HLA-B27
HLA-B27 to antygen zgodności tkankowej klasy I, kodowany przez gen HLA-B znajdujący się na chromosomie 6. Jest częścią układu głównego kompleksu zgodności tkankowej (MHC), który odgrywa kluczową rolę w odpowiedzi immunologicznej organizmu.
Obecność antygenu HLA-B27 jest silnie związana z rozwojem spondyloartropatii seronegatywnych, szczególnie zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa (ZZSK), gdzie występuje u około 90-95% pacjentów rasy kaukaskiej z tym schorzeniem. Inne choroby powiązane z HLA-B27 to reaktywne zapalenie stawów, łuszczycowe zapalenie stawów, zapalenie stawów towarzyszące nieswoistym zapaleniom jelit oraz zapalenie błony naczyniowej oka.
Badanie obecności HLA-B27 jest wykorzystywane jako test diagnostyczny wspierający rozpoznanie spondyloartropatii, szczególnie u pacjentów z niejednoznacznymi objawami. Należy jednak pamiętać, że sam antygen występuje u około 8% zdrowej populacji kaukaskiej (z różnicami geograficznymi), co ogranicza jego wartość diagnostyczną jako samodzielnego markera.
Mechanizm, poprzez który HLA-B27 przyczynia się do patogenezy chorób zapalnych, nie jest w pełni wyjaśniony. Obecnie rozważa się kilka hipotez, w tym teorię artretogennych peptydów, nieprawidłowego fałdowania białka oraz teorię dotyczącą roli mikrobioty jelitowej w inicjowaniu procesu chorobowego u osób genetycznie predysponowanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Reaktywne zapalenie stawów – Diagnostyka i diagnoza
Reaktywne zapalenie stawów (ReZS) to zapalenie stawów rozwijające się 1-4 tygodnie po infekcji przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego lub dróg oddechowych. Diagnoza opiera się na obrazie klinicznym, wywiadzie i wykluczeniu innych przyczyn, gdyż brak jest specyficznego testu diagnostycznego. Charakterystyczne jest asymetryczne oligoartykularne zapalenie stawów, najczęściej kończyn dolnych, z objawami pozastawowymi (zapalenie spojówek, zmiany skórne, zapalenie cewki moczowej). W badaniach laboratoryjnych obserwuje się podwyższone markery stanu zapalnego: OB i CRP, negatywny czynnik reumatoidalny i ANA, a u 65-96% pacjentów obecność HLA-B27, który koreluje z zajęciem kręgosłupa i zapaleniem błony naczyniowej oka. Płyn stawowy cechuje się leukocytozą 10 000-40 000/μl z przewagą neutrofilów, brakiem kryształów i ujemnymi posiewami bakteriologicznymi. Diagnostyka różnicowa obejmuje m.in. infekcyjne zapalenie stawów, dnę moczanową, RZS i łuszczycowe zapalenie stawów.
białko C-reaktywne, choroba zapalna jelit, czynnik reumatoidalny, dna moczanowa, entezopatia, gorączka reumatyczna, HLA-B27, infekcyjne zapalenie stawów, keratoderma blennorrhagicum, łuszczycowe zapalenie stawów, odczyn Biernackiego, płyn stawowy, przeciwciała przeciwjądrowe, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatolog dziecięcy, rezonans magnetyczny, rzeżączkowe zapalenie stawów, spondyloartropatia osiowa, układ moczowo-płciowy, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie cewki moczowej, zapalenie spojówek, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalenie stawów śródstopno-paliczkowych, zapalenie szyjki macicy - Leksykon chorób i schorzeń
Sacroiliitis to zapalenie stawu krzyżowo-biodrowego. – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Sacroiliitis, czyli zapalenie stawu krzyżowo-biodrowego, charakteryzuje się zróżnicowanym rokowaniem zależnym od obecności zmian strukturalnych, biomarkerów (np. podwyższonego CRP) oraz wyników badań obrazowych, zwłaszcza MRI i niskodawkowego CT. Wczesna diagnostyka, szczególnie u dzieci z młodzieńczą spondyloartropatią (JSpA) HLA-B27 pozytywnych z podwyższonym CRP (prawdopodobieństwo sacroiliitis 0,84 vs. 0,33 bez podwyższonego CRP), umożliwia wcześniejsze wdrożenie terapii i zapobiega trwałym uszkodzeniom. MRI wykazuje wysoką czułość w wykrywaniu aktywnego zapalenia, które często przebiega bezobjawowo, co podkreśla konieczność przesiewowego badania u tej grupy pacjentów. Niskodawkowe CT przewyższa klasyczne RTG pod względem diagnostycznym, wykrywając ponad 95% przypadków, przy jednoczesnym zmniejszeniu ekspozycji na promieniowanie.
badanie RTG, biomarker, CRP, czynniki prognostyczne, dactylitis, HLA-B27, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, młodzieńcza spondyloartropatia, nawrót choroby, nieswoiste choroby zapalne jelit, osiowa spondyloartropatia, postępowanie terapeutyczne, remisja kliniczna, sacroiliitis, zaostrzenie choroby, zapalenie stawu krzyżowo-biodrowego, zapalny ból pleców, zmiany strukturalne, zmiany zapalne - Leksykon chorób i schorzeń
Uwiteus – Epidemiologia
Zapalenie błony naczyniowej (uveitis) stanowi istotne wyzwanie zdrowotne, będąc jedną z głównych przyczyn utraty wzroku na świecie. Częstość występowania tej choroby waha się globalnie od 69 do 204 przypadków na 100 000 osób, a zapadalność wynosi od 17 do 52 przypadków na 100 000 osób rocznie. W USA roczna zapadalność wynosi 18,9-52/100 000, a częstość występowania nieinfekcyjnego uveitis u dorosłych to 121/100 000, u dzieci 29/100 000. Choroba najczęściej dotyczy osób w wieku produkcyjnym (20-60 lat), ze średnim wiekiem diagnozy około 37 lat. Etiologia jest zróżnicowana: idiopatyczne przypadki stanowią 25,7-70%, infekcyjne około 20%, a immunologiczne związane m.in. z HLA-B27 i chorobą Behçeta. Zapalenie przedniej części błony naczyniowej jest najczęstszą formą (27,8-72% przypadków), a zapalenie tylnej części – najrzadszą. Występują istotne różnice geograficzne i demograficzne, w tym predyspozycje rasowe i wpływ chorób układowych (np. sarkoidoza, spondyloartropatie). Zapalenie błony naczyniowej u dzieci stanowi 2-14% przypadków, z JIA jako najczęstszą przyczyną układową (14,8%).
białaczka, borelioza, choroba autoimmunologiczna, choroba Behçeta, choroba Leśniowskiego-Crohna, gruźlica, HLA-B27, kiła, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, panuveitis, reaktywne zapalenie stawów, sarkoidoza, ślepota prawna, spondyloartropatia, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, toksokaroza, toksoplazmoza oczna, uraz oka, utrata wzroku, wirus opryszczki pospolitej, wirus ospy wietrznej i półpaśca, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaćma, zapadalność, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie całej błony naczyniowej, zapalenie przedniej części błony naczyniowej, zapalenie wnętrza gałki ocznej, zespół TINU, zespół Vogt-Koyanagi-Harada, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - Leksykon chorób i schorzeń
Ankylozujące zapalenie stawów kręgosłupa – Diagnostyka i diagnoza
Ankylozujące zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK) to przewlekła choroba zapalna, głównie zajmująca kręgosłup i stawy krzyżowo-biodrowe, charakteryzująca się zapalnym bólem pleców o specyficznych cechach (wiek początku <40 lat, podstępny początek, poprawa po ćwiczeniach, ból nocny). Diagnostyka opiera się na dokładnym wywiadzie, badaniu fizykalnym (ocena ruchomości kręgosłupa i rozszerzalności klatki piersiowej) oraz badaniach laboratoryjnych, w tym oznaczeniu HLA-B27 (obecność u 80-95% pacjentów), CRP i OB, które mogą być podwyższone, ale nie są specyficzne. Kluczową rolę odgrywają badania obrazowe: RTG stawów krzyżowo-biodrowych (zmiany widoczne po 7-10 latach) oraz MRI, który umożliwia wykrycie wczesnych zmian zapalnych, co jest szczególnie istotne w rozpoznawaniu nieradiograficznej osiowej spondyloartropatii (nr-axSpA). Kryteria diagnostyczne obejmują zmodyfikowane kryteria nowojorskie oraz kryteria ASAS, uwzględniające zarówno obrazowanie, jak i cechy kliniczne oraz obecność HLA-B27.
ankylozujące zapalenie stawów kręgosłupa, antygen HLA-B27, badanie fizykalne, białko C-reaktywne, choroba zapalna jelit, dactylitis, deformacja kręgosłupa, enthesitis, fibromialgia, HLA-B27, kręgosłup bambusowy, łuszczyca, morfologia krwi, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk szpiku kostnego, odczyn Biernackiego, osiowa spondyloartropatia, rentgenografia, reumatolog, rezonans magnetyczny, sacroiliitis, sklerotyzacja, staw krzyżowo-biodrowy, tomografia komputerowa, zapalenie błony maziowej, zapalenie palców, zapalenie przyczepów ścięgnistych, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalenie torebki stawowej, zapalna choroba reumatyczna, zapalny ból pleców, ZZSK - Leksykon chorób i schorzeń
Sacroiliitis to zapalenie stawu krzyżowo-biodrowego. – Etiologia i przyczyny
Sacroiliitis to zapalenie stawu krzyżowo-biodrowego, które może mieć etiologię zapalną, mechaniczną, infekcyjną lub zwyrodnieniową. Najczęściej występuje w przebiegu spondyloartropatii, takich jak zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK), łuszczycowe zapalenie stawów (34-78% pacjentów) czy choroby zapalne jelit. Patogeneza obejmuje aktywację cytokin prozapalnych (m.in. TNF), odpowiedź autoimmunologiczną oraz infiltrację komórek zapalnych. Mechaniczne przyczyny wiążą się z przeciążeniem, mikrourazami i zaburzeniami biomechanicznymi, natomiast infekcyjne sacroiliitis, choć rzadkie, wymaga pilnej interwencji ze względu na ryzyko ropnia i destrukcji tkanek. Czynniki ryzyka to m.in. obecność antygenu HLA-B27, predyspozycje rodzinne, urazy miednicy, ciąża oraz czynniki zawodowe i styl życia (otyłość, palenie, dożylne używanie narkotyków).
