dysplazja małego stopnia

Dysplazja małego stopnia (low-grade dysplasia, LGD) to wczesna zmiana przedrakowa charakteryzująca się niewielkimi nieprawidłowościami w budowie i organizacji komórek nabłonka. Stanowi ona najłagodniejszy stopień dysplazji, który może występować w różnych tkankach organizmu, najczęściej w przewodzie pokarmowym (przełyk Barretta, jelito grube), szyjce macicy czy układzie moczowym.

W obrazie histopatologicznym dysplazja małego stopnia cechuje się zaburzeniem dojrzewania komórek ograniczonym do dolnej części nabłonka, z zachowaniem polaryzacji jąder komórkowych. Komórki wykazują niewielkie powiększenie jąder, zwiększoną aktywność mitotyczną oraz nieznaczne zaburzenia cytologiczne, jednak architektura tkanki pozostaje względnie zachowana.

Dysplazja małego stopnia wiąże się z niskim, lecz istniejącym ryzykiem progresji do dysplazji dużego stopnia, a następnie do raka inwazyjnego. Postępowanie kliniczne obejmuje zazwyczaj regularną obserwację z powtarzaniem badań endoskopowych i biopsji w określonych odstępach czasu. Leczenie ablacyjne może być rozważane w wybranych przypadkach, szczególnie w przełyku Barretta.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Wrzodziejące zapalenie przełyku barretta – Etiologia i przyczyny

Przełyk Barretta to metaplazja jelitowa nabłonka przełyku, będąca konsekwencją przewlekłego uszkodzenia przez refluks kwaśnej treści żołądkowej i żółci, najczęściej w przebiegu choroby refluksowej przełyku (GERD). Etiologia obejmuje dysfunkcję dolnego zwieracza przełyku (LES), przepuklinę rozworu przełykowego oraz czynniki ryzyka takie jak płeć męska, rasa biała, wiek >50 lat, otyłość centralna, palenie tytoniu, przewlekłe spożywanie alkoholu, zespół metaboliczny i cukrzyca typu 2. Metaplazja stanowi adaptację nabłonka płaskiego do kwaśnego środowiska, jednak zwiększa ryzyko dysplazji i transformacji nowotworowej. Ryzyko rozwoju przełyku Barretta u pacjentów z GERD wynosi 5-15%, a u osób z objawami refluksu trwającymi >10 lat jest znacząco wyższe. Cichy refluks, bez typowych objawów, również może prowadzić do uszkodzeń przełyku. Przepuklina rozworu przełykowego sprzyja refluksowi i rozwojowi zmian metaplastycznych.
apoptoza, biomarkery, choroba refluksowa przełyku, cichy refluks, dolny zwieracz przełyku, dysplazja dużego stopnia, dysplazja małego stopnia, GERD, gruczolakorak przełyku, Helicobacter pylori, kwas deoksycholowy, kwasy żółciowe, metaplazja jelitowa, nabłonek płaski przełyku, niesteroidowe leki przeciwzapalne, przełyk Barretta, przepuklina rozworu przełykowego, stratyfikacja ryzyka, treść żołądkowa, zapalenie przełyku, zespół metaboliczny
Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła stwardniająca cholangitis – Patofizjologia i mechanizm

Przewlekła stwardniająca cholangitis (PSC) to przewlekła cholestatyczna choroba wątroby charakteryzująca się postępującym zapaleniem i włóknieniem dróg żółciowych, prowadzącym do marskości. Etiologia PSC jest wieloczynnikowa, obejmująca interakcje genetyczne (zwłaszcza związane z haplotypami HLA, np. HLA-B*08, HLA-DRB1), immunologiczne oraz środowiskowe. Genetyczne czynniki ryzyka wyjaśniają mniej niż 10% podatności, podczas gdy czynniki środowiskowe odpowiadają za ponad 50%. Patogeneza obejmuje zaburzenia zarówno wrodzonej, jak i adaptacyjnej odpowiedzi immunologicznej, z aktywacją makrofagów, komórek dendrytycznych i limfocytów T CD4+/CD8+ oraz obecnością autoprzeciwciał (ANCA u 87%, aCL u 66%, ANA u 53%). Silny związek PSC z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit (IBD), zwłaszcza wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, podkreśla rolę osi jelito-wątroba i dysbiozy jelitowej w patogenezie, z udziałem mikrobioty i toksyn bakteryjnych indukujących nieprawidłowe odpowiedzi immunologiczne cholangiocytów poprzez szlak TLR-NF-κB.
badanie asocjacji całego genomu, cholangiocarcinoma, cholangiocyt, cholestatyczna choroba wątroby, cholestaza, drogi żółciowe, dysbioza jelitowa, dysplazja dużego stopnia, dysplazja małego stopnia, główny układ zgodności tkankowej, haplotyp HLA, homeostaza kwasów żółciowych, Klebsiella pneumoniae, komórka dendrytyczna, komórka NK, komórka Th17, limfocyt T, marskość, marskość wątroby, metaplazja jelitowa, nieswoista choroba zapalna jelit, odpowiedź immunologiczna, oś jelito-wątroba, parasol wodorowęglanowy, przeciwciało antykardiolipinowe, przeciwciało przeciwjądrowe, przewlekła stwardniająca cholangitis, receptor rozpoznający wzorce molekularne, wrzodziejące zapalenie jelita grubego
Leksykon chorób i schorzeń
Wrzodziejące zapalenie przełyku barretta – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Wrzodziejące zapalenie przełyku Barretta (Barrett’s esophagus, BE) jest kluczowym czynnikiem ryzyka rozwoju gruczolakoraka przełyku (EAC), charakteryzującego się niskim 5-letnim wskaźnikiem przeżycia na poziomie 10-20%. Roczne ryzyko progresji BE do EAC wynosi 0,1-2%, z różnicowaniem w zależności od stopnia dysplazji: brak dysplazji (NDBE) 0,1-0,5%, dysplazja małego stopnia (LGD) 0,6-13,4%, a dysplazja dużego stopnia (HGD) 16-50% w ciągu 5-7 lat. Stopień dysplazji pozostaje podstawowym biomarkerem klinicznym, jednak jego ocena cechuje się wysoką zmiennością między obserwatorami, co wymaga potwierdzenia diagnozy przez doświadczonych patologów. Nowoczesne podejścia prognostyczne obejmują biomarkery molekularne, takie jak aberracyjna ekspresja p53 (OR 6,1-8,6), p16 (RR 10,8), cyklina A (OR 1,9), mikroRNA oraz SOX2, które poprawiają stratyfikację ryzyka progresji do HGD/EAC. Kluczową rolę odgrywa także inaktywacja TP53 i związane z nią zmiany genetyczne, wykrywalne nawet 6 lat przed rozpoznaniem raka.
ablacja falami radiowymi, aneuploidia, biomarker molekularny, cyklina A, dysplazja, dysplazja małego stopnia, dysplazja wysokiego stopnia, endoskopowa resekcja śluzówki, GERD, gruczolakorak przełyku, inaktywacja TP53, mikroRNA, niestabilność genomowa, nowotwór złośliwy, przełyk Barretta, stratyfikacja ryzyka, utrata heterozygotyczności, wskaźnik przeżycia

dysplazja małego stopnia

Powiązane wpisy

Wrzodziejące zapalenie przełyku barretta – Etiologia i przyczyny

Przewlekła stwardniająca cholangitis – Patofizjologia i mechanizm

Wrzodziejące zapalenie przełyku barretta – Rokowania, prognozy i postęp choroby