mobilizacja komórek
Mobilizacja komórek to proces, w wyniku którego komórki macierzyste i progenitorowe zostają uwolnione ze szpiku kostnego do krwi obwodowej. Proces ten zachodzi fizjologicznie w niewielkim stopniu, jednak może być znacząco wzmocniony poprzez zastosowanie czynników wzrostu (np. G-CSF) lub środków farmakologicznych (np. plerixafor).
W hematologii mobilizacja komórek ma szczególne znaczenie kliniczne w kontekście przygotowania do przeszczepów komórek krwiotwórczych. Intensyfikacja tego procesu pozwala na pozyskanie wystarczającej liczby komórek macierzystych z krwi obwodowej (PBSC), co eliminuje konieczność pobierania szpiku kostnego poprzez wielokrotne nakłucia talerza biodrowego.
Standardowy protokół mobilizacji z wykorzystaniem G-CSF obejmuje podawanie czynnika przez 4-6 dni, a następnie przeprowadzenie leukaferezy w celu pozyskania komórek CD34+. U pacjentów, którzy słabo odpowiadają na standardową mobilizację (tzw. poor mobilizers), stosuje się dodatkowo plerixafor – antagonistę receptora CXCR4, który blokuje interakcję z czynnikiem SDF-1 i wspomaga uwalnianie komórek ze szpiku.
Skuteczność mobilizacji zależy od wielu czynników, w tym wieku pacjenta, wcześniejszej chemioterapii, szczególnie z wykorzystaniem leków alkilujących czy analogów puryn, oraz stanu szpiku kostnego. Monitorowanie liczby komórek CD34+ we krwi obwodowej pozwala na optymalizację momentu rozpoczęcia aferezy i zwiększenie efektywności procesu pozyskiwania komórek.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Plerixafor MSN 20 mg/ml
Plerixafor MSN, dostępny w roztworze do wstrzykiwań o stężeniu 20 mg/mL, stosowany jest podskórnie w celu mobilizacji krwiotwórczych komórek progenitorowych, po uprzednim 4-dniowym leczeniu G-CSF (10 μg/kg mc. raz dziennie). Zalecana dawka u dorosłych pacjentów wynosi 20 mg (dawka stała) lub 0,24 mg/kg mc. dla masy ciała ≤ 83 kg oraz 0,24 mg/kg mc. dla masy ciała > 83 kg, z maksymalną dawką dobową 40 mg. U dzieci i młodzieży (1-18 lat) dawka wynosi 0,24 mg/kg mc., również z limitem 40 mg/dobę. Podanie leku powinno odbywać się 6-11 godzin przed aferezą, a dawkowanie oblicza się na podstawie masy ciała zmierzonej w ciągu tygodnia przed pierwszą dawką. U pacjentów z masą ciała przekraczającą 175% należnej masy ciała brak jest danych dotyczących dawkowania, a dawka nie powinna przekraczać 40 mg/dobę ze względu na zwiększoną ekspozycję ogólnoustrojową.
afereza, chemioterapia mielosupresyjna, czynnik predykcyjny, czynnik wzrostu kolonii granulocytów, G-CSF, hemodializa, intensywna chemioterapia, klirens kreatyniny, komórka macierzysta, krwiotwórcza komórka progenitorowa, leczenie skojarzone, lekarz specjalista, mobilizacja komórek, należna masa ciała, ośrodek hematologiczny, ośrodek onkologiczny, pleryksafor, procedura mobilizacji, technika aseptyczna, wstrzyknięcie podskórne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Plerixafor Zentiva 20 mg/ml
Leczenie produktem leczniczym Plerixafor Zentiva powinno być prowadzone pod nadzorem lekarza specjalizującego się w onkologii lub hematologii, z uwzględnieniem ścisłej współpracy z ośrodkiem posiadającym doświadczenie w mobilizacji i aferezie komórek progenitorowych. Mobilizacja komórek może być utrudniona u pacjentów powyżej 60. roku życia, po wcześniejszej chemioterapii mielosupresyjnej lub intensywnej, a także przy maksymalnej liczbie krążących komórek macierzystych poniżej 20 komórek/μl. Zalecana dawka pleryksaforu podawana podskórnie wynosi 20 mg stałej dawki lub 0,24 mg/kg masy ciała u dorosłych ≤83 kg, 0,24 mg/kg u pacjentów >83 kg, a u dzieci i młodzieży (1-18 lat) 0,24 mg/kg mc. Maksymalna dawka dobowa to 40 mg. Preparat podaje się 6-11 godzin przed aferezą, po 4-dniowym leczeniu G-CSF w dawce 10 μg/kg mc. na dobę. Dawkowanie powinno być oparte na aktualnej masie ciała, a u pacjentów z klirensem kreatyniny 20-50 mL/min dawka powinna być zmniejszona do 0,16 mg/kg mc., maksymalnie 27 mg/dobę.
afereza, chemioterapia mielosupresyjna, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, ekspozycja ogólnoustrojowa, G-CSF, hemodializa, intensywna chemioterapia, klirens kreatyniny, krwiotwórcze komórki progenitorowe, mobilizacja komórek, należna masa ciała, onkologia i hematologia, pleryksafor, wstrzyknięcie podskórne