zapadalność na TGA
Przełożenie wielkich pni tętniczych (Transposition of Great Arteries, TGA) to wrodzona wada serca, w której aorta wychodzi z prawej komory, a tętnica płucna z lewej, co prowadzi do powstania dwóch odrębnych obiegów krwi – małego i dużego.
Zapadalność na TGA wynosi około 20-30 przypadków na 100 000 żywych urodzeń, co stanowi około 5-7% wszystkich wrodzonych wad serca. Wada ta występuje częściej u płci męskiej, z proporcją 2:1 w stosunku do płci żeńskiej. Większość przypadków TGA (ok. 90%) to tzw. TGA prosta, bez towarzyszących istotnych wad serca, poza przetrwałym przewodem tętniczym i ubytkiem przegrody międzyprzedsionkowej.
Rozpoznanie TGA często następuje już w okresie prenatalnym dzięki badaniom ultrasonograficznym, a po urodzeniu diagnoza jest potwierdzana badaniem echokardiograficznym. Bez odpowiedniego leczenia chirurgicznego śmiertelność w pierwszym miesiącu życia wynosi około 30%, a w pierwszym roku życia sięga 90%. Obecnie, dzięki wczesnemu rozpoznaniu i nowoczesnym metodom leczenia operacyjnego (przede wszystkim operacja arterial switch), przeżywalność pacjentów z TGA przekracza 90%.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Amnezja – Epidemiologia
Amnezja to zaburzenie pamięci obejmujące utratę zdolności przywoływania informacji lub tworzenia nowych wspomnień, spowodowane różnorodnymi czynnikami, w tym urazami mózgu i chorobami. Przejściowa amnezja globalna (TGA) charakteryzuje się nagłym ograniczeniem pamięci anterogradowej i retrogradowej, z roczną zapadalnością od 3,4 do 10,4 na 100 000 osób, wzrastającą do 23,5-32 na 100 000 w populacji powyżej 50 lat. TGA najczęściej dotyka osoby w wieku 50-80 lat, z szczytem zapadalności między 60 a 70 rokiem życia, i wykazuje różnice geograficzne w częstości występowania. Czynniki wyzwalające różnią się płciowo: u mężczyzn dominują czynniki fizyczne, u kobiet emocjonalne. Nawrót TGA jest rzadki, z rocznym wskaźnikiem od 2,9% do 26,3%. Migrena zwiększa ryzyko TGA (iloraz ryzyka 2,48-5,98), a najczęstsze wyzwalacze to wysiłek fizyczny, stres emocjonalny oraz zmiany temperatury. Amnezja dysocjacyjna, często niedodiagnozowana, dotyka 1,0-2,6% populacji i jest częstsza u kobiet, zwykle pojawiając się w późnej adolescencji i wczesnej dorosłości. Fuga dysocjacyjna, podtyp amnezji dysocjacyjnej, charakteryzuje się nagłymi podróżami i amnezją dotyczącą epizodu, z rozpowszechnieniem około 0,2%.
amnezja, amnezja dysocjacyjna, amnezja immunologiczna, amnezja następcza, amnezja przejściowa globalna, amnezja wsteczna, choroba Alzheimera, choroba niedokrwienna serca, delirium, fuga dysocjacyjna, hiperlipidemia, łagodne zaburzenie poznawcze, migrena, niedokrwienie hipokampa, padaczka skroniowa, przejściowa amnezja globalna, udar niedokrwienny, uraz mózgu, utrata pamięci, wstrząśnienie mózgu, zapadalność na TGA, zespół Korsakowa - Leksykon chorób i schorzeń
Przemijająca globalna amnezja – Epidemiologia
Przemijająca globalna amnezja (TGA) charakteryzuje się nagłym początkiem amnezji następczej oraz łagodną amnezją wsteczną, trwającą do 24 godzin. Roczna zapadalność wynosi od 3,4 do 10,4 przypadków na 100 000 osób, z wyraźnym wzrostem u pacjentów powyżej 50. roku życia (23,5-32/100 000). Średni wiek chorych to 61-67,3 lat, z szczytem około 62. roku życia. TGA nie wykazuje istotnych różnic płciowych, choć niektóre dane wskazują na nieznaczną przewagę kobiet w wieku 40-60 lat. Nawroty występują u 2,9-26,3% pacjentów, z przeciętnym odstępem około 5 lat. Migrena, zwłaszcza z aurą, jest najsilniej powiązanym czynnikiem ryzyka (RR 2,48-5,98). Inne czynniki ryzyka to choroba niedokrwienna serca, hiperlipidemia, miażdżyca tętnic szyjnych oraz nadciśnienie tętnicze, natomiast udar mózgu i cukrzyca nie zwiększają ryzyka TGA. Epizody często poprzedzają czynniki wyzwalające, takie jak stres emocjonalny, wysiłek fizyczny, próba Valsalvy czy zmiany temperatury, z różnicami w zależności od płci.
amnezja następcza, amnezja wsteczna, autoimmunologiczne zapalenie limbiczne, autonomiczny układ nerwowy, choroba niedokrwienna serca, dysregulacja autonomiczna, elektroencefalografia, hiperkoagulacja, hiperlipidemia, hipokamp, kardiomiopatia Takotsubo, miażdżyca tętnic szyjnych, migrena z aurą, nadciśnienie tętnicze, obrazowanie dyfuzji, obturacyjny bezdech senny, próba Valsalvy, przemijająca amnezja padaczkowa, przemijająca globalna amnezja, rezonans magnetyczny mózgu, udar niedokrwienny mózgu, udar zakrzepowy, zapadalność na TGA, zespół Wernickego-Korsakowa, zmienność rytmu serca