bardzo ciężka niedokrwistość aplastyczna
Bardzo ciężka niedokrwistość aplastyczna (ang. very severe aplastic anemia, VSAA) to najbardziej zaawansowana postać niedokrwistości aplastycznej, charakteryzująca się głęboką pancytopenią. Jest to stan zagrażający życiu, w którym szpik kostny wykazuje znaczne zubożenie w komórki krwiotwórcze, co prowadzi do dramatycznego spadku liczby wszystkich linii komórek krwi.
Kryteria diagnostyczne VSAA obejmują liczbę neutrofili poniżej 0,2×10^9/l, liczbę płytek krwi poniżej 20×10^9/l, liczbę retikulocytów poniżej 20×10^9/l oraz celularność szpiku kostnego poniżej 25%. Choroba może być wrodzona lub nabyta, przy czym postać nabyta występuje częściej i może być wywołana przez leki, chemikalia, infekcje wirusowe, choroby autoimmunologiczne lub być idiopatyczna.
Leczenie bardzo ciężkiej niedokrwistości aplastycznej wymaga natychmiastowej interwencji. Pierwszą linię leczenia stanowi przeszczepienie allogenicznych krwiotwórczych komórek macierzystych (allo-HSCT) od zgodnego rodzeństwa lub terapia immunosupresyjna (globulina antytymocytowa w połączeniu z cyklosporyną A). W przypadku braku poprawy po terapii immunosupresyjnej rozważa się allo-HSCT od dawcy niespokrewnionego. Rokowanie bez leczenia jest bardzo złe, ze śmiertelnością sięgającą 80% w ciągu 1-2 lat.