Przeciwwskazania stosowania
Prasteron

Prasteron (DHEA) jest steroidowym hormonem produkowanym głównie przez nadnercza, pełniącym rolę prekursora androgenów i estrogenów. Przed rozpoczęciem terapii preparatami zawierającymi prasteron (DHEA Aflofarm 25 mg, Novostella 10 mg, Stymen 10 mg) konieczna jest szczegółowa ocena przeciwwskazań, w tym nadwrażliwości na substancję czynną lub pomocnicze (np. sorbitol w DHEA Aflofarm, laktoza jednowodna w Novostella i Stymen). Bezwzględnym przeciwwskazaniem są nowotwory hormonozależne, takie jak rak sutka (u kobiet i mężczyzn), rak jajnika oraz inne guzy estrogenozależne, a także przerost i rak gruczołu krokowego u mężczyzn. Dodatkowo, ciężka niewydolność wątroby i/lub nerek stanowi istotne ograniczenie ze względu na upośledzony metabolizm i eliminację prasteronu, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych.

  1. Przeciwwskazania stosowania prasteronu. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?
    1. Nadwrażliwość na składniki preparatu
    2. Przeciwwskazania związane z chorobą nowotworową
    3. Niewydolność narządowa
    4. Przeciwwskazania związane z ciążą i laktacją
    5. Przeciwwskazania wiekowe
    6. Przeciwwskazania związane z fizjologicznym poziomem DHEA
    7. Zestawienie przeciwwskazań dla produktów zawierających prasteron
    8. Zasady kwalifikacji pacjentów do terapii prasteronem
    9. Kolejne rozdziały

Przeciwwskazania stosowania prasteronu. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Prasteron (dehydroepiandrosteron, DHEA) jest hormonem steroidowym produkowanym głównie przez nadnercza, który stanowi prekursor dla androgenów i estrogenów. Przed zaleceniem terapii z użyciem prasteronu należy dokładnie przeanalizować wszystkie przeciwwskazania do jego stosowania, aby zapewnić pacjentom bezpieczeństwo leczenia. Poniżej przedstawiono szczegółowe przeciwwskazania do stosowania produktów leczniczych zawierających prasteron, takich jak DHEA Aflofarm, Novostella czy Stymen.123

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Przeciwwskazaniem do stosowania prasteronu jest nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Należy szczególnie zwrócić uwagę na substancje pomocnicze o znanym działaniu, które mogą znajdować się w produktach zawierających prasteron, takie jak sorbitol w przypadku DHEA Aflofarm czy laktoza jednowodna w przypadku preparatów Novostella i Stymen.456

Przeciwwskazania związane z chorobą nowotworową

Ze względu na mechanizm działania prasteronu i jego wpływ na gospodarkę hormonalną organizmu, istnieje szereg przeciwwskazań onkologicznych do stosowania tej substancji:

  • Rak sutka – zarówno u kobiet, jak i mężczyzn – prasteron jest przeciwwskazany u pacjentów z rakiem sutka ze względu na potencjalną stymulację wzrostu nowotworu.
  • Rak jajnika – nowotwory estrogenozależne stanowią przeciwwskazanie do terapii prasteronem.
  • Inne nowotwory estrogenozależne – ze względu na metabolizm prasteronu do estrogenów, jego stosowanie może nasilać wzrost guzów hormonozależnych.
  • Przerost i (lub) rak gruczołu krokowego – u mężczyzn prasteron może nasilać procesy rozrostowe w obrębie prostaty, co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie.
  • Inne nowotwory – również inne typy nowotworów są przeciwwskazaniem do stosowania prasteronu.

789

Niewydolność narządowa

Ciężka niewydolność wątroby i/lub nerek stanowi istotne przeciwwskazanie do stosowania prasteronu. Jest to związane z metabolizmem substancji, który odbywa się głównie w wątrobie, oraz z wydalaniem metabolitów przez nerki. W przypadku ciężkiej niewydolności tych narządów, metabolizm i eliminacja prasteronu mogą być znacząco upośledzone, co prowadzi do kumulacji substancji w organizmie i zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.101112

Przeciwwskazania związane z ciążą i laktacją

Prasteron jest bezwzględnie przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz w okresie karmienia piersią. Ze względu na właściwości hormonalne substancji, jej stosowanie może mieć niekorzystny wpływ na rozwój płodu oraz na noworodka karmionego mlekiem matki przyjmującej prasteron.1314

Przeciwwskazania wiekowe

Produkty lecznicze zawierające prasteron nie powinny być stosowane w populacji pediatrycznej. Wszystkie analizowane preparaty (DHEA Aflofarm, Novostella, Stymen) mają przeciwwskazanie do stosowania u dzieci i młodzieży. Wynika to z możliwego wpływu egzogennego prasteronu na rozwój hormonalny i dojrzewanie płciowe w tej grupie wiekowej.151617

Przeciwwskazania związane z fizjologicznym poziomem DHEA

W przypadku preparatu Novostella istnieje dodatkowe przeciwwskazanie – nie należy go stosować u kobiet z prawidłowym stężeniem DHEA. Oznacza to, że terapia prasteronem powinna być rozważana tylko u pacjentek z potwierdzonym niedoborem tego hormonu, a nie jako rutynowa suplementacja.18

Zestawienie przeciwwskazań dla produktów zawierających prasteron

Przeciwwskazanie DHEA Aflofarm (25 mg) Novostella (10 mg) Stymen (10 mg)
Nadwrażliwość na składniki Tak Tak Tak
Rak sutka (kobiety) Tak Tak Nie wymieniono wprost
Rak sutka (mężczyźni) Tak Nie wymieniono wprost Tak
Rak jajnika Tak Tak Nie wymieniono wprost
Inne nowotwory estrogenozależne Tak Tak (jako „inne nowotwory”) Tak (jako „inne nowotwory”)
Przerost i/lub rak gruczołu krokowego Tak Nie wymieniono wprost Tak
Ciężka niewydolność wątroby Tak Tak Tak
Ciężka niewydolność nerek Tak Tak Tak
Ciąża Tak Tak Nie wymieniono wprost
Okres karmienia piersią Tak Tak Nie wymieniono wprost
Stosowanie u dzieci i młodzieży Tak Tak Tak (tylko dzieci)
Prawidłowe stężenie DHEA u kobiet Nie wymieniono Tak Nie wymieniono

Zasady kwalifikacji pacjentów do terapii prasteronem

Przed rozpoczęciem leczenia prasteronem należy przeprowadzić dokładną ocenę stanu zdrowia pacjenta pod kątem wymienionych przeciwwskazań. Szczególnie istotne jest wykluczenie patologii onkologicznych oraz ciężkiej niewydolności wątroby i nerek. U kobiet w wieku rozrodczym niezbędne jest wykluczenie ciąży. Dodatkowo, w przypadku preparatu Novostella, terapia powinna być poprzedzona badaniem stężenia endogennego DHEA, aby potwierdzić jego niedobór.192021

Podczas kwalifikacji pacjentów do terapii prasteronem, należy również uwzględnić skład pomocniczy konkretnego preparatu – leki różnią się zawartością substancji pomocniczych o znanym działaniu (sorbitol w przypadku DHEA Aflofarm, laktoza jednowodna w przypadku Novostella i Stymen), co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją tych substancji.222324

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl