zapalenie stawów śródstopno-paliczkowych
Zapalenie stawów śródstopno-paliczkowych (metatarsophalangeal joint arthritis, MTP arthritis) jest schorzeniem dotyczącym połączeń między kośćmi śródstopia a paliczkami podstawowymi stopy. Proces zapalny może mieć charakter pierwotny lub wtórny, występując jako konsekwencja innych chorób ogólnoustrojowych.
Etiologia schorzenia jest złożona i obejmuje: reumatoidalne zapalenie stawów, dnę moczanową, łuszczycowe zapalenie stawów, osteoartrozę (chorobę zwyrodnieniową stawów) oraz urazy mechaniczne. Szczególnie często zajęty jest pierwszy staw śródstopno-paliczkowy, co objawia się jako hallux rigidus, charakteryzujący się ograniczeniem zgięcia grzbietowego.
Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym, badaniach obrazowych (RTG, USG, MRI) oraz badaniach laboratoryjnych, które pozwalają na określenie przyczyny zapalenia. W obrazie radiologicznym obserwuje się zwężenie szpary stawowej, obecność osteofitów oraz ewentualne złogi moczanowe (w przypadku dny).
Leczenie jest uzależnione od przyczyny i stopnia zaawansowania zmian. Obejmuje farmakoterapię (NLPZ, glikokortykosteroidy, leki modyfikujące przebieg choroby), fizykoterapię, stosowanie wkładek ortopedycznych oraz, w zaawansowanych przypadkach, interwencje chirurgiczne (artroplastyka, artrodeza). Zapalenie stawów śródstopno-paliczkowych wymaga kompleksowego podejścia z uwzględnieniem choroby podstawowej i współistniejących zaburzeń biomechaniki stopy.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Reaktywne zapalenie stawów – Diagnostyka i diagnoza
Reaktywne zapalenie stawów (ReZS) to zapalenie stawów rozwijające się 1-4 tygodnie po infekcji przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego lub dróg oddechowych. Diagnoza opiera się na obrazie klinicznym, wywiadzie i wykluczeniu innych przyczyn, gdyż brak jest specyficznego testu diagnostycznego. Charakterystyczne jest asymetryczne oligoartykularne zapalenie stawów, najczęściej kończyn dolnych, z objawami pozastawowymi (zapalenie spojówek, zmiany skórne, zapalenie cewki moczowej). W badaniach laboratoryjnych obserwuje się podwyższone markery stanu zapalnego: OB i CRP, negatywny czynnik reumatoidalny i ANA, a u 65-96% pacjentów obecność HLA-B27, który koreluje z zajęciem kręgosłupa i zapaleniem błony naczyniowej oka. Płyn stawowy cechuje się leukocytozą 10 000-40 000/μl z przewagą neutrofilów, brakiem kryształów i ujemnymi posiewami bakteriologicznymi. Diagnostyka różnicowa obejmuje m.in. infekcyjne zapalenie stawów, dnę moczanową, RZS i łuszczycowe zapalenie stawów.
białko C-reaktywne, choroba zapalna jelit, czynnik reumatoidalny, dna moczanowa, entezopatia, gorączka reumatyczna, HLA-B27, infekcyjne zapalenie stawów, keratoderma blennorrhagicum, łuszczycowe zapalenie stawów, odczyn Biernackiego, płyn stawowy, przeciwciała przeciwjądrowe, reaktywne zapalenie stawów, reumatoidalne zapalenie stawów, reumatolog dziecięcy, rezonans magnetyczny, rzeżączkowe zapalenie stawów, spondyloartropatia osiowa, układ moczowo-płciowy, zapalenie błony maziowej, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie cewki moczowej, zapalenie spojówek, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalenie stawów śródstopno-paliczkowych, zapalenie szyjki macicy