podłoże maści
Podłoże maści to podstawowy składnik recepturowy, który stanowi bazę dla substancji leczniczych w maściach. Jest to nośnik substancji czynnych zapewniający odpowiednią konsystencję preparatu, stabilność oraz warunkujący przenikanie składników aktywnych przez skórę.
W farmacji wyróżnia się kilka rodzajów podłoży maściowych: hydrofobowe (lipofilowe), hydrofilowe, emulsyjne typu w/o (woda w oleju) oraz o/w (olej w wodzie). Wybór odpowiedniego podłoża determinuje właściwości fizykochemiczne maści, jej trwałość, uwalnianie substancji leczniczej oraz efekt terapeutyczny.
Podłoża hydrofobowe, takie jak wazelina czy lanolina, nie mieszają się z wodą i tworzą na skórze warstwę okluzyjną. Podłoża hydrofilowe (np. makrogole) łatwo mieszają się z wydzielinami skóry. Podłoża emulsyjne łączą właściwości obu typów, umożliwiając inkorporowanie zarówno substancji lipofilowych, jak i hydrofilowych.
Właściwy dobór podłoża maści ma kluczowe znaczenie w recepturze aptecznej i terapii dermatologicznej, ponieważ wpływa na biodostępność substancji leczniczej, komfort stosowania preparatu oraz skuteczność terapeutyczną.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Soltopin 20 mg/g
Przedawkowanie maści Soltopin zawierającej mupirocynę w stężeniu 20 mg/g jest rzadkie ze względu na niską toksyczność substancji czynnej. Objawy przedawkowania są zwykle minimalne i wymagają jedynie leczenia objawowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z niewydolnością nerek, u których doustne spożycie dużych ilości maści może prowadzić do zaburzeń czynności nerek. Wynika to z działania glikolu polietylenowego, składnika pomocniczego preparatu, który może nasilać dysfunkcję nerek u tej grupy pacjentów.
dysfunkcja narządu, glikol polietylenowy, leczenie objawowe, monitorowanie funkcji nerek, mupirocyna, niewydolność nerek, obserwacja kliniczna, parametry nerkowe, podłoże maści, przedawkowanie leku, schorzenia współistniejące, stężenie elektrolitów, toksyczność mupirocyny, toksyczność substancji czynnej, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Hydrocort CHEMA 5 mg/g
HYDROCORT CHEMA to miejscowo stosowana maść zawierająca 5 mg/g octanu hydrokortyzonu (Hydrocortisoni acetas) jako substancję czynną. Preparat ma postać jednorodnej, białej maści, w której nośnikiem jest biała wazelina, a dodatkowo zawiera glicerolu monostearynian jako emulgator oraz konserwanty: propylu parahydroksybenzoesan (E 216) i metylu parahydroksybenzoesan (E 218). Obecność tych konserwantów może wywoływać reakcje alergiczne u wrażliwych pacjentów. Lek dostępny jest w tubach aluminiowych po 20 g oraz w saszetkach po 1 g (opakowania po 10 sztuk), co umożliwia dostosowanie dawkowania do potrzeb klinicznych.
emulgator, glicerolu monostearynian, hydrokortyzonu octan, konserwant przeciwbakteryjny, konserwant przeciwgrzybiczy, maść, metylu parahydroksybenzoesan, niezgodność farmaceutyczna, octan hydrokortyzonu, podłoże maści, produkt leczniczy, propylu parahydroksybenzoesan, reakcja alergiczna, środek ostrożności, substancja czynna, substancja pomocnicza, wazelina biała - Leksykon leków
Skład i postać leku – Butapirazol 50 mg/g
Butapirazol to maść zawierająca 50 mg fenylobutazonu w 1 g preparatu, będącego niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym po aplikacji miejscowej. Formuła maści obejmuje substancje pomocnicze takie jak askorbylu palmitynian i butylohydroksytoluen, które pełnią funkcję przeciwutleniaczy stabilizujących preparat, oraz polietylen niskocząsteczkowy i parafinę ciekłą, które nadają maści odpowiednią konsystencję i lepkość, umożliwiającą precyzyjne rozprowadzenie na skórze. Produkt jest dostępny w tubie aluminiowej o pojemności 30 g, zabezpieczonej membraną i zakrętką z tworzywa sztucznego, co zapobiega degradacji substancji czynnej i zmianom fizykochemicznym podłoża.
