hormon nadnerczy

Hormony nadnerczy to grupa związków chemicznych produkowanych przez nadnercza – małe gruczoły wydzielania wewnętrznego umiejscowione nad górnymi biegunami nerek. Nadnercza składają się z dwóch części: kory i rdzenia, z których każda produkuje różne hormony o odmiennych funkcjach fizjologicznych.

Kora nadnerczy wytwarza trzy główne grupy hormonów steroidowych: glikokortykoidy (m.in. kortyzol), mineralokortykoidy (głównie aldosteron) oraz androgeny nadnerczowe (DHEA, DHEAS). Kortyzol reguluje metabolizm węglowodanów, tłuszczów i białek, wpływa na odporność oraz pomaga organizmowi radzić sobie ze stresem. Aldosteron kontroluje gospodarkę wodno-elektrolitową poprzez wpływ na reabsorpcję sodu i wydalanie potasu przez nerki. Androgeny nadnerczowe są prekursorami hormonów płciowych.

Rdzeń nadnerczy produkuje katecholaminy – adrenalinę i noradrenalinę, które są uwalniane w odpowiedzi na stres i odpowiadają za reakcję „walki lub ucieczki”. Powodują przyspieszenie akcji serca, rozszerzenie oskrzeli, wzrost ciśnienia tętniczego i mobilizację rezerw energetycznych organizmu.

Zaburzenia wydzielania hormonów nadnerczy mogą prowadzić do szeregu chorób, takich jak choroba Addisona (niedoczynność kory nadnerczy), zespół Cushinga (nadmiar glikokortykoidów), hiperaldosteronizm (nadmiar aldosteronu) czy guz chromochłonny (nadmierne wydzielanie katecholamin). Diagnostyka i leczenie tych schorzeń wymaga współpracy endokrynologów i specjalistów innych dziedzin medycyny.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl