malaria ciężka
Malaria ciężka (ang. severe malaria) to zagrażająca życiu postać zakażenia zarodźcem malarii, najczęściej wywołana przez Plasmodium falciparum. Stan ten charakteryzuje się obecnością powikłań narządowych, zaburzeniami metabolicznymi lub wysoką parazytemią (>10%).
Zgodnie z kryteriami WHO, malaria ciężka rozpoznawana jest przy wystąpieniu co najmniej jednego z objawów: zaburzenia świadomości, wielokrotne drgawki, zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), wstrząs, ostra niewydolność nerek, żółtaczka, nieprawidłowe krwawienia, kwasica metaboliczna, hipoglikemia, ciężka niedokrwistość lub hemoglobinuria.
Leczenie malarii ciężkiej wymaga natychmiastowej hospitalizacji i dożylnego podania artesunatu jako leku pierwszego wyboru. Alternatywnie stosuje się pochodne chininy lub artemizyniny. Śmiertelność w malarii ciężkiej bez leczenia wynosi blisko 100%, a przy odpowiednim leczeniu spada do 10-20%. Grupami szczególnego ryzyka są dzieci poniżej 5 roku życia, kobiety ciężarne oraz osoby nieimmunizowane.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Malaria – Leczenie
Malaria jest chorobą pasożytniczą zagrażającą życiu, wymagającą szybkiego rozpoznania i natychmiastowego leczenia, którego celem jest całkowita eliminacja pasożytów Plasmodium z krwiobiegu. Terapia dobierana jest na podstawie gatunku pasożyta (P. falciparum, P. vivax, P. ovale, P. malariae, P. knowlesi), stanu klinicznego pacjenta (niepowikłana vs ciężka malaria), obszaru geograficznego zakażenia oraz historii stosowania leków. W niepowikłanej malarii wywołanej przez P. falciparum WHO rekomenduje terapię skojarzoną opartą na artemizynie (ACT), np. artemeter-lumefantrynę (Coartem), z dawkowaniem dostosowanym do masy ciała. W ciężkiej malarii pierwszym wyborem jest dożylny artezunat w dawce 2,4 mg/kg podawany w godzinach 0, 12, 24 i 48, z monitorowaniem pod kątem niedokrwistości hemolitycznej przez 4 tygodnie. W przypadku malarii wywołanej przez P. vivax i P. ovale po leczeniu ostrej fazy stosuje się prymachinę (0,5 mg/kg/dobę przez 14 dni) po wykluczeniu niedoboru dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD). U kobiet w ciąży leczenie zależy od trymestru i ciężkości choroby, z preferencją ACT w II i III trymestrze oraz artezunatu w ciężkiej malarii.
artemizyna, atowakwon-proguanil, bakteriemia, choroba pasożytnicza, dysfunkcja narządów, hipoglikemia, malaria ciężka, malaria niepowikłana, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość hemolityczna, parazytemią, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, tafenochina, transfuzja wymienna, zaburzenie świadomości, zapaść krążeniowa, zespół ostrej niewydolności oddechowej