aplikacja miejscowa, askorbylu palmitynian, butylohydroksytoluen, degradacja substancji czynnej, działanie niepożądane, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwutleniające, działanie przeciwzapalne, fenylobutazon, interakcja lekowa, maść, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niezgodność farmaceutyczna, parafina ciekła, podłoże maści, właściwości przeciwutleniające - Leksykon leków
Skład i postać leku – Maść na odciski Aflofarm (400 mg + 100 mg)/g
Maść na odciski Aflofarm zawiera 400 mg kwasu salicylowego oraz 100 mg kwasu mlekowego na 1 g maści, co stanowi łączne stężenie substancji czynnych 500 mg/g. Preparat jest oparty na podłożu maściowym, w skład którego wchodzą wazelina żółta oraz lanolina – ta ostatnia może wywoływać reakcje alergiczne u pacjentów z nadwrażliwością na ten składnik. Maść jest przeznaczona do stosowania miejscowego na skórę w obszarze odcisków, co umożliwia bezpośrednie działanie keratolityczne i złuszczające kwasu salicylowego oraz nawilżające i zmiękczające kwasu mlekowego.
- Leksykon substancji czynnych
Fluocinolon acetonid – Wskazania do stosowania
Fluocynolon acetonid w stężeniu 0,25 mg/g, dostępny w postaci żelu (Flucinar), jest syntetycznym glikokortykosteroidem o działaniu przeciwzapalnym, przeciwświądowym i przeciwalergicznym, stosowanym miejscowo w leczeniu ostrych, niezakażonych stanów zapalnych skóry. Żel jest szczególnie wskazany w początkowej fazie terapii dermatoz takich jak łojotokowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, liszaj pokrzywkowy, wyprysk kontaktowy alergiczny, rumień wielopostaciowy, toczeń rumieniowaty, łuszczyca owłosionej skóry, łuszczyca zadawniona oraz liszaj płaski. Forma żelu umożliwia aplikację na rozległe powierzchnie skóry, w tym na obszary owłosione, zapewniając lepszą penetrację i komfort stosowania, a także stanowi alternatywę dla pacjentów nietolerujących tłustego podłoża maści. Preparat zawiera ponadto substancje pomocnicze, takie jak glikol propylenowy (150 mg/g) i etanol (150 mg/g), które mogą mieć znaczenie kliniczne.
absorpcja ogólnoustrojowa, atopowe zapalenie skóry, dermatoza, działania niepożądane, działanie przeciwzapalne, fluocynolon acetonid, glikokortykosteroid, glikol propylenowy, infekcja skórna, liszaj płaski, liszaj pokrzywkowy, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca skóry owłosionej, łuszczyca zadawniona, okluzja, parahydroksybenzoesan, podłoże maści, rogowacenie naskórka, rumień wielopostaciowy, skóra owłosiona, substancja pomocnicza, toczeń rumieniowaty, uporczywy świąd, wyprysk kontaktowy alergiczny - Leksykon leków
Skład i postać leku – Tribiotic (10 mg + 5 mg + 0,833 mg)/g
Tribiotic to maść o działaniu przeciwbakteryjnym, zawierająca w 1 gramie 400 j.m./g bacytracyny cynkowej, 5 mg neomycyny siarczanu oraz 5000 j.m./g polimyksyny B siarczanu. Składniki te zapewniają szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego. Preparat ma lekko żółte zabarwienie i jednolitą konsystencję, co ułatwia aplikację na skórę oraz zapewnia odpowiednie uwalnianie substancji czynnych. Jedyną substancją pomocniczą jest wazelina biała, która stanowi podłoże maści i umożliwia łatwe rozprowadzanie preparatu oraz stabilizuje uwalnianie składników aktywnych.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Homeoplasmine –
Homeoplasmine to maść do stosowania miejscowego, zawierająca substancje czynne pochodzenia naturalnego oraz kwas borowy w stężeniu 4,0 g na 100 g preparatu. Składniki aktywne to nalewki macierzyste (Tinctura Madre) z Calendula officinalis (0,1 g), Phytolacca decandra (0,3 g), Bryonia (0,1 g) oraz Benzoe (0,1 g). Wazelina biała stanowi jedyną substancję pomocniczą, pełniąc funkcję podłoża zapewniającego odpowiednią konsystencję i stabilność maści. Produkt dostępny jest w tubach aluminiowych lub laminowanych o pojemności 18 g lub 40 g, co umożliwia precyzyjne dawkowanie i wygodną aplikację na zmiany skórne i błony śluzowe.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Maść borna Aflofarm 10%
Maść borna Aflofarm to preparat do stosowania miejscowego o stężeniu 10 g kwasu borowego (Acidum boricum) na 100 g maści, co stanowi 10% zawartości substancji czynnej. Produkt zawiera wyłącznie wazelinę białą jako substancję pomocniczą, co minimalizuje ryzyko reakcji alergicznych. Maść charakteryzuje się jednolitą konsystencją, ułatwiającą równomierne rozprowadzanie na skórze. Opakowanie zawiera 20 g maści w aluminiowej tubie z membraną ochronną i polietylenową zakrętką, co zapewnia odpowiednią ochronę przed czynnikami zewnętrznymi i uszkodzeniami mechanicznymi.
interakcja substancji czynnej, kwas borowy, maść borna, maść do stosowania zewnętrznego, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności, podłoże maści, postać maści, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, skłonność do uczuleń, skuteczność terapeutyczna, stężenie maści, stosowanie miejscowe, substancja pomocnicza, tuba aluminiowa, wazelina biała, właściwość fizykochemiczna, właściwość terapeutyczna, wskazanie dermatologiczne, zakrętka polietylenowa - Leksykon substancji czynnych
Ekstrakt z szałwii lekarskiej – Przeciwwskazania stosowania
Maść szałwiowa, zawierająca ekstrakt z liści Salvia officinalis L. otrzymywany z użyciem etanolu oraz wazelinę białą jako podłoże, nie posiada formalnie zdefiniowanych przeciwwskazań w swojej charakterystyce produktu leczniczego. Brak przeciwwskazań wskazuje na potencjalnie szeroki profil bezpieczeństwa tej postaci farmaceutycznej przy stosowaniu miejscowym, co jest istotne dla lekarzy rozważających jej zastosowanie w terapii. Dokumentacja produktu nie wymienia konkretnych wartości ani jednostek dotyczących dawkowania, jednak podkreśla, że przeciwwskazania nie są znane.
charakterystyka produktu leczniczego, ekstrakt z szałwii lekarskiej, etanol ekstrahent, farmakoterapia, interakcja lekowa, liść szałwii lekarskiej, maść szałwiowa, podłoże maści, postać farmaceutyczna, praktyka medyczna, reakcja alergiczna, reakcja niepożądana, Salvia officinalis, Salviae officinalis folium, stosowanie miejscowe, wazelina biała - Leksykon leków
Skład i postać leku – Gemiderma 5 mg/g
GEMIDERMA to maść zawierająca kwas borowy (Acidum boricum) w stężeniu 5 mg/g, co oznacza, że każdy gram preparatu dostarcza 5 mg substancji czynnej. Formuła maści oparta jest na lanolinie bezwodnej, wazelinie żółtej oraz wodzie oczyszczonej, nadając produktowi jasnożółtą barwę i słaby zapach lanoliny. Preparat jest dostępny w aluminiowej tubie o pojemności 20 g, z zakrętką z polipropylenu, co zapewnia odpowiednią ochronę i stabilność produktu. Zalecane warunki przechowywania to temperatura poniżej 25°C oraz szczelne zamknięcie tuby, co pozwala zachować właściwości lecznicze przez okres 3 lat od daty produkcji, a po otwarciu – przez 1 rok.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Curatoderm 4,17 mg/g
Curatoderm to maść o półprzezroczystej, białej konsystencji, zawierająca takalcytol jednowodny (4,17 µg/g) – analog witaminy D3, stosowany w terapii łuszczycy. Preparat zawiera substancje pomocnicze takie jak diizopropylu adypinian, parafina ciekła oraz wazelinę białą z butylohydroksytoluenem (E 321), który może wywoływać reakcje niepożądane u niektórych pacjentów. Maść zapewnia dobrą penetrację substancji czynnej przez warstwę rogową naskórka oraz odpowiednie nawilżenie skóry, co jest kluczowe w leczeniu zmian łuszczycowych. Produkt dostępny jest w tubach aluminiowych o pojemności 20 g lub 60 g, z okresem ważności 3 lata od daty produkcji i 6 miesięcy po otwarciu.
analog witaminy D3, butylohydroksytoluen, diizopropylu adypinian, kwas salicylowy, łuszczyca, maść, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności, parafina ciekła, podłoże maści, reakcja niepożądana, substancja czynna, substancja pomocnicza, takalcytol jednowodny, terapia łuszczycy, warstwa rogowa naskórka, wazelina biała, zmiana łuszczycowa - Leksykon leków
Skład i postać leku – Maść z witaminą A LGO 400 IU/g
Maść z witaminą A LGO zawiera substancję czynną retinolu palmitynian w stężeniu 400 IU/g, co odpowiada standardowej dawce witaminy A stosowanej miejscowo. Preparat ma postać jasnożółtej maści o jednolitej konsystencji, zawierającej lanolinę, wazelinę białą oraz wodę oczyszczoną jako substancje pomocnicze. Produkt jest przeznaczony do stosowania zewnętrznego na skórę i dostępny w tubach aluminiowych o pojemności 30 g, wyposażonych w membranę zabezpieczającą i zakrętkę, co zapewnia odpowiednią ochronę przed zanieczyszczeniem i utratą właściwości leczniczych.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bactroban
Podczas stosowania maści Bactroban zawierającej 20 mg/g mupirocyny należy zachować szczególną ostrożność, przestrzegając zaleceń dotyczących dawkowania i czasu terapii, aby uniknąć rozwoju oporności bakteryjnej oraz działań niepożądanych. W przypadku wystąpienia reakcji uczuleniowej lub ciężkiego miejscowego podrażnienia konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i dokładne zmycie preparatu. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelit, które może pojawić się nawet przy miejscowym stosowaniu mupirocyny, zwłaszcza u pacjentów z objawami ze strony przewodu pokarmowego, jak silna, przedłużająca się biegunka czy bóle brzucha. Preparat zawiera glikol polietylenowy, który może być wchłaniany przez uszkodzoną skórę i wydalany przez nerki, co wymaga ostrożności u pacjentów z umiarkowanym lub ciężkim zaburzeniem czynności nerek.
bakterie oporne, centralne wkłucie, ciężkie zaburzenie czynności nerek, działanie niepożądane, glikol polietylenowy, infekcja, lekooporność, makrogol, maść Bactroban, mupirocyna, podłoże maści, podrażnienie miejscowe, produkt przeciwbakteryjny, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja uczuleniowa, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, zaburzenie czynności nerek - Leksykon substancji czynnych
Wazelina biała – Działania niepożądane
Wazelina biała, będąca półstałą mieszaniną węglowodorów i składnikiem wielu preparatów farmaceutycznych, w tym Maści szałwiowej, charakteryzuje się wysokim profilem bezpieczeństwa oraz wyjątkową inertnością biologiczną. Na podstawie dostępnych danych z charakterystyki produktu leczniczego nie zidentyfikowano działań niepożądanych związanych z jej stosowaniem, co potwierdza brak raportów o niekorzystnych efektach w preparatach, gdzie pełni funkcję podłoża. W Maści szałwiowej wazelina biała nie wykazuje działań niepożądanych, co podkreśla jej korzystny profil bezpieczeństwa w zastosowaniach dermatologicznych.
charakterystyka produktu leczniczego, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych, działanie niepożądane, fachowy personel medyczny, farmakovigilance, inertność biologiczna, maść szałwiowa, podłoże maści, podmiot odpowiedzialny, produkt leczniczy, składnik pomocniczy, stosunek korzyści do ryzyka, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, wazelina biała, wyrób medyczny i produkt biobójczy