antagonista receptora S1P
Antagonista receptora S1P (receptora sfingozyny-1-fosforanu) to substancja blokująca działanie receptorów S1P, które odgrywają kluczową rolę w regulacji migracji limfocytów z węzłów chłonnych do krwiobiegu. W wyniku blokady receptorów S1P dochodzi do sekwestracji limfocytów w narządach limfatycznych, co prowadzi do ograniczenia napływu komórek układu immunologicznego do ośrodkowego układu nerwowego.
Antagoniści receptora S1P są stosowani w leczeniu stwardnienia rozsianego (SM), gdzie zapobiegają powstawaniu nowych ognisk zapalnych. Do tej grupy leków należą m.in. fingolimod (pierwszy doustny lek modyfikujący przebieg SM), siponimod, ozanimod i ponesimod. Każdy z tych leków charakteryzuje się nieco odmienną selektywnością wobec poszczególnych podtypów receptorów S1P (S1P1-S1P5).
Terapia antagonistami receptora S1P wiąże się z charakterystycznymi działaniami niepożądanymi, do których należą: przejściowa bradykardia po pierwszej dawce, podwyższenie enzymów wątrobowych, limfopenia, zwiększone ryzyko infekcji (w tym zakażeń oportunistycznych) oraz obrzęk plamki żółtej. Z tego powodu przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest przeprowadzenie badań przesiewowych, a w trakcie terapii – regularne monitorowanie pacjenta.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Fingolimod SUN, selektywny modulator receptora sfingozyno-1-fosforanu (S1P), wykazuje złożone działanie immunosupresyjne i neuroprotekcyjne, co czyni go skutecznym lekiem w terapii stwardnienia rozsianego (RRMS). Po podaniu dawki 0,5 mg następuje szybka redukcja liczby limfocytów T i B w krwi obwodowej do około 30% wartości wyjściowych (około 500 komórek/μl) w ciągu dwóch tygodni, z odwracalnym efektem po zakończeniu terapii. Mechanizm działania opiera się na blokowaniu receptorów S1P na limfocytach, co uniemożliwia ich migrację z węzłów chłonnych, a także na modulacji receptorów S1P w ośrodkowym układzie nerwowym, co może przyczyniać się do efektu neuroprotekcyjnego. Fingolimod wywołuje przejściową bradykardię i zwolnienie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, szczególnie w pierwszych 6 godzinach po podaniu dawki, z powrotem do wartości wyjściowych w ciągu miesiąca. Działanie na układ oddechowy jest minimalne przy dawkach terapeutycznych 0,5 mg i 1,25 mg, bez wpływu na natlenowanie czy reakcję na beta-agonistów wziewnych.
antagonista receptora S1P, bariera krew-mózg, bradykardia, efektorowe komórki pamięci, fosforan fingolimodu, kanał potasowy, komórki Th17, limfocyty T i B, migotanie przedsionków, modulator receptora sfingozyno-1-fosforanu, nadzór immunologiczny, natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa, natężony przepływ wydechowy, obrazy T1-zależne, obrazy T2-zależne, pojemność minutowa serca, postęp niesprawności, proces zapalny, przedwczesne skurcze przedsionkowe, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, reaktywność dróg oddechowych, receptor sfingozyno-1-fosforanu, redystrybucja limfocytów, roczny wskaźnik rzutów, skala EDSS, skala Tannera, stwardnienie rozsiane, ustępująco-nawracająca postać stwardnienia rozsianego, wzmocnienie po podaniu gadolinu -
Leksykon leków
Fingolimod Pharmaselect, będący selektywnym lekiem immunosupresyjnym (kod ATC: L04AA27), działa jako modulator receptora fosforanu sfingozyny 1 (S1P). Po podaniu doustnym ulega przemianie do aktywnego fosforanu fingolimodu, który przenika przez barierę krew-mózg i funkcjonuje jako czynnościowy antagonista receptorów S1P na limfocytach, blokując ich egress z węzłów chłonnych. W efekcie dochodzi do redystrybucji limfocytów, zwłaszcza prozapalnych komórek Th17, co ogranicza ich migrację do OUN i zmniejsza procesy zapalne. Dawka 0,5 mg powoduje redukcję liczby limfocytów do około 30% wartości wyjściowych (około 500 komórek/μl) w ciągu dwóch tygodni, z utrzymaniem obniżonego poziomu podczas terapii. Po odstawieniu leku liczba limfocytów wraca do normy w ciągu 1-2 miesięcy. Fingolimod selektywnie wpływa na limfocyty T i B, nie obniżając liczby monocytów, a także powoduje łagodne zmniejszenie neutrofilów do około 80% wartości wyjściowych. Wpływ na układ sercowo-naczyniowy obejmuje przejściową bradykardię i zwolnienie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, z maksymalnym efektem w ciągu 6 godzin po podaniu dawki, które ustępuje w ciągu miesiąca terapii.
antagonista receptora S1P, arytmia komorowa, badanie MRI, bariera krew-mózg, bradykardia, deplecja limfocytów, efektorowe komórki pamięci, FEV1, kanał potasowy prostowniczy, kinaza Rho, kinaza sfingozynowa, komórki Th17, lek immunosupresyjny, migotanie przedsionków, modulator receptora S1P, obrazy T2-zależne, ośrodkowy układ nerwowy, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, reaktywność dróg oddechowych, RRMS, skala EDSS, stwardnienie rozsiane, trzepotanie przedsionków, węzły chłonne, zanik mózgu, zmiany wzmacniające po gadolinie
