ageusia
Ageusia to całkowita utrata zdolności odczuwania smaku, stanowiąca istotny problem kliniczny w praktyce lekarskiej. W odróżnieniu od hipogeusii (obniżonego odczuwania smaku) lub dysgeusii (zniekształconego odczuwania smaku), ageusia charakteryzuje się kompletnym brakiem percepcji wszystkich podstawowych smaków: słodkiego, słonego, kwaśnego, gorzkiego i umami.
Etiologia ageusii jest zróżnicowana i może obejmować uszkodzenia nerwów smakowych (VII, IX, X), infekcje wirusowe (w tym SARS-CoV-2), urazy głowy, ekspozycję na toksyny, stosowanie niektórych leków, zaburzenia endokrynologiczne, niedobory witamin (szczególnie cynku i witamin z grupy B), a także choroby neurodegeneracyjne. Ageusia może występować jako objaw izolowany lub towarzyszyć innym zaburzeniom neurologicznym.
Diagnostyka ageusii opiera się na testach smakowych (elektrycznych, chemicznych), badaniach obrazowych oraz ocenie neurologicznej. Leczenie ukierunkowane jest na przyczynę podstawową, a w przypadkach idiopatycznych może obejmować suplementację cynku, witamin, modyfikację leczenia farmakologicznego oraz terapię sensoryczną. Rokowanie zależy od etiologii – w przypadkach związanych z infekcjami wirusowymi czy działaniami niepożądanymi leków zazwyczaj jest dobre, podczas gdy w zaburzeniach neurodegeneracyjnych ageusia może być trwała.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Propylotiouracyl – Działania niepożądane
Propylotiouracyl, stosowany w leczeniu nadczynności tarczycy, wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, z których najistotniejszą jest agranulocytoza o częstości 0,3-0,6%, zwykle pojawiająca się w ciągu pierwszych 1-3 miesięcy terapii. Agranulocytoza może wystąpić nagle i wymaga natychmiastowego odstawienia leku oraz rozważenia podania G-CSF (filgrastimu) po konsultacji hematologicznej. Inne hematologiczne powikłania obejmują neutropenię, trombocytopenię, pancytopenię, hemolizę oraz niedokrwistości hemolityczne i aplastyczne. Często obserwuje się reakcje nadwrażliwości i alergiczne wysypki skórne, a rzadziej gorączkę polekową i uszkodzenia wątroby, w tym zapalenie i niewydolność wątroby, szczególnie przy dużych dawkach. U pacjentów z chorobą Gravesa-Basedowa może wystąpić zapalenie naczyń związane z obecnością przeciwciał ANCA, które manifestuje się objawami wielonarządowymi i wymaga natychmiastowego odstawienia leku.
ageusia, agranulocytoza, aminotransferaza, bilirubina, cholestaza, choroba Gravesa-Basedowa, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, dysgeusia, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, gorączka polekowa, hemoliza, kłębuszkowe zapalenie nerek, krwawienie pęcherzykowe, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, mieloperoksydaza, morfologia krwi, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, oczopląs, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, powiększenie węzłów chłonnych, propylotiouracyl, proteinaza 3, przeciwciała przeciwko cytoplazmie neutrofilów, przedwczesne dojrzewanie płciowe, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowe zapalenie płuc, test Coombsa, toczeń rumieniowaty, trombocytopenia, uszkodzenie nerwów obwodowych, uszkodzenie wątroby, utrata słuchu, zaburzenia nerwowo-mięśniowe, zaburzenie erytropoezy, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie wątroby, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Propycil 50 mg 50 mg
Propylotiouracyl, substancja czynna leku Propycil 50 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od wskazań, dawkowania oraz terapii skojarzonej. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty), reakcje nadwrażliwości skórnej (wysypki, świąd, pokrzywka) oraz neutropenię bezobjawową. Bardzo często występuje przemijające zwiększenie aktywności aminotransferaz. Do najpoważniejszych działań należą zaburzenia hematologiczne, zwłaszcza agranulocytoza (0,3-0,6% pacjentów), wymagająca natychmiastowego odstawienia leku i ewentualnego zastosowania G-CSF. Rzadko pojawiają się trombocytopenia, pancytopenia, hemoliza oraz uogólnione powiększenie węzłów chłonnych. Propylotiouracyl może także indukować reakcje immunologiczne, w tym zapalenie naczyń związane z obecnością przeciwciał ANCA, co może prowadzić do poważnych objawów wielonarządowych i wymaga przerwania terapii.
ageusia, agranulocytoza, cholestaza, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, czynność tarczycy, dysgeusia, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, gorączka polekowa, hemoliza, hepatotoksyczność, krwawienie pęcherzykowe, łysienie, morfologia krwi, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niewydolność wątroby, orbitopatia endokrynna, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, podwyższone aminotransferazy, powiększenie węzłów chłonnych, propylotiouracyl, przeciwciała przeciwko cytoplazmie neutrofilów, przeciwciała przeciwko proteinazie 3, reakcja nadwrażliwości, test Coombsa, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, wysypka alergiczna, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie erytropoezy, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie naczyń leukocytoklastyczne, zapalenie płuc śródmiąższowe, zapalenie wątroby