myśl natrętna

Myśl natrętna (obsesja) to uporczywie powracająca, intruzywna idea, wyobrażenie lub impuls, które pacjent rozpoznaje jako własne, ale jednocześnie odczuwa je jako obce, niepożądane i niemożliwe do kontrolowania. Myśli natrętne stanowią kluczowy element zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego (OCD), ale mogą występować również w innych jednostkach chorobowych, takich jak depresja, zaburzenia lękowe czy zaburzenia ze spektrum schizofrenii.

Charakterystyczną cechą myśli natrętnych jest ich egodystoniczny charakter – pacjent zdaje sobie sprawę z ich irracjonalności, próbuje je ignorować lub neutralizować, co prowadzi do narastającego niepokoju. W odpowiedzi na ten dyskomfort psychiczny chorzy często rozwijają czynności natrętne (kompulsje), mające na celu zmniejszenie lęku lub zapobieżenie wyobrażonemu niebezpieczeństwu. Typowe obsesje dotyczą zanieczyszczenia, zarażenia, wątpliwości, potrzeby symetrii lub perfekcyjnego porządku, a także treści agresywnych lub seksualnych.

W diagnostyce różnicowej należy odróżnić myśli natrętne od urojeń (które są traktowane przez pacjenta jako prawdziwe) oraz od ruminacji depresyjnych (które są mniej intruzywne i bardziej zgodne z nastrojem pacjenta). Leczenie myśli natrętnych obejmuje przede wszystkim psychoterapię poznawczo-behawioralną z elementami ekspozycji i powstrzymania reakcji oraz farmakoterapię z wykorzystaniem selektywnych inhibitorów wychwytu serotoniny (SSRI) lub klomipraminy.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl