utrata chromosomu
Utrata chromosomu to zjawisko cytogenetyczne, w którym dochodzi do braku całego chromosomu w kariotypie organizmu. Jest to jedna z form aberracji chromosomowych, która może występować jako monosomia (brak jednego z pary chromosomów) lub nullisomia (brak obu chromosomów z pary). W kontekście klinicznym, utrata chromosomu może być wynikiem błędów podczas podziału komórkowego, zarówno w mejozie, jak i mitozie.
Konsekwencje utraty chromosomu są zazwyczaj bardzo poważne, szczególnie jeśli dotyczą chromosomów autosomalnych. Większość monosomii autosomalnych prowadzi do poronienia samoistnego we wczesnym okresie ciąży ze względu na krytyczne zaburzenia rozwojowe. Jedyną monosomią autosomalną, z którą człowiek może przeżyć, jest częściowa monosomia chromosomu 21, choć i ona powoduje poważne wady rozwojowe.
W przypadku chromosomów płciowych, utrata jednego chromosomu X u kobiet prowadzi do zespołu Turnera (kariotyp 45,X), charakteryzującego się niskorosłością, niepłodnością i innymi zaburzeniami rozwojowymi. Utrata chromosomu może również występować jako zjawisko mozaikowe, gdzie tylko część komórek organizmu wykazuje nieprawidłowy kariotyp, co zwykle łagodzi objawy kliniczne. Diagnostyka cytogenetyczna, w tym badania kariotypu, FISH (fluorescencyjna hybrydyzacja in situ) oraz techniki molekularne, umożliwia precyzyjną identyfikację utraty chromosomu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Schwannomatosis – Patofizjologia i mechanizm
Schwannomatoza to rzadka choroba genetyczna charakteryzująca się rozwojem mnogich schwannoma oraz rzadziej oponiaków, odrębna od neurofibromatozy typu 2 (NF2) ze względu na brak obustronnych nerwiaków osłonkowych nerwu przedsionkowego. Kluczowymi genami predysponującymi są SMARCB1 i LZTR1, z mutacjami germinalnymi wykrywanymi u 86% pacjentów z rodzinnymi i 40% ze sporadycznymi przypadkami. Patogeneza opiera się na modelu „4 uderzeń/3 kroków”, obejmującym mutacje germinalne SMARCB1 lub LZTR1, utratę heterozygotyczności chromosomu 22q oraz somatyczne mutacje NF2, co wskazuje na złożony mechanizm onkogenezy z udziałem co najmniej dwóch genów supresorowych nowotworów. Białko merlin kodowane przez NF2 reguluje liczne szlaki sygnałowe (m.in. Wnt/β-katenina, Ras/Raf/MEK/ERK, PI3K/AKT), a jego inaktywacja wpływa na proliferację komórek Schwanna i mielinizację. Klinicznie schwannomatoza charakteryzuje się przewlekłym bólem, którego mechanizm wiąże się z wydzielaniem przez guzy czynników uwrażliwiających neurony, co potwierdzają badania na neuronach z zwojów rdzeniowych (DRG).
białko merlin, czynnik prozapalny, gen LZTR1, gen supresorowy nowotworu, mielinizacja, mutacja germinalna, mutacja SMARCB1, mutacja somatyczna, nerwiak osłonkowy, neurofibromatoza typu 2, nocycepcja, oponiak, przewlekły ból, schwannoma, schwannomatoza, sensytyzacja neuronalna, szlak Hippo, szlak Ras/Raf/MEK/ERK, szlak Wnt/β-katenina, terapia genowa, utrata chromosomu, utrata heterozygotyczności