liniowy środek kontrastowy
Liniowy środek kontrastowy to substancja stosowana w badaniach obrazowych, która zawiera w swojej strukturze łańcuchy proste (liniowe) atomów. W diagnostyce obrazowej, szczególnie w rezonansie magnetycznym (MRI), używane są liniowe środki kontrastowe zawierające gadolin, które zwiększają intensywność sygnału i poprawiają widoczność określonych struktur anatomicznych.
W przeciwieństwie do makrocyklicznych środków kontrastowych, liniowe związki gadolinu cechują się mniejszą stabilnością termodynamiczną i kinetyczną, co może prowadzić do uwalniania wolnych jonów gadolinu do tkanek. Zostało to powiązane z ryzykiem rozwoju nerkopochodnego włóknienia układowego (NSF) u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek oraz z odkładaniem gadolinu w strukturach mózgu.
Ze względu na obawy dotyczące bezpieczeństwa, Europejska Agencja Leków (EMA) zaleciła zawieszenie pozwoleń na dopuszczenie do obrotu niektórych liniowych środków kontrastowych zawierających gadolin do stosowania dożylnego. Obecnie preferowane są stabilniejsze makrocykliczne środki kontrastowe, szczególnie u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Fibroza układowa nefrogeniczna (NSF) to rzadka, potencjalnie śmiertelna choroba związana z ekspozycją na środki kontrastowe zawierające gadolin (GBCA) u pacjentów z zaawansowaną niewydolnością nerek, szczególnie przy eGFR <30 ml/min/1,73 m². Choroba objawia się włóknieniem skóry oraz głębszych tkanek, prowadząc do znacznej niepełnosprawności i ryzyka zgonu. Epidemiologicznie NSF dotyczy pacjentów w różnym wieku, najczęściej 51-60 lat, bez predyspozycji płciowej czy etnicznej. Ryzyko rozwoju NSF jest silnie związane z typem GBCA: środki liniowe (grupa I) niosą wysokie ryzyko (36,5/100 000 badań MRI), natomiast makrocykliczne (grupa II) i inne (grupa III) mają ryzyko <0,07%. Dodatkowe czynniki ryzyka to wysoka dawka i skumulowana ekspozycja, stan zapalny oraz hiperfosfatemia. Po wprowadzeniu ostrzeżeń FDA i EMA w 2007 roku oraz restrykcji stosowania GBCA u pacjentów z eGFR <30 ml/min/1,73 m² liczba nowych przypadków NSF drastycznie spadła, z ostatnim zgłoszonym przypadkiem w USA w 2010 roku.
angiografia rezonansu magnetycznego, ciężka choroba nerek, fibroza układowa nefrogeniczna, gadobutrol, gadodiamid, gadoteridol, gadowersetamid, hemodializa, hiperfosfatemia, końcowe stadium choroby nerek, kwasica metaboliczna, liniowy środek kontrastowy, obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego, ostra niewydolność nerek, ostre uszkodzenie nerek, podanie dożylne, przewlekła choroba nerek, przewlekła niewydolność nerek, przykurcz zgięciowy, schyłkowa niewydolność nerek, środek kontrastowy zawierający gadolin, stan zapalny, szacunkowy współczynnik filtracji kłębuszkowej -
Leksykon chorób i schorzeń
Fibroza układowa nefrogeniczna (NSF) jest ciężkim, postępującym schorzeniem występującym u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR ≤15 ml/min/1,73 m²), którzy byli eksponowani na środki kontrastowe zawierające gadolin (GBCA). Choroba charakteryzuje się włóknieniem skóry i narządów wewnętrznych, prowadząc do przykurczów stawów (około 60% przypadków), ograniczenia ruchomości, kauzalgii oraz świądu. Przebieg jest zróżnicowany, ale u około 5% pacjentów ma gwałtowny charakter, a większość nie ustępuje samoistnie. Śmiertelność w ciągu 24 miesięcy od rozpoznania wynosi 48% u pacjentów z objawami skórnymi NSF, co jest związane głównie z włóknieniem narządów wewnętrznych, zwłaszcza układu sercowego i oddechowego. Czynniki ryzyka obejmują kwasicę metaboliczną, przewlekły stan zapalny, leczenie erytropoetyną oraz zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej.
choroba wieloukładowa, fibroza układowa nefrogeniczna, gadodiamid, gadopentetat dimegluminy, kauzalgia, kwasica metaboliczna, liniowy środek kontrastowy, niewydolność nerek, obrazowanie naczyniowe, ostre uszkodzenie nerek, pacjent dializowany, poziom wapnia i fosforu, przeszczep nerki, przewlekła choroba nerek, przewlekła niewydolność nerek, przykurcz stawowy, przykurcz zgięciowy, rezonans magnetyczny, rezonans magnetyczny z kontrastem, stan zapalny, włóknienie narządów, wózek inwalidzki, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zmiany skórne
