gronkowce
Gronkowce (łac. Staphylococcus) to rodzaj bakterii Gram-dodatnich, występujących w formie kulistej, które układają się w charakterystyczne skupiska przypominające grona winogron. Te nieprzetwarzające bakterie są powszechnie spotykane w środowisku oraz na skórze i błonach śluzowych ludzi i zwierząt.
Najistotniejszym klinicznie gatunkiem jest Staphylococcus aureus (gronkowiec złocisty), odpowiedzialny za szereg zakażeń – od powierzchownych infekcji skóry (czyraki, ropnie) po poważne choroby inwazyjne, jak posocznica, zapalenie wsierdzia czy zapalenie szpiku kostnego. Szczególne zagrożenie stanowią szczepy MRSA (Methicillin-Resistant Staphylococcus aureus), oporne na antybiotyki beta-laktamowe.
Inne istotne klinicznie gatunki to S. epidermidis, często związany z zakażeniami implantów i cewników, oraz S. saprophyticus – druga co do częstości przyczyna niepowikłanych zakażeń układu moczowego u młodych kobiet. Diagnostyka opiera się na hodowli mikrobiologicznej, testach biochemicznych oraz coraz częściej metodach molekularnych.
Leczenie zakażeń gronkowcowych wymaga zwykle antybiotykoterapii, której wybór zależy od wrażliwości szczepu, lokalizacji i nasilenia infekcji. W przypadku zakażeń MRSA stosuje się antybiotyki glikopeptydowe (wankomycyna), linezolid, daptomycynę lub nowsze cefalospryny (ceftarolina). Istotne jest również odpowiednie postępowanie miejscowe, a w przypadku ropni – drenaż chirurgiczny.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Teicopix 200 mg
Teikoplanina, glikopeptydowy antybiotyk o kodzie ATC J01XA02, wykazuje działanie przeciwbakteryjne głównie wobec bakterii Gram-dodatnich poprzez hamowanie biosyntezy ściany komórkowej, wiążąc się specyficznie z resztami D-alanylo-D-alaninowymi i blokując syntezę peptydoglikanu. Oporność na teikoplaninę może wynikać z modyfikacji miejsca docelowego (np. u Enterococcus faecium, gdzie D-Ala-D-Ala jest zastąpione przez D-Ala-D-mleczan) lub nadprodukcji prekursorów mureiny (u Staphylococcus spp.). Wartości graniczne MIC według EUCAST (wersja 10.0, 2020) dla wrażliwości wynoszą: Staphylococcus aureus ≤ 2 mg/L, koagulazo-ujemne gronkowce ≤ 4 mg/L, Enterococcus spp. ≤ 2 mg/L, Streptococcus spp. (A, B, C, G) ≤ 2 mg/L, Streptococcus pneumoniae ≤ 2 mg/L oraz paciorkowce zieleniące ≤ 2 mg/L. Metoda oznaczania MIC powinna opierać się na mikrorozcieńczeniach zgodnie z normą ISO 20776.
antybiotyk, antybiotyk beta-laktamowy, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, biosynteza ściany komórkowej, Clostridium difficile, D-Ala-D-mleczan, D-dehydrogenaza mleczanowa, drobnoustrój, Enterococcus faecium, enterokoki oporne na wankomycynę, fenotyp Van-B, glikopeptydy przeciwbakteryjne, gronkowce, gronkowce koagulazo-ujemne, minimalne stężenie hamujące, Mycoplasma, oporność krzyżowa, oporność na teikoplaninę, oporność nabyta, paciorkowce zieleniące, parametr T>MIC, Peptostreptococcus, peptydoglikan, prekursor mureiny, prekursory mureiny, reszty D-alanylo-D-alaninowe, ściana komórkowa bakterii, Staphylococcus aureus, staphylococcus epidermidis, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, szczep typu dzikiego, szczepy metycylinooporne, teikoplanina, wankomycyna