PASC
Post-Acute Sequelae of SARS-CoV-2 (PASC), znany również jako long COVID, to zespół długotrwałych objawów utrzymujących się lub pojawiających się po ostrej fazie zakażenia SARS-CoV-2. Diagnoza PASC stawiana jest, gdy objawy utrzymują się powyżej 12 tygodni od momentu zakażenia i nie można ich wytłumaczyć alternatywną diagnozą.
Objawy PASC są zróżnicowane i mogą dotyczyć wielu układów. Najczęściej zgłaszane to: przewlekłe zmęczenie, duszność, ból w klatce piersiowej, zaburzenia poznawcze („mgła mózgowa”), bóle mięśniowo-stawowe, zaburzenia węchu i smaku, objawy neuropsychiatryczne oraz zaburzenia snu. Patofizjologia PASC pozostaje nie w pełni wyjaśniona, lecz przypuszcza się, że kluczową rolę odgrywają: przewlekły stan zapalny, dysfunkcja układu odpornościowego, uszkodzenie śródbłonka naczyń i mikroangiopatia.
Leczenie PASC opiera się głównie na postępowaniu objawowym i multidyscyplinarnym podejściu terapeutycznym. Obejmuje rehabilitację oddechową i fizyczną, leczenie współistniejących chorób oraz wsparcie psychologiczne. Badania kliniczne nad skutecznością specyficznych terapii w PASC są w toku. Według danych epidemiologicznych, PASC może dotyczyć 10-30% osób po przebytym COVID-19, stanowiąc istotne wyzwanie dla systemów ochrony zdrowia.