leiszmanioza
Leiszmanioza to choroba pasożytnicza wywołana przez pierwotniaki z rodzaju Leishmania, przenoszone przez ukłucie samicy moskita z rodzaju Phlebotomus. Występuje głównie w strefach tropikalnych i subtropikalnych, jednak w ostatnich latach obserwuje się rozszerzanie zasięgu geograficznego, także na tereny południowej Europy.
Wyróżnia się trzy główne postacie kliniczne leiszmaniozy: skórną, śluzówkowo-skórną oraz trzewną (zwaną też kala-azar). Postać skórna objawia się występowaniem owrzodzeń w miejscu ukłucia owada, postać śluzówkowo-skórna może prowadzić do zniszczenia tkanek miękkich twarzy, natomiast postać trzewna, będąca najcięższą formą choroby, atakuje narządy wewnętrzne (wątrobę, śledzionę, szpik kostny) i nieleczona może prowadzić do zgonu.
Diagnostyka leiszmaniozy opiera się na badaniach mikroskopowych, hodowlach pasożyta, testach serologicznych oraz metodach molekularnych (PCR). Leczenie zależy od postaci klinicznej i obejmuje stosowanie leków przeciwpierwotniakowych, takich jak związki antymonu pięciowartościowego, amfoterycyna B, miltefozyna czy paromomycyna. Istotne jest także leczenie chorób współistniejących oraz zapobieganie zakażeniom oportunistycznym, szczególnie u pacjentów z obniżoną odpornością.
W profilaktyce leiszmaniozy kluczową rolę odgrywa ochrona przed ukłuciami owadów poprzez stosowanie repelentów, noszenie odpowiedniej odzieży oraz używanie moskitier, jak również zwalczanie wektorów i rezerwuarów choroby. U podróżujących do obszarów endemicznych zaleca się stosowanie środków ochrony osobistej przed owadami.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Robaki u ludzi – Zapobieganie i profilaktyka
Zakażenia pasożytami jelitowymi stanowią globalny problem zdrowotny, wymagający kompleksowej profilaktyki opartej na rygorystycznej higienie osobistej, odpowiedniej obróbce termicznej żywności (mięso czerwone i ryby do 62,8°C, mięso mielone do 71°C, drób do 73,9°C) oraz utrzymaniu czystości środowiska domowego (pranie bielizny i pościeli w temperaturze minimum 60°C). Szczególne znaczenie ma okresowe odrobaczanie w obszarach endemicznych, zgodnie z zaleceniami WHO, stosujące albendazol (400 mg), mebendazol (500 mg) lub iwermektynę w przypadku Strongyloides stercoralis. Profilaktyka obejmuje także unikanie kontaktu z zanieczyszczoną glebą, wodą i żywnością, a także kontrolę zwierząt domowych poprzez regularne odrobaczanie i higienę. Dzieci, kobiety w ciąży oraz osoby z obniżoną odpornością wymagają szczególnej uwagi i dostosowanych środków zapobiegawczych.
albendazol, Ascaris lumbricoides, Enterobius vermicularis, Giardia lamblia, glista, glista ludzka, iwermektyna, jajo pasożyta, leczenie profilaktyczne, leiszmanioza, lek przeciwpasożytniczy, mebendazol, odrobaczanie, owsik, pasożyt jelitowy, ponowne zakażenie, schistosomatoza, Strongyloides stercoralis, tasiemiec, tęgoryjec, toksoplazmoza, toxocara, Trichuris trichiura, włosogłówka, zakażenie pasożytnicze - Leksykon chorób i schorzeń
Powiększenie śledziony (splenomegalia) – Epidemiologia
Splenomegalia, definiowana jako powiększenie śledziony powyżej 12-20 cm długości lub masy >400 g (masywna splenomegalia >20 cm lub >1000 g), występuje u około 2% populacji USA, z wyższą częstością w rejonach endemicznych malarii i schistosomatozy (do 80%). Etiologia splenomegalii jest zróżnicowana i obejmuje choroby hematologiczne (39%), choroby wątroby (18%), zakażenia (10%) oraz inne schorzenia (8%). W krajach rozwiniętych dominują przyczyny takie jak marskość wątroby z nadciśnieniem wrotnym, nowotwory mieloproliferacyjne (np. mielofibroza z 90% przypadków splenomegalii), ostre białaczki, chłoniaki, a także zakażenia (mononukleoza, malaria, leiszmanioza). Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym, USG, CT, MRI oraz badaniach laboratoryjnych, w tym morfologii krwi i ocenie funkcji wątroby. W splenomegalii obserwuje się często hipersplenizm manifestujący się małopłytkowością, leukopenią i niedokrwistością. U pacjentów z czerwienicą prawdziwą splenomegalia występuje u 36%, a u mielofibrozy nawet u 90% chorych.
chłoniak nieziarniczy, chłoniak strefy brzeżnej śledziony, choroba Gauchera, choroba sierpowatokrwinkowa, czerwienica prawdziwa, hipersplenizm, leiszmanioza, leukopenia, limfocytoza, małopłytkowość, małopłytkowość immunologiczna, marskość wątroby, mielofibroza, mononukleoza, nadciśnienie wrotne, nadpłytkowość samoistna, niedokrwistość, nowotwory mieloproliferacyjne, ostra białaczka, pęknięcie śledziony, przewlekła białaczka limfocytowa, splenektomia, splenomegalia, zakrzepica żyły śledzionowej