ependymoma śluzowo-brodawkowate
Ependymoma śluzowo-brodawkowate (myxopapillary ependymoma) to rzadki podtyp nowotworów ośrodkowego układu nerwowego wywodzący się z komórek wyściółki (ependyma). Guz ten występuje niemal wyłącznie w obrębie stożka rdzeniowego, ogona końskiego i nici końcowej (filum terminale), a więc w dolnej części kanału kręgowego.
Histologicznie charakteryzuje się obecnością struktur brodawkowatych z komórkami kuboidalnymi lub kolumnowymi otaczającymi naczynia krwionośne, oraz obecnością substancji śluzowej w podścielisku. Według klasyfikacji WHO jest to nowotwór I stopnia złośliwości, co oznacza powolny wzrost i niski potencjał do inwazji okolicznych tkanek.
Klinicznie ependymoma śluzowo-brodawkowate objawia się najczęściej bólem pleców, zaburzeniami czucia w kończynach dolnych oraz zaburzeniami funkcji zwieraczy. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych (MRI) oraz potwierdzeniu histopatologicznym. Leczeniem z wyboru jest całkowite wycięcie chirurgiczne, które w większości przypadków prowadzi do wyleczenia. W przypadku niecałkowitej resekcji lub wznowy stosuje się radioterapię.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Ependymoma – Epidemiologia
Ependymoma to rzadki nowotwór ośrodkowego układu nerwowego, stanowiący około 1,7% wszystkich guzów mózgu i OUN, z roczną zapadalnością 0,29-0,6/100 000 osób (średnio 0,41/100 000 wg SEER). Charakteryzuje się bimodalnym rozkładem wieku zachorowania: szczyt u dzieci 0-4 lat (0,48/100 000 osobo-lat) oraz u dorosłych 55-59 lat (0,61/100 000 osobo-lat), z medianą wieku diagnozy 44 lata. U dzieci ependymoma to trzeci najczęstszy guz mózgu, z 25-40% pacjentów poniżej 2 lat. Lokalizacja guza zależy od wieku: u dzieci 90% wewnątrzczaszkowo (65-75% w tylnej jamie czaszki), u dorosłych 60-65% w rdzeniu kręgowym. Współczynnik zapadalności jest wyższy u mężczyzn (0,227/100 000) niż u kobiet (0,166/100 000), a także częstszy u osób rasy białej i nie-latynoskich. Przeżycie względne wynosi 93%, 85%, 80% i 75% po 1, 3, 5 i 10 latach, z 5-letnim wskaźnikiem 88,2%, jednak rokowanie pogarsza się u dzieci, osób starszych, przy anaplastycznym stopniu III, lokalizacji wewnątrzczaszkowej oraz przy niecałkowitej resekcji guza (przeżycie 51-80% przy całkowitej resekcji vs. 0-26% przy resekcji <90%).
choroba przerzutowa, choroba wewnątrzczaszkowa, czwarta komora mózgu, ependymoma śluzowo-brodawkowate, guz rdzenia kręgowego, guz śródrdzeniowy, gwiaździak, klasyfikacja molekularna, nadzór obrazowy, nerwiakowłókniakowatość typu 2, nić końcowa, nowotwór ośrodkowego układu nerwowego, przeżycie wolne od progresji, radioterapia, rdzeniak płodowy, resekcja guza, rezonans magnetyczny, tylny dół czaszki, usunięcie guza - Leksykon chorób i schorzeń
Ependymoma – Patofizjologia i mechanizm
Ependymoma to nowotwór OUN o zróżnicowanym pochodzeniu komórkowym, obejmującym komórki glejowe promieniste (RGCs) oraz dojrzałe komórki ependymalne, co zależy od lokalizacji anatomicznej guza. Molekularne profile ependymoma różnią się istotnie: ependymoma nadnamiotowe często wykazują fuzję ZFTA::RELA (około 70% przypadków) z aktywacją szlaku NF-κB i niekorzystnym rokowaniem, podczas gdy fuzja YAP1 wiąże się z lepszym prognozą. Ependymoma tylnego dołu czaszki dzielą się na podtypy PF-A i PF-B, z których PF-A charakteryzuje się ekspresją EZHIP, niskim poziomem metylacji H3K27me3 oraz zyskiem chromosomu 1q, co koreluje z gorszym przeżyciem. W ependymoma rdzenia kręgowego często obserwuje się amplifikację MYCN oraz mutacje NF2, co wiąże się z agresywnym przebiegiem choroby. Kluczowe zmiany genetyczne obejmują delecję 22q12.3-22q13.33, amplifikację 1q21.1-32.1, a także mutacje i fuzje genowe specyficzne dla lokalizacji guza. Indeks proliferacyjny Ki-67 >7% stanowi istotny marker złośliwości.
aberracje chromosomowe, amplifikacja MYCN, chromotripsja, delecja CDKN2A, delecja chromosomu, ependymoma nadnamiotowe, ependymoma rdzenia kręgowego, ependymoma śluzowo-brodawkowate, ependymoma tylnego dołu czaszki, fuzja ZFTA-RELA, hipoksja, indeks Ki-67, kanał centralny rdzenia kręgowego, komórki ependymalne, komórki macierzyste nowotworowe, komórki progenitorowe, kompleks PRC2, mechanizmy epigenetyczne, metylacja DNA, modyfikacje histonów, nerwiakowłókniakowatość typu 1, nerwiakowłókniakowatość typu 2, nowotwór ośrodkowego układu nerwowego, onkogen MYCN, sekwencjonowanie RNA, szlak Hippo, szlak NF-κB, szlak Notch, szlak PI3K, szlak Sonic Hedgehog, układ komorowy mózgu, zespół Li-Fraumeni, zespół Turcota