wskaźnik Gleasona
Wskaźnik Gleasona (skala Gleasona) to system oceny histopatologicznej stosowany do określania stopnia złośliwości raka gruczołu krokowego. Został opracowany przez patologa Donalda Gleasona w latach 60. XX wieku i do dziś pozostaje najważniejszym narzędziem prognostycznym w diagnostyce tego nowotworu.
System opiera się na ocenie mikroskopowej dwóch dominujących wzorców architektonicznych występujących w bioptacie prostaty. Każdy wzorzec otrzymuje punktację od 1 do 5, gdzie 1 oznacza komórki najbardziej zróżnicowane (najbardziej podobne do prawidłowych), a 5 – najmniej zróżnicowane (najbardziej agresywne). Suma punktów dla obu dominujących wzorców tworzy wynik Gleasona w zakresie od 2 do 10.
Obecnie stosuje się głównie zmodyfikowany system Gleasona (tzw. ISUP Grade Group), gdzie najniższa ocena to 6 (3+3), wskazująca na nowotwór o niskim potencjale złośliwości. Wyniki 7 (3+4 lub 4+3), 8 (4+4) oraz 9-10 (4+5, 5+4, 5+5) oznaczają rosnące ryzyko agresywnego przebiegu choroby. System ten ma kluczowe znaczenie w planowaniu leczenia i prognozowaniu jego wyników.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Zasterid 5 mg
Finasteryd w dawce 5 mg, stosowany w preparacie Zasterid, wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, które wymagają uważnej obserwacji klinicznej. Najczęściej występują zaburzenia seksualne, takie jak obniżone libido, impotencja oraz zaburzenia ejakulacji, które pojawiają się głównie na początku terapii i u większości pacjentów ustępują z czasem. Inne istotne działania niepożądane obejmują reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy), zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, wysypkę oraz zmiany w obrębie gruczołów sutkowych (tkliwość, powiększenie). W trakcie terapii obserwowano także zmniejszenie objętości ejakulatu, co jest istotne w ocenie funkcji układu rozrodczego. Długotrwałe skutki seksualne, takie jak utrzymujące się obniżone libido, mogą wpływać na jakość życia pacjenta nawet po zakończeniu leczenia.
antygen sterczowy, doksazosyna, enzymy wątrobowe, finasteryd, ginekomastia, hematospermia, impotencja, kołatanie serca, leczenie skojarzone, nadwrażliwość, niepłodność męska, obniżenie libido, obrzęk dróg oddechowych, obrzęk naczynioruchowy, PSA, rak gruczołu krokowego, rak sutka u mężczyzn, tkliwość gruczołów sutkowych, wskaźnik Gleasona, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia seksualne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Uronezyr 5 mg
Finasteryd w dawce 5 mg, stosowany w preparacie Uronezyr, wykazuje wielokierunkowy wpływ na organizm, z dominującymi działaniami niepożądanymi dotyczącymi układu rozrodczego. Najczęściej obserwowane są impotencja oraz zmniejszenie libido, które zwykle pojawiają się we wczesnym okresie terapii i ustępują samoistnie przy kontynuacji leczenia. Inne działania niepożądane obejmują reakcje nadwrażliwości (wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy), zaburzenia psychiczne (depresja, niepokój), kołatanie serca, podwyższenie enzymów wątrobowych oraz zmiany skórne. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), przy czym dane pochodzą głównie z dobrowolnych zgłoszeń, co utrudnia precyzyjną ocenę ryzyka. Finasteryd może również powodować zmniejszenie objętości ejakulatu oraz zaburzenia ejakulacji, a w rzadkich przypadkach obserwowano ginekomastię i zmiany w piersiach wymagające interwencji chirurgicznej.
astenia, bezpłodność, depresja, doksazosyna, enzymy wątrobowe, finasteryd, ginekomastia, impotencja, kołatanie serca, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, PSA, rak gruczołu krokowego, rak gruczołu sutkowego, świąd, swoisty antygen sterczowy, tkliwość piersi, wskaźnik Gleasona, wysypka, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia erekcji, zawroty głowy, zmniejszenie popędu seksualnego, zmniejszone libido - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abiraterone Exeltis 500 mg
Abiraterone Exeltis, zawierający abirateronu octan, jest inhibitorem enzymu 17α-hydroksylazy/C17,20-liazy (CYP17), kluczowego w biosyntezie androgenów w jądrach, nadnerczach oraz tkankach nowotworowych gruczołu krokowego. Mechanizm działania polega na selektywnym hamowaniu CYP17, co prowadzi do obniżenia stężenia testosteronu i innych androgenów w surowicy poniżej poziomów osiąganych po analogach LHRH lub orchidektomii. W badaniach klinicznych fazy 3 u pacjentów z rakiem gruczołu krokowego po niepowodzeniu chemioterapii taksanami, 38% leczonych abirateronem uzyskało co najmniej 50% redukcję stężenia PSA, w porównaniu do 10% w grupie placebo. Zahamowanie CYP17 powoduje również wzrost produkcji mineralokortykosteroidów, co wymaga uwagi klinicznej i jest szczegółowo omówione w charakterystyce produktu leczniczego.
20-liaza, antygen specyficzny dla prostaty, biosynteza androgenów, chemioterapia taksanami, dehydroepiandrosteron, hormon uwalniający hormon luteinizujący, inhibitor biosyntezy androgenów, mineralokortykosteroid, nadnercze, octan abirateronu, orchidektomia, pregnenolon i progesteron, przerzutowy hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, przerzutowy oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, rak gruczołu krokowego, receptor androgenowy, spironolakton, supresja androgenowa, terapia hormonalna, testosteron, wskaźnik Gleasona