ankyloza, bruceloza, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba Pageta, dna moczanowa, gronkowiec złocisty, gruźlica, hipermobilność, hipomobilność, HLA-B27, infekcja bakteryjna, infekcyjne zapalenie wsierdzia, łańcuch kinematyczny, łuszczycowe zapalenie stawów, nadczynność przytarczyc, osteoartroza, osteofity, reaktywne zapalenie stawów, sacroiliitis, sarkoidoza, SLE, spondyloartropatia, staw krzyżowo-biodrowy, stwardnienie podchrzęstne, TNF, torbiele podchrzęstne, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, ZZSK - Leksykon chorób i schorzeń
Reumatoidalne zapalenie stawów związane z łuszczycą – Diagnostyka i diagnoza
Łuszczycowe zapalenie stawów (PsA) to przewlekła choroba zapalna, której diagnoza jest utrudniona ze względu na brak specyficznego testu diagnostycznego oraz podobieństwo objawów do innych schorzeń reumatycznych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) czy dna moczanowa. W diagnostyce kluczowe jest kompleksowe podejście obejmujące szczegółowy wywiad, badanie fizykalne (ocena zapalenia stawów, entezopatii, dactylitis, zmian skórnych i paznokciowych), badania laboratoryjne (OB, CRP, czynnik reumatoidalny, anty-CCP, HLA-B27, poziom kwasu moczowego) oraz badania obrazowe (RTG, MRI, USG, CT). W płynie stawowym w łuszczycy stawowej obserwuje się stan zapalny z liczbą leukocytów 5000-15000/μl. Kryteria klasyfikacyjne CASPAR (≥3 punkty) oraz Molla i Wrighta wspomagają rozpoznanie, a narzędzia przesiewowe takie jak PEST (wynik ≥3), ToPAS2 i PSA ułatwiają wczesne wykrycie choroby, szczególnie u pacjentów z łuszczycą skóry.
arthritis mutilans, badanie fizykalne, białko C-reaktywne, choroba zwyrodnieniowa stawów, czynnik reumatoidalny, dactylitis, dna moczanowa, HLA-B27, kryteria CASPAR, łuszczyca skóry, łuszczyca stawowa, mikroRNA, odczyn Biernackiego, PEST, płyn stawowy, przeciwciała anty-CCP, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, rezonans magnetyczny, spektrometria masowa, staw międzypaliczkowy dalszy, tomografia komputerowa, ultrasonografia, uszkodzenie stawu, zapalenie błony maziowej, zapalenie przyczepów ścięgnistych, zapalenie stawu, zdjęcie rentgenowskie, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - Leksykon chorób i schorzeń
Reaktywne zapalenie stawów – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Reaktywne zapalenie stawów (ReA) cechuje się zmiennym przebiegiem klinicznym, zwykle samoograniczającym się z ustąpieniem objawów w ciągu 3-12 miesięcy, przy czym około 50% pacjentów doświadcza objawów krótszych niż 6 miesięcy. Przewlekły przebieg, definiowany jako utrzymujący się powyżej 6 miesięcy, występuje u 30-63% chorych, a u około 25% objawy trwają ponad rok, co może prowadzić do rozwoju przewlekłej spondyloartropatii. Czynniki prognostyczne cięższego i przewlekłego przebiegu obejmują obecność antygenu HLA-B27 (występującego u 30-80% pacjentów), typ infekcji (szczególnie Chlamydia, Yersinia, Salmonella, Shigella), dodatni wywiad rodzinny w kierunku spondyloartropatii, zajęcie stawu biodrowego, podwyższone OB powyżej 30 mm/h, brak odpowiedzi na NLPZ oraz współistniejące przewlekłe zapalenie jelit. Nawrót choroby występuje u 15-50% pacjentów, zwłaszcza u nosicieli HLA-B27, a około 15-30% rozwija długotrwałe zapalenie stawów, zapalenie przyczepów ścięgnistych lub zapalenie kręgosłupa, z możliwością progresji do zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa lub radiologicznego zapalenia stawów krzyżowo-biodrowych.
choroba zapalna jelit, dysmutaza ponadtlenkowa, enzym konwertujący angiotensynę, HLA-B27, katalaza, metotreksat, mikrobiom, niesteroidowy lek przeciwzapalny, przewlekłe zapalenie jelit, reaktywne zapalenie stawów, spondyloartropatia, zaburzenie autoimmunologiczne, zakażenie chlamydią, zapalenie kręgosłupa, zapalenie przyczepów ścięgnistych, zapalenie stawów, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalenie stawu biodrowego, zastawka aortalna, zespół Reitera, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa