Ca-EDTA
Ca-EDTA (wapniowa sól kwasu etylenodiaminotetraoctowego) to chelator używany w terapii zatruć metalami ciężkimi, szczególnie ołowiem. Preparat działa poprzez wiązanie jonów metali toksycznych w stabilne kompleksy, umożliwiając ich wydalenie z organizmu.
W przeciwieństwie do Na2EDTA, Ca-EDTA nie powoduje hipokalcemii, ponieważ jony wapnia są już związane z cząsteczką EDTA. Przy wyższym powinowactwie do metali ciężkich niż do wapnia, chelator uwalnia jony wapnia, wiążąc metale toksyczne. Ca-EDTA jest podawany dożylnie lub domięśniowo w przypadkach klinicznych zatruć metalami ciężkimi.
Stosowanie Ca-EDTA wymaga monitorowania funkcji nerek, ponieważ kompleksy chelator-metal są wydalane przez nerki. Terapia tym preparatem jest często łączona z innymi chelatorami (np. BAL) w ciężkich zatruciach ołowiem. Mimo skuteczności, Ca-EDTA ma ograniczoną zdolność przechodzenia przez barierę krew-mózg, co zmniejsza jego efektywność w usuwaniu metali z ośrodkowego układu nerwowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Lutet – Przedawkowanie
Lutet (177Lu) jest radioizotopem o okresie półtrwania 6,65 dni, emitującym cząstki β o maksymalnej energii 498 keV oraz promieniowanie gamma o energiach 208 keV (10,4%) i 113 keV (6,2%). W preparacie LutaPol aktywność właściwa przekracza 500 GBq/mg. Nieumyślne podanie wolnego chlorku lutetu (177Lu) prowadzi do toksyczności hematologicznej, głównie uszkodzenia szpiku kostnego i hematopoetycznych komórek macierzystych, manifestującej się mielosupresją, leukopenią, trombocytopenią oraz anemią. Konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi w celu wczesnego wykrycia i leczenia powikłań hematologicznych.
W przypadku przedawkowania lutetu (177Lu) kluczowe jest szybkie wdrożenie terapii chelatującej z użyciem Ca-DTPA lub Ca-EDTA, które wiążą wolny izotop i przyspieszają jego wydalanie przez nerki. Optymalna dawka to 1 g podawany dożylnie w ciągu 3-4 minut lub jako infuzja w 100-250 ml roztworu izotonicznego, nie dłużej niż 2 godziny. Największa skuteczność chelatacji występuje przy podaniu do 1 godziny od ekspozycji. Po terapii konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów hematologicznych i szybkie wdrożenie leczenia w przypadku mielosupresji. Chelatacja może być również stosowana profilaktycznie w trakcie terapii radiofarmaceutycznej, gdy istnieje ryzyko uwalniania wolnego lutetu (177Lu).
aktywność właściwa, anemia, Ca-DTPA, Ca-EDTA, chlorek lutetu, dietylenodiaminooctan trisodu wapnia, emisja cząstek beta, erytrocyty, etylenodiaminooctan disodu wapnia, hematopoetyczne komórki macierzyste, hemoglobina, infuzja dożylna, izotop promieniotwórczy, leukocyty, leukopenia, lutet 177Lu, mielosupresja, morfologia krwi, płytki krwi, prekursor radiofarmaceutyku, promieniowanie gamma, radiofarmaceutyk, roztwór izotoniczny chlorku sodu, substancje chelatujące, terapia radiofarmaceutyczna, toksyczność szpiku kostnego, trombocytopenia, zaburzenia hematologiczne - Leksykon leków
Przedawkowanie – ItraPol 0,925 – 37 GBq/fiolkę
Przedawkowanie ItraPol, zawierającego radioizotop itru (90Y) o aktywności 0,925-37 GBq w objętości 0,010-2 ml, stanowi poważne zagrożenie ze względu na toksyczne działanie promieniowania beta (maksymalna energia 2,28 MeV, okres półtrwania 2,67 dnia) na szpik kostny i hematopoetyczne komórki macierzyste. Nieumyślne podanie powoduje uwolnienie wolnego chlorku itru (90Y) do organizmu, co prowadzi do uszkodzenia komórek progenitorowych szpiku, pancytopenii oraz radiotoksyczności ogólnoustrojowej. W przypadku ekspozycji kluczowe jest szybkie podanie substancji chelatujących Ca-DTPA lub Ca-EDTA, które tworzą rozpuszczalne kompleksy z itrem, umożliwiając ich szybką eliminację przez nerki. Terapia chelatująca powinna być rozpoczęta w ciągu pierwszej godziny od podania ItraPol, a jej maksymalny czas trwania nie powinien przekraczać 2 godzin.
Ca-DTPA, Ca-EDTA, chlorek itru, czynnik wzrostu, element morfotyczny krwi, hematopoetyczna komórka macierzysta, izotop promieniotwórczy, komórka progenitorowa szpiku, morfologia krwi, pancytopenia, prekursor radiofarmaceutyku, preparat krwiopochodny, profilaktyka przeciwinfekcyjna, promieniowanie beta, przeszczepienie komórek macierzystych, radiotoksyczność, roztwór izotoniczny, substancja chelatująca, terapia chelatująca, uszkodzenie radiacyjne DNA, uszkodzenie szpiku kostnego, wstrzyknięcie dożylne, wymiana jonowa, zaburzenie krwiotworzenia, znakowany produkt leczniczy