stężenie DHEA
Stężenie DHEA (dehydroepiandrosteronu) to badanie laboratoryjne mierzące poziom tego ważnego hormonu steroidowego produkowanego głównie przez nadnercza. DHEA jest prekursorem dla androgenów i estrogenów, pełniąc istotną rolę w gospodarce hormonalnej organizmu.
Oznaczenie stężenia DHEA ma szczególne znaczenie diagnostyczne w ocenie funkcji nadnerczy, zespołu policystycznych jajników (PCOS), przedwczesnego dojrzewania płciowego, hirsutyzmu oraz niektórych nowotworów nadnerczy. Wartości referencyjne różnią się w zależności od wieku i płci pacjenta, osiągając szczyt w trzeciej dekadzie życia, po czym stopniowo maleją.
Podwyższone stężenie DHEA może wskazywać na wrodzony przerost nadnerczy, guzy nadnerczy wydzielające androgeny lub zespół policystycznych jajników. Z kolei obniżone wartości mogą występować w niewydolności nadnerczy, chorobie Addisona lub jako naturalny proces starzenia się organizmu. Interpretacja wyników powinna uwzględniać całościowy obraz kliniczny pacjenta.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Dehydroepiandrosteron – Wskazania do stosowania
Dehydroepiandrosteron (DHEA) jest steroidowym hormonem produkowanym głównie przez nadnercza, pełniącym rolę prekursora androgenów i estrogenów. Jego stężenie w surowicy osiąga maksimum w wieku 20-30 lat, a następnie ulega stopniowemu spadkowi, co może prowadzić do niedoborów wymagających suplementacji. Preparaty takie jak Biosteron i Femistelin dostępne są w dawkach 10 mg i 25 mg, przy czym tabletki 10 mg można dzielić na dawki po 5 mg, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii. Wskazaniem do stosowania jest potwierdzony laboratoryjnie niedobór DHEA lub DHEA-S, zarówno u kobiet, jak i mężczyzn, wynikający z fizjologicznego starzenia się lub patologii nadnerczy. Terapia powinna być prowadzona pod kontrolą lekarza z regularnym monitorowaniem stężenia hormonu w surowicy oraz oceną kliniczną, aby uniknąć nadmiernej androgenizacji i innych działań niepożądanych.
androgen, androgenizacja, badanie hormonalne, badanie laboratoryjne, dehydroepiandrosteron, estrogen, funkcja nadnerczy, hormon steroidowy, nadnercze, niedobór DHEA, niedobór fizjologiczny, niedobór hormonu, normalizacja stężenia, parametry hormonalne, prekursor hormonów płciowych, siarczan DHEA, stężenie DHEA, stężenie w surowicy, suplementacja DHEA, surowica krwi - Leksykon substancji czynnych
Prasteron – Właściwości farmakodynamiczne
Prasteron (DHEA) jest steroidowym hormonem kory nadnerczy, zaliczanym do androgenów, z główną produkcją w nadnerczach i około 10% w gonadach. Średnie stężenia DHEA w osoczu wynoszą u mężczyzn 7-31 nmol/l, a u kobiet 7-10,5 µmol/l, z wyraźną zmiennością dobową i szczytem między 20. a 30. rokiem życia, po czym następuje stopniowy spadek. W krążeniu dominuje siarczan DHEA (DHEA-S), którego stężenie jest około 500-krotnie wyższe niż wolnego DHEA i stanowi najlepszy marker androgennej aktywności nadnerczy. DHEA działa poprzez przekształcenie w tkankach obwodowych do androgenów (ok. 4,7% do androstendionu, 0,67% do testosteronu) oraz estrogenów, pełniąc rolę substratu do ich syntezy w tkankach takich jak podskórna tkanka tłuszczowa, gruczoły sutkowe czy mieszki włosowe.
Farmakodynamicznie prasteron wykazuje działanie anaboliczne, stymulując syntezę białek i zwiększając masę mięśniową oraz kostną, a także wspomaga mineralizację i wzrost kości. Jego aktywność androgenna wynika z przemiany do testosteronu, a estrogenna z syntezy w tkankach obwodowych. Klinicznie suplementacja DHEA jest stosowana w stanach takich jak andropauza, menopauza, spadek sprawności fizycznej i psychicznej, zaburzenia nastroju, snu, erekcji, otyłość, insulinooporność, niewydolność kory nadnerczy oraz osłabienie odporności. Podawanie egzogennego DHEA nie hamuje endogennej produkcji i może poprawiać jakość życia, opóźniając procesy starzenia poprzez korzystny wpływ na układ kostno-mięśniowy, immunologiczny oraz funkcje psychoseksualne.
aktywność androgenna, androgen, andropauza, androstendion, dehydroepiandrosteron, działanie anaboliczne, fluktuacja dobowa, gonady, hormon kory nadnerczy, insulinooporność, kora nadnerczy, menopauza, mineralizacja kości, niewydolność kory nadnerczy, prasteron, siarczan DHEA, stan depresyjny, stężenie DHEA, synteza białek, ujemne sprzężenie zwrotne, zaburzenia erekcji