różyczka wrodzona
Różyczka wrodzona (syndrom różyczki wrodzonej, CRS – Congenital Rubella Syndrome) to zespół wad wrodzonych powstających w wyniku zakażenia płodu wirusem różyczki w czasie ciąży. Zakażenie jest szczególnie niebezpieczne w pierwszym trymestrze, gdy ryzyko uszkodzenia płodu sięga 90%.
Patogeneza różyczki wrodzonej obejmuje zakażenie płodu poprzez łożysko, następnie replikację wirusa w tkankach płodu, co prowadzi do uszkodzenia naczyń krwionośnych oraz zahamowania podziałów komórkowych. Wirus różyczki może być obecny w organizmie dziecka nawet przez 12-18 miesięcy po urodzeniu, stanowiąc źródło zakażenia dla osób z otoczenia.
Objawy różyczki wrodzonej obejmują tzw. triadę Greega: wady serca (przetrwały przewód tętniczy, zwężenie tętnicy płucnej), zaćmę oraz głuchotę. Dodatkowo mogą występować małogłowie, opóźnienie rozwoju psychoruchowego, trombocytopenia, zapalenie wątroby, zapalenie mózgu oraz charakterystyczne zmiany skórne. Konsekwencje zakażenia wewnątrzmacicznego mogą ujawnić się dopiero w późniejszym okresie życia dziecka.
Diagnostyka różyczki wrodzonej opiera się na badaniach serologicznych (obecność przeciwciał IgM przeciwko wirusowi różyczki u noworodka), izolacji wirusa oraz badaniach molekularnych. Profilaktyka polega głównie na szczepieniach przeciwko różyczce, które są najskuteczniejszą metodą zapobiegania zespołowi różyczki wrodzonej.
Leczenie różyczki wrodzonej jest wyłącznie objawowe i wymaga podejścia wielospecjalistycznego, obejmującego m.in. kardiologów, okulistów, otolaryngologów i neurologów. Rokowanie zależy od stopnia uszkodzenia narządów i czasu zakażenia płodu. Powikłania wynikające z różyczki wrodzonej mają zazwyczaj charakter trwały.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wirus różyczki – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Brak jest kompleksowych badań oceniających wpływ szczepionek Priorix i Priorix-Tetra, zawierających żywy atenuowany wirus różyczki (szczep Wistar RA 27/3, dawka nie mniejsza niż 10 CCID50), na płodność. Kobiety w ciąży nie powinny być szczepione tymi preparatami ze względu na teoretyczne ryzyko transmisji wirusa na płód, choć dotychczas nie udokumentowano przypadków zespołu różyczki wrodzonej u ponad 3500 kobiet zaszczepionych nieświadomie w wczesnej ciąży. W przypadku nieumyślnego szczepienia kobiety ciężarnej nie jest wskazane przerywanie ciąży, a pacjentka powinna być poinformowana o braku udokumentowanych powikłań. Zaleca się, aby kobiety w wieku rozrodczym unikały zajścia w ciążę przez minimum 1 miesiąc po szczepieniu, co odpowiada okresowi potencjalnego namnażania się wirusa szczepionkowego w organizmie.
- Leksykon chorób i schorzeń
Zaćma dziecięca – Zapobieganie i profilaktyka
Zaćma dziecięca stanowi istotną przyczynę uleczalnej ślepoty u dzieci, a jej nieleczenie prowadzi do rozwoju amblyopii i trwałego upośledzenia widzenia. Profilaktyka obejmuje przede wszystkim właściwą opiekę prenatalną, w tym szczepienia przeciwko różyczce oraz unikanie infekcji takich jak ospa wietrzna, cytomegalowirus, HIV czy toksoplazmoza. Poradnictwo genetyczne jest wskazane w rodzinach z historią zaćmy wrodzonej. Kluczowe jest wczesne wykrycie zaćmy poprzez badania przesiewowe noworodków (ocena odruchu czerwonego) oraz regularne badania okulistyczne, zwłaszcza u dzieci z młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów (JIA). Chirurgiczne usunięcie istotnych zaćm jednostronnych powinno odbyć się między 4. a 6. tygodniem życia, a obustronnych między 6. a 8. tygodniem życia, co jest warunkiem optymalnego rozwoju widzenia.
amblyopia, błąd refrakcji, cytomegalowirus, galaktozemia, jaskra, kortykosteroid miejscowy, leukokoria, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów, niedowidzenie, odruch czerwony, okulistyka dziecięca, ospa wietrzna, poradnictwo genetyczne, promieniowanie UV, promieniowanie UVA i UVB, różyczka wrodzona, szczepienie przeciwko odrze, toksoplazmoza, zaćma dziecięca, zaćma nabyta, zaćma obustronna, zaćma urazowa, zaćma wrodzona, zaćma wtórna, zapalenie błony naczyniowej - Leksykon chorób i schorzeń
Odra, świnka i różyczka – Leczenie
Szczepionka MMR, zawierająca żywe, atenuowane wirusy odry, świnki i różyczki, jest podawana podskórnie w dwóch dawkach: pierwsza w wieku 12-15 miesięcy, druga w 4-6 lat. U dorosłych bez potwierdzonej odporności zaleca się co najmniej jedną dawkę, a w grupach ryzyka – dwie dawki w odstępie minimum 28 dni. Skuteczność jednej dawki wynosi około 93% przeciw odrze, 72% przeciw śwince i 97% przeciw różyczce, natomiast dwie dawki zwiększają ochronę do 97%, 86% i 99% odpowiednio. Szczepionka jest przeciwwskazana u kobiet w ciąży, osób z ciężkimi zaburzeniami odporności, ostrą chorobą gorączkową, ciężką reakcją alergiczną na składniki szczepionki oraz nieleczoną aktywną gruźlicą. Profilaktyka poekspozycyjna jest skuteczna, jeśli szczepienie nastąpi w ciągu 72 godzin od kontaktu z chorym na odrę lub świnkę.
anafilaksja, atenuowany wirus, brodawka skórna, ciężki przebieg choroby, drgawki gorączkowe, farmakoterapia, gorączka, gruźlica, immunoglobulina, immunomodulacja, immunoterapia, kalendarz szczepień, leczenie immunosupresyjne, leczenie objawowe, małopłytkowość, mięczak zakaźny, molluscum contagiosum, neomycyna, odporność populacyjna, odra-świnka-różyczka, profilaktyka poekspozycyjna, przeciwciało przeciwwirusowe, reakcja alergiczna, różyczka, różyczka wrodzona, szczepionka MMR, układ odpornościowy, wirus brodawczaka ludzkiego, witamina A, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie odporności, zapalenie jąder, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie ślinianek