie skóry – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Łojotokowe zapalenie skóry (seborrheic dermatitis) to przewlekłe, nawracające zapalenie skóry lokalizujące się głównie w obszarach bogatych w gruczoły łojowe, takich jak skóra owłosiona głowy, twarz, uszy, klatka piersiowa i plecy. Charakterystyczne są tłuste, żółtawe łuski na zaczerwienionej skórze, zróżnicowane pigmentacyjnie w zależności od fototypu pacjenta. Etiologia wiąże się z nadprodukcją sebum oraz nadmiernym namnażaniem drożdżaków Malassezia. Objawy nasilają się w chłodnym, suchym klimacie i pod wpływem stresu, a poprawiają się latem, zwłaszcza przy ekspozycji na UV. Diagnostyka pielęgniarska obejmuje ocenę koloru, wilgotności, tekstury, temperatury skóry, obecności obrzęku, bolesności, lokalizacji i charakteru zmian, nasilenia świądu oraz objawów wtórnej infekcji. Kluczowe jest także rozpoznanie czynników zaostrzających, takich jak zmiany kosmetyków, warunki klimatyczne i stres.
dieta przeciwzapalna, dieta śródziemnomorska, gruczoł łojowy, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, integralność skóry, ketokonazol, kortykosteroid miejscowy, kwas omega-3, kwas salicylowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, łojotokowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry niemowląt, łuszczenie się skóry, Malassezia, pirytionian cynku, promieniowanie ultrafioletowe, sebum, siarczek selenu, szampon przeciwłupieżowy, wtórna infekcja
Leksykon chorób i schorzeń
Łupież – Zapobieganie i profilaktyka

Łupież (pityriasis capitis) to powszechne schorzenie skóry głowy, charakteryzujące się nadmiernym złuszczaniem naskórka w postaci białych płatków, często z towarzyszącym świądem. Etiopatogeneza jest wieloczynnikowa, z kluczową rolą drożdżaków Malassezia, zwłaszcza M. globosa, które metabolizują sebum za pomocą lipaz, co prowadzi do nasilenia złuszczania. Czynniki gospodarza, takie jak nadprodukcja sebum, zaburzenia keratynizacji, stres i predyspozycje genetyczne, mają istotny wpływ na rozwój łupieżu. W terapii i profilaktyce stosuje się szampony przeciwłupieżowe zawierające substancje aktywne: pirytionian cynku (ZPT), siarczek selenu, ketokonazol (2%), smołę węglową z kwasem salicylowym, pirookton olaminę oraz klimbazol. Zaleca się stosowanie szamponów 2-3 razy w tygodniu do kontroli objawów, a następnie raz w tygodniu profilaktycznie, z pozostawieniem preparatu na skórze głowy przez 5-10 minut i rotacją składników aktywnych w celu uniknięcia tachyfilaksji.
atopowe zapalenie skóry, bariera ochronna skóry, drożdżak Malassezia, egzema, infekcja grzybicza, keratynizacja, ketokonazol, kortykosteroid, kwas salicylowy, łupież, łupież brody, łuszczyca, Malassezia globosa, mikrobiom jelitowy, olejek z drzewa herbacianego, pirytionian cynku, Pityrosporum ovale, probiotyk, sebum, siarczek selenu, stan zapalny, szampon przeciwłupieżowy, tachyfilaksja, złuszczanie naskórka
Leksykon chorób i schorzeń
Łojotokowe zapalenie skóry – Zapobieganie i profilaktyka

Łojotokowe zapalenie skóry (seborrheic dermatitis) to przewlekłe, nawracające schorzenie zapalne skóry, charakteryzujące się tłustymi, żółtawymi łuskami na tle zaczerwienienia, związane z nadmiernym namnażaniem drożdży Malassezia. Profilaktyka opiera się na długotrwałym stosowaniu preparatów przeciwgrzybiczych, takich jak szampony zawierające 2,5% siarczku selenu, 1-2% pirytionu cynku, 1% ketokonazolu lub 1% ciklopiroksu, stosowanych regularnie (np. raz w tygodniu lub co dwa tygodnie) nawet po ustąpieniu objawów. Kluczowe jest częste mycie skóry i włosów łagodnymi środkami, unikanie czynników wyzwalających (stres, ekstremalne warunki pogodowe, produkty zawierające alkohol) oraz stosowanie odpowiedniej pielęgnacji nawilżającej i odbudowującej barierę skórną. W przypadku zaostrzeń wskazane jest szybkie wdrożenie leczenia miejscowego, w tym kremów z 2% ketokonazolem i 1% hydrokortyzonem.
ciklopiroks, dermatolog, drożdże Malassezia, hydrokortyzon, ketokonazol, kortykosteroid, kwas omega-3, łojotokowe zapalenie powiek, łojotokowe zapalenie skóry, łojotokowe zapalenie skóry głowy, Malassezia, nadtlenek benzoilu, preparat przeciwgrzybiczny, sebum, siarczek selenu, stan zapalny, szampon leczniczy, szampon przeciwłupieżowy, właściwość przeciwzapalna, zaostrzenie, zapalenie brzegów powiek
Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica pachwinowa – Leczenie

Grzybica pachwinowa (tinea cruris) to infekcja dermatofitowa i drożdżakowa obejmująca pachwiny, wewnętrzne powierzchnie ud i okolice krocza. Podstawą leczenia są miejscowe leki przeciwgrzybicze, głównie azole (np. klotrimazol, mikonazol, ketokonazol) oraz allilaminy (terbinafina 1%, butenafina, naftifina), stosowane 1-2 razy dziennie przez 10-14 dni, często do 3 tygodni, z kontynuacją terapii co najmniej tydzień po ustąpieniu objawów. Badania wskazują na wyższą skuteczność żelu emulsyjnego terbinafiny 1% w porównaniu do kremu ketokonazolowego 2%. W cięższych lub opornych przypadkach zaleca się doustne leki przeciwgrzybicze: flukonazol (raz w tygodniu do 4 tygodni), itrakonazol (200 mg/dobę przez 3-6 tygodni) lub terbinafinę (250 mg/dobę przez 3-6 tygodni). Leczenie powinno być wspierane przez działania niefarmakologiczne, takie jak utrzymanie higieny, suchości skóry, noszenie przewiewnej odzieży oraz leczenie współistniejącej grzybicy stóp.
azol, badanie KOH, badanie mikologiczne, dermatofit, flukonazol, gryzeofulwina, grzybica pachwinowa, grzybica stóp, infekcja grzybicza skóry, itrakonazol, ketokonazol, klotrimazol, kortykosteroid miejscowy, lek przeciwgrzybiczy, mikonazol, nadmierna potliwość, preparat barierowy, preparat przeciwgrzybiczy, puder przeciwgrzybiczy, siarczek selenu, szampon leczniczy, terapia farmakologiczna, terbinafina, tinea cruris, tinea pedis
Leksykon chorób i schorzeń
Łupież – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Łupież (pityriasis capitis) to powszechne schorzenie skóry głowy, dotykające około 50% populacji, charakteryzujące się obecnością białych do żółtawych płatków obumarłego naskórka, zaczerwienieniem, świądem oraz nadmiarem sebum. Etiologia obejmuje podrażnioną, tłustą lub suchą skórę, przerost drożdżopodobnych grzybów Malassezia, kontaktowe zapalenie skóry oraz choroby współistniejące, takie jak łuszczyca i egzema. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym skóry głowy i objawach, bez konieczności specjalistycznych testów. Leczenie łagodnych postaci polega na regularnym stosowaniu delikatnych szamponów oraz szamponów przeciwłupieżowych zawierających aktywne składniki, takie jak pirytionian cynku, siarczek selenu lub dziegieć, z typową kuracją obejmującą 5-10 myć. Ważne jest pozostawienie szamponu na skórze głowy przez co najmniej 5 minut, a także rotacja między różnymi preparatami, aby zapobiec utracie skuteczności terapii.
ciemieniucha, egzema, fluocynolon, hydrokortyzon, inhibitor kalcyneuryny, ketokonazol, klobetazol, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, kwas tłuszczowy omega-3, leczenie skojarzone, łojotokowe zapalenie skóry, łupież brody, łuszczyca, Malassezia, miejscowy lek przeciwgrzybiczny, pirytionian cynku, siarczek selenu, świąd skóry głowy, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie powiek, zapalenie skóry
Leksykon chorób i schorzeń
Łupież – Patofizjologia i mechanizm

Łupież jest powszechnym schorzeniem skóry głowy, charakteryzującym się przyspieszonym złuszczaniem martwych komórek naskórka, co prowadzi do powstawania białych lub żółtawych płatków. Patogeneza łupieżu jest wieloczynnikowa i obejmuje nadmierny wzrost lipofilnych drożdżaków Malassezia (zwłaszcza M. globosa i M. restricta), które hydrolizują trójglicerydy łoju, uwalniając nienasycone kwasy tłuszczowe (np. kwas oleinowy i arachidonowy). Metabolity te indukują nieprawidłowe różnicowanie keratynocytów, prowadząc do parakeratozy, zaburzeń bariery naskórkowej oraz miejscowego stanu zapalnego z udziałem cytokin prozapalnych (IL-1, IL-6, IL-8, TNF-α). Aktywność gruczołów łojowych, pod kontrolą androgenów, koreluje z występowaniem łupieżu, jednak sama produkcja łoju nie jest decydująca. Dysbioza mikrobiomu skóry głowy, ze szczególnym udziałem bakterii Staphylococcus i Propionibacterium, również odgrywa istotną rolę w patogenezie, sugerując, że łupież jest stanem zapalnym związanym z zaburzeniem równowagi mikrobiologicznej, a nie zakażeniem.
aktywność lipolityczna, allilaminy, azol, bariera naskórkowa, ciemieniucha, cyklopiroksolamina, cytokina prozapalna, cytokiny prozapalne, dysbioza mikrobiomu, działanie przeciwgrzybicze, gruczoł łojowy, keratynocyt, ketokonazol, korneocyt, kwas arachidonowy, kwas oleinowy, kwas salicylowy, lipofilny drożdżak, łojotokowe zapalenie skóry, łupież, Malassezia, Malassezia globosa, Malassezia restricta, nienasycony kwas tłuszczowy, parakeratoza, piroctone olamine, pirytonian cynku, produkcja łoju, siarczek selenu, stan zapalny, Staphylococcus, Staphylococcus capitis
Leksykon chorób i schorzeń
Łupież – Leczenie

Łupież (pityriasis capitis) to przewlekła, nieinfekcyjna dermatoza skóry głowy, dotykająca około 50% populacji, charakteryzująca się nadmiernym złuszczaniem martwego naskórka i obecnością białych lub żółtawych łusek. Podstawą terapii jest stosowanie szamponów przeciwłupieżowych zawierających substancje czynne takie jak pirytionian cynku, siarczek selenu, ketokonazol (w stężeniu 2%), kwas salicylowy, dziegieć węglowy czy piroctone olamine, które działają przeciwgrzybiczo, keratolitycznie i przeciwzapalnie. Zaleca się pozostawienie szamponu na skórze głowy przez około 5 minut, a w cięższych przypadkach codzienne stosowanie przez 4-6 tygodni (5-10 myć), po czym częstotliwość można zmniejszyć do 1-2 razy w tygodniu w celu profilaktyki. W przypadku braku poprawy po 4-6 tygodniach należy rozważyć zmianę preparatu na inny z innym składnikiem aktywnym.
betametazon, cyklopiroks, dermatolog, działanie keratolityczne, dziegieć węglowy, egzema, flukonazol, fluocinolone, grzyb Malassezia, inhibitor kalcyneuryny, itrakonazol, izotretynoina, ketokonazol, klobetazol, kortykosteroid miejscowy, kwas salicylowy, lek przeciwgrzybiczny, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca, odpowiedź immunologiczna, olej kokosowy, olejek z drzewa herbacianego, pimekrolimus, piroctone olamine, pirytionian cynku, pityriasis capitis, remisja, roflumilast, siarczek selenu, szampon przeciwłupieżowy, takrolimus, terapia skojarzona, zakażenie grzybicze, złuszczanie komórek skóry
Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica różowata – Leczenie

Grzybica różowata (Pityriasis versicolor) to powierzchowna infekcja grzybicza warstwy rogowej naskórka wywołana przez Malassezia, manifestująca się hipo- lub hiperpigmentowanymi plamistymi zmianami, głównie na tułowiu. Leczenie pierwszego rzutu opiera się na terapii miejscowej, obejmującej szampony przeciwgrzybicze z siarczkiem selenu (2,25-2,5%, stosowany codziennie przez 7-10 dni, pozostawiany na 10 minut), ketokonazolem (1-2%, codziennie przez 1 tydzień, następnie raz w tygodniu przez miesiąc, pozostawiany 5-15 minut) oraz pirytionianem cynku (1-2%, codziennie przez 5 minut przez 2 tygodnie). Dla mniejszych zmian stosuje się kremy lub żele zawierające azole (np. klotrimazol 1%, 1-2 razy dziennie przez 2-3 tygodnie), terbinafinę (1%, 1-2 razy dziennie przez 1-4 tygodnie) lub ciclopiroks olaminę (1%, 2 razy dziennie przez 2 tygodnie). Leczenie miejscowe cechuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, choć może powodować podrażnienia skóry. Czas odpowiedzi wynosi zwykle kilka tygodni, a dłuższa terapia koreluje z wyższym odsetkiem wyleczeń.
azole, ciclopirox, ekonazol, flukonazol, fototerapia UVB, grzybica różowata, grzyby Malassezia, hiperpigmentacja skóry, hipopigmentacja skóry, inhibitor kalcyneuryny, itrakonazol, ketokonazol, klotrimazol, kontaktowe zapalenie skóry, krem przeciwgrzybiczny, laser ekscymerowy, leczenie miejscowe, leczenie ogólnoustrojowe, leczenie profilaktyczne, lek przeciwgrzybiczny, mikonazol, oksykonazol, pirytionian cynku, pityriasis versicolor, siarczek selenu, szampon przeciwgrzybiczny, takrolimus, terapia fotodynamiczna, terbinafina
Leksykon chorób i schorzeń
Łojotokowe zapalenie skóry – Objawy

Łojotokowe zapalenie skóry (seborrheic dermatitis) to przewlekła, nawracająca choroba zapalna skóry, lokalizująca się głównie w obszarach bogatych w gruczoły łojowe, takich jak skóra owłosiona głowy, twarz (okolice nosa, brwi, fałdy nosowo-wargowe), małżowiny uszne, powieki, klatka piersiowa, plecy, pachy, pachwiny oraz fałdy skórne. Objawia się tłustymi, złuszczającymi się zmianami skórnymi, świądem, zaczerwienieniem i pieczeniem. Przebieg choroby charakteryzuje się naprzemiennymi fazami zaostrzeń i remisji, z nasileniem objawów zimą i łagodzeniem latem pod wpływem ekspozycji na słońce. U niemowląt (ciemiężyca) zmiany mają łagodniejszy przebieg i zwykle ustępują samoistnie do 6-12 miesiąca życia. U dorosłych, szczególnie w wieku 30-60 lat, choroba ma charakter przewlekły i wymaga długotrwałego leczenia, zwłaszcza u pacjentów z obniżoną odpornością (np. HIV/AIDS), chorobą Parkinsona czy zespołem Downa.
choroba zapalna skóry, ciemieniucha, czynniki wyzwalające, fałdy skórne, fluocinolone, gruczoły łojowe, inhibitory kalcyneuryny, ketokonazol, lek przeciwgrzybiczny, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczenie skóry, łuszczyca, maceracja skóry, Malassezia, remisja, siarczek selenu, szampon przeciwłupieżowy, takrolimus, trądzik różowaty, wypadanie włosów, wyprysk atopowy, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie powiek, zmiany pierścieniowate