karcenogenność

Karcenogenność to zdolność czynnika fizycznego, chemicznego lub biologicznego do wywoływania procesu nowotworowego. Związki lub substancje karcenogenne inicjują zmiany w materiale genetycznym komórek, prowadząc do niekontrolowanego podziału komórkowego i formowania się guza.

Proces karcenogenezy obejmuje kilka etapów: inicjację (gdzie dochodzi do uszkodzenia DNA), promocję (stymulację proliferacji uszkodzonych komórek) oraz progresję (dalszy rozwój nowotworu). Karcenogeny mogą działać bezpośrednio, uszkadzając DNA, lub pośrednio, poprzez tworzenie reaktywnych form tlenu czy zaburzanie mechanizmów naprawczych.

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) klasyfikuje substancje pod względem ich potencjału karcenogennego w pięciu grupach, od udowodnionych karcenogenów (grupa 1) do prawdopodobnie niekarcenogennych dla ludzi (grupa 4). W praktyce klinicznej ocena karcenogenności jest kluczowa dla profilaktyki onkologicznej i regulacji stosowania substancji w przemyśle, medycynie i życiu codziennym.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl