ognisko HFMD
HFMD (Hand, Foot and Mouth Disease) to choroba zakaźna wywołana najczęściej przez wirusy Coxsackie A16 i enterowirus 71 (EV-A71). Ognisko HFMD oznacza wystąpienie kilku lub więcej przypadków tej choroby w określonej populacji, obszarze geograficznym i czasie, co wskazuje na aktywne rozprzestrzenianie się patogenu.
Choroba objawia się gorączką, bólem gardła, bolesnymi owrzodzeniami w jamie ustnej oraz wysypką na dłoniach, stopach i pośladkach. HFMD szerzy się drogą kropelkową, przez bezpośredni kontakt z wydzielinami z nosa i gardła, płynem z pęcherzyków wysypki oraz kałem zakażonych osób. Najczęściej dotyka dzieci poniżej 5 roku życia, ale może wystąpić również u starszych dzieci i dorosłych.
Ogniska HFMD występują zazwyczaj latem i wczesną jesienią, szczególnie w placówkach opieki dziennej, przedszkolach i szkołach. Diagnoza opiera się głównie na obrazie klinicznym, a leczenie jest objawowe. W większości przypadków choroba ustępuje samoistnie po 7-10 dniach, jednak ogniska epidemiczne wywołane przez EV-A71 mogą prowadzić do poważniejszych powikłań neurologicznych.
Kluczowe działania w przypadku ogniska HFMD obejmują izolację chorych, rygorystyczne przestrzeganie higieny rąk, dezynfekcję powierzchni oraz edukację opiekunów w zakresie zapobiegania transmisji. W przypadku wystąpienia ogniska w placówkach oświatowych konieczne jest powiadomienie lokalnych władz sanitarno-epidemiologicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba rąk, stóp i jamy ustnej – Epidemiologia
Choroba rąk, stóp i jamy ustnej (HFMD) jest wywoływana głównie przez enterowirusy z rodziny Picornaviridae, w tym EV-A71, CV-A16, CV-A6 i CV-A10, z dominacją CV-A6 w ostatnich latach. HFMD dotyka przede wszystkim dzieci poniżej 5 roku życia, ze szczególnie wysoką zapadalnością w grupie 12-23 miesięcy oraz największym wskaźnikiem śmiertelności w wieku 6-11 miesięcy. Zachorowalność w Chinach waha się od 19,51 do 166,1 przypadków na 100 000 osób, a średnia roczna zapadalność wynosi 1,61 na 100 mieszkańców (95% CI: 1,21-1,94). Choroba wykazuje sezonowość zależną od klimatu, z dodatnią korelacją z temperaturą (r=0,30), wilgotnością (r=0,20), prędkością wiatru (r=0,17) i opadami (r=0,17), a okres inkubacji wynosi 2-10 dni. Źródłem zakażenia są zarówno osoby objawowe, jak i bezobjawowi nosiciele, a transmisja odbywa się drogą kontaktową i fekalno-oralną. Wskaźnik śmiertelności w USA wynosi 0,06-0,11%, natomiast w Chinach w latach 2008-2014 z 10,7 mln przypadków odnotowano 3046 zgonów, głównie z powodu powikłań neurologicznych i sercowo-płucnych.
analiza filogenetyczna, choroba rąk, diagnostyka laboratoryjna, droga fekalno-oralna, enterowirus, Enterowirus 71, epidemiologia molekularna, lata życia skorygowane niepełnosprawnością, nadzór epidemiologiczny, nadzór sentinel, ognisko epidemiczne, ognisko HFMD, okres inkubacji, powikłania neurologiczne, powikłania sercowo-płucne, reakcja łańcuchowa polimerazy, stóp i jamy ustnej, szczepionka inaktywowana, szczepionka wielowalentna, wirus Coxsackie, wirus Coxsackie A16, wirus Coxsackie A6, wydzieliny z dróg oddechowych - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba rąk, stóp i jamy ustnej – Etiologia i przyczyny
Choroba rąk, stóp i jamy ustnej (HFMD) to wysoce zakaźna infekcja wirusowa, głównie dotykająca dzieci poniżej 5 roku życia, wywoływana przez enterowirusy, przede wszystkim Coxsackie A16, Coxsackie A6 oraz Enterowirus 71 (EV-A71). Inkubacja trwa zwykle 3-6 dni, a choroba charakteryzuje się bolesnymi owrzodzeniami w jamie ustnej oraz pęcherzykową wysypką na dłoniach, stopach i czasem na pośladkach czy okolicach narządów płciowych. Transmisja odbywa się drogą kontaktu bezpośredniego z wydzielinami, drogą fekalno-oralną, kropelkową oraz przez kontakt z zanieczyszczonymi powierzchniami. Zakaźność jest największa w pierwszym tygodniu objawów, jednak wirus może być wydalany nawet przez kilka tygodni po ustąpieniu symptomów, co utrudnia kontrolę epidemiologiczną, zwłaszcza w środowiskach dziecięcych. W USA i Europie dominującym patogenem jest Coxsackie A16, natomiast w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej częściej EV-A71, który wiąże się z poważniejszymi powikłaniami neurologicznymi, takimi jak aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu czy ostre wiotkie zapalenie rdzenia (AFM).
aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, choroba rąk, droga fekalno-oralna, droga kropelkowa, enterowirus, Enterowirus 71, leczenie antywirusowe, ognisko epidemiczne, ognisko HFMD, okres inkubacji, osłabiony układ odpornościowy, ostre wiotkie zapalenie rdzenia, owrzodzenie jamy ustnej, powikłania neurologiczne, powikłania sercowo-płucne, pryszczyca, stóp i jamy ustnej, szczepionka wielowalentna, wirus Coxsackie A16, wirus Coxsackie A6, wskaźnik śmiertelności, